Białaczka u dziecka

Białaczki to choroby, które powodują zmiany w składzie krwi dziecka. To najczęstsze nowotwory wieku dziecięcego, ponadto u dzieci przeważają ostre ich postacie. Leczenie, oparte na chemioterapii, odbywa się w wysoko specjalistycznych ośrodkach onkologii i hematologii. Najczęściej występuje ostra białaczka limfoblastyczna, a rzadziej ostra białaczka mieloblastyczna oraz przewlekła białaczka szpikowa.

Skąd się biorą białaczki?

Białaczka to najczęściej występujący nowotwór wieku dziecięcego. Choroba ta powoduje zmiany w składzie krwi pacjenta. W populacji pediatrycznej przeważają postacie ostre, w odróżnieniu od osób dorosłych, u których dominują postacie przewlekłe. U dzieci najczęściej zdarza się ostra białaczka limfoblastyczna (ALL), która stanowi 80–85% wszystkich rodzajów białaczki u dziecka. Rzadsze odmiany to: ostra białaczka mieloblastyczna (AML), która stanowi około 10–15% przypadków oraz przewlekła białaczka szpikowa (CML).

U zdrowego dziecka w szpiku kostnym powstają trzy podstawowe grupy składników krwi:

  • krwinki czerwone, czyli erytrocyty, które są odpowiedzialne za transportowanie tlenu i dwutlenku węgla,
  • krwinki białe, czyli limfocyty, odpowiedzialne za obronę organizmu dziecka przed infekcjami,
  • płytki krwi, które są odpowiedzialne za proces krzepnięcia.

W organizmie dziecka chorego na białaczkę następuje proces niekontrolowanego powielania się w szpiku kostnym patologicznie zmienionych i jednocześnie niedojrzałych komórek. Wzrost liczby komórek patologicznych wypiera ze szpiku produkcję i prawidłowy rozwój pozostałych komórek krwi. Nieprawidłowe komórki nazywane są blastami. Przepełniają one całkowicie szpik kostny dziecka, a później dostają się do krwi obwodowej, a wraz z nią trafiają do różnych narządów w organizmie.

Przyczyny niekontrolowanego rozrostu patologicznych komórek, który wywołuje białaczki trudno jest określić. Stwierdzono, że czynnikami, które mają wpływ na rozwój choroby, są:

  • promieniowanie jonizujące,
  • związki chemiczne (benzen),
  • cytostatyki,
  • predyspozycje genetyczne.

Białaczka limfoblastyczna

Jest to choroba nowotworowa wywodząca się z prekursorowych komórek układu limfoidalnego, które uległy rozrostowi o charakterze klonalnym, tzn. wszystkie komórki są identyczne. Najczęściej chorują na nią dzieci między 3 a 6 rokiem życia (szczyt zachorowań przypada na 2–4 rok życia), nieco częściej chłopcy. Choroba rzadziej dotyka dzieci rasy czarnej.

Białaczka limfoblastyczna u dziecka może rozwijać się powoli i ujawniać się dopiero po kilkutygodniowym lub kilkumiesięcznym okresie bezobjawowym. Zdarzają się również przypadki z gwałtownym jej początkiem. Najczęściej objawy wyprzedzają rozpoznanie choroby o 2 do 6 tygodni.

Do objawów tego rodzaju białaczki u dziecka należą:

  • postępująca bladość skóry i śluzówek,
  • senność,
  • osłabienie,
  • łatwe męczenie się dziecka,
  • omdlenia wynikające z niedokrwistości,
  • łatwe siniaczenie się, pojawiające się wybroczyny na skórze i śluzówkach, wylewy podskórne i krwawienia z nosa i błon śluzowych (skutek małopłytkowości),
  • stany podgorączkowe i gorączka,
  • bóle kończyn dolnych (wynik nacieków),
  • kaszel, utrudnione oddychanie, powiększenie grasicy lub węzłów chłonnych w śródpiersiu,
  • powiększenie obwodowych węzłów chłonnych (wynik nacieku komórek patologicznych),
  • nieprawidłowe krwinki białe przyczyniają się do występowania nawracających i przedłużających się infekcji, owrzodzeń jamy ustnej oraz infekcji oportunistycznych, często zdarzają się infekcje oporne na leczenie antybiotykami.

Ponadto w badaniu lekarskim uwagę zwraca:

  • powiększona wątroba,
  • powiększona śledziona,
  • szmer nad sercem (wynik niedokrwistości).

Do objawów rzadziej spotykanych w pierwszym rzucie ALL zalicza się:

  • nacieczenie przez komórki białaczkowe ślinianek, jąder, skóry, objawiające się ich powiększeniem,
  • kompresyjne złamania kręgów,
  • objawy wzmożonego ciśnienia śródczaszkowego przy nacieczeniu ośrodkowego układu nerwowego przez komórki patologiczne – bóle głowy, wymioty, porażenia nerwów czaszkowych,
  • zespół żyły głównej górnej (wskutek ucisku naczyń żylnych przez guza zlokalizowanego w śródpiersiu), który objawia się dusznością i sinicą twarzy dziecka.

Ostra białaczka limfoblastyczna – diagnoza

Przede wszystkim należy wykonać morfologię z rozmazem ręcznym, w której stwierdzimy:

  • cechy niedokrwistości,
  • obniżoną liczbę krwinek czerwonych,
  • obniżoną liczbę płytek krwi,
  • obecność blastów w rozmazie krwi obwodowej (komórki patologiczne).

Liczba krwinek białych może być prawidłowa, obniżona albo podwyższona. Ponadto w badaniach laboratoryjnych występuje podwyższenie stężenia kwasu moczowego jako oznaka wzmożonego rozpadu blastów.

Należy wykonać biopsję aspiracyjną szpiku, gdyż jest to jedyne badanie, które umożliwia rozpoznanie ostrej limfoblastycznej białaczki u dziecka.

W badaniach obrazowych stwierdzamy:

  • na zdjęciach RTG klatki piersiowej zmiany guzowate, powiększenie węzłów chłonnych w śródpiersiu,
  • na zdjęciach RTG kości długich obecność nacieków na struktury kostne,
  • W USG jamy brzusznej obecność nacieków w narządach (m.in. hepatosplenomegalia oraz powiększenie węzłów chłonnych).

Wskazane jest także przeprowadzenie tomografii komputerowej/badania rezonansem magnetycznym głowy. W celu znalezienia ewentualnych blastów w płynie mózgowo-rdzeniowym wykonujemy nakłucie lędźwiowe. Ponadto pomocne jest badanie kariotypu dziecka (w celu wykrycia ewentualnego podłoża genetycznego).

Podsumowując, należy pamiętać o tym, że badaniem decydującym o rozpoznaniu białaczki u dziecka jest obraz szpiku kostnego, w którym stwierdza się klonalny rozrost komórek nowotworowych. Pozostałe badania są pomocnicze w celu oceny stopnia zaawansowania procesu chorobowego.

Ostra białaczka limfoblastyczna a inne choroby

Początkowo, zanim nie wykryjemy ewidentnych cech świadczących o rozwoju białaczki u dziecka, ze względu na podobne objawy kliniczne, należy wykluczyć:

  • zakażenia bakteryjne (posocznica, zapalenie kości),
  • zakażenia wirusowe (mononukleoza zakaźna, cytomegalia),
  • zakażenia pierwotniakowe (toksoplazmoza),
  • choroby tkanki łącznej (młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, gorączka reumatyczna, toczeń trzewny),
  • anemię aplastyczną,
  • zespoły mielodysplastyczne,
  • ostre samoistne małopłytkowości,
  • nieziarnicze chłoniaki złośliwe,
  • neuroblastomie.

Ostra białaczka mieloblastyczna (AML)

Jest to najczęstsza postać białaczki okresu niemowlęcego, czyli okresu do pierwszego roku życia. Występuje z równą częstością zarówno u chłopców, jak i u dziewczynek. W białaczce mieloblastycznej następuje klonalny rozrost komórek prekursorowych krwi z linii mieloidalnej. Następuje proliferacja nieprawidłowych komórek blastycznych, głównie ze szpiku kostnego, a także następują zaburzenia produkcji komórek krwiotwórczych. Objawy ostrej białaczki mieloblastycznej u dziecka często zaczynają się gwałtownie. Cechą charakterystyczną białaczki mieloblastycznej jest jej duża skłonność do naciekania struktur pozaszpikowych. Nacieki często umiejscawiają się w ośrodkowym układzie nerwowym dziecka, kościach, skórze, gdzie tworzą guzki oraz twory o płaskim kształcie.

Nacieki dotyczą także dziąseł, żuchwy, szczęki i gałki ocznej. Stąd też często może objawiać się wytrzeszczem gałki ocznej. Postępowanie diagnostyczne przeprowadzane jest podobnie jak w ostrej białaczce limfoblastycznej. Rozpoznanie stawiane jest na podstawie badania szpiku kostnego. Rokowanie w przypadku białaczek mieloblastycznych jest gorsze niż w postaci limfoblastycznej. Leczenie tego typu białaczki u dziecka opiera się na bardzo intensywnej chemioterapii. Możliwy jest także przeszczep szpiku kostnego.

Przewlekła białaczka szpikowa

Jest to bardzo rzadka postać białaczki u dziecka. Występuje ona na ogół w okresie pokwitania, choć zdarzają się przypadki także u młodszych dzieci. Częściej dotyczy chłopców. Jest ona zespołem mieloproliferacyjnym, w którym dochodzi do rozrostu klonalnego zmienionej nowotworowo komórki macierzystej pochodzącej ze szpiku kostnego. W przewlekłej białaczce szpikowej dochodzi do mutacji genowej. W jej wyniku powstaje nieprawidłowe białko, które indukuje proces wzmożonego namnażania się macierzystych komórek szpikowych. Zmutowany gen najczęściej znajduje się na nieprawidłowym chromosomie – tzw. chromosomie Philadelphia. Tak więc stwierdzenie obecności tego chromosomu lub też białka będącego jego produktem jest warunkiem koniecznym do potwierdzenia rozpoznania przewlekłej szpikowej białaczki u dziecka.

Początek rozwoju tego rodzaju białaczki jest trudny do uchwycenia. Dzieje się tak, gdyż bezobjawowy okres choroby może trwać kilka tygodni, miesięcy, a nawet kilka lat. Wśród objawów występują uczucie osłabienia, potliwość, zaburzenia łaknienia, utrata masy ciała, uczucie pełności w jamie brzusznej, bóle brzucha oraz bóle kostne u dziecka. Ponadto stwierdza się powiększenie śledziony i wątroby. Na ogół nie występuje powiększenie węzłów chłonnych. Zazwyczaj po 3–5 latach dochodzi do zaostrzenia choroby, w której następuje szybkie narastanie leukocytozy prowadzące do tzw. przełomu blastycznego, czyli gwałtownego zwiększenia liczby młodych form granulocytów we krwi obwodowej i w szpiku. W tym czasie stan chorego bardzo się pogarsza. Szansę wyleczenia w tym wypadku stwarza przeszczep szpiku kostnego wykonany przed wystąpieniem transformacji blastycznej u dziecka.

Opublikowano: ; aktualizacja: 12.02.2018

Oceń:
4.5


Może cię

Ból gardła u dziecka

Ból gardła, mimo że najczęściej nie jest objawem poważnych chorób, może być uciążliwy dla dzieci. ...

Jak wzmocnić odporność dziecka?

Noworodek przychodzi na świat z jeszcze nie w pełni ukształtowanym systemem immunologicznym, czyli odpornościowym. Układ ...

Niezstąpienie jąder u chłopców

Niezstąpienie jąder określane jest jako wnętrostwo (łac. cryptorchidismus). Jądra zaczynają przesuwać się do wewnętrznego ujścia ...

Odra u dziecka – pierwsze objawy, szczepienie i leczenie

Objawy odry u dziecka i objawy odry u dorosłych są podobne. Charakterystyczną oznaką odry są ...

Osteoporoza u dzieci (młodzieńcza) – przyczyny, objawy, leczenie

Osteoporoza na którą chorują dzieci nazywa się osteoporozą młodzieńczą. Może być spowodowana wtórnie przez schorzenia ...

Zespół złego wchłaniania

Zespół złego wchłaniania (ZZW) polega na nieprawidłowej absorpcji węglowodanów, tłuszczów czy białek. Jest to efekt ...

Leczenie białaczki u dziecka

Leczenie białaczki odbywa się w wysoko specjalistycznych ośrodkach onkologii i hematologii. Opiera się ono na ...

Drgawki gorączkowe u dziecka

Drgawki gorączkowe mogą występować podczas wysokiej gorączki. Mogą one pojawiać się u dzieci od okresu ...

Przyczyny i objawy ZUM u dziecka

U dzieci często dochodzi do zakażenia układu moczowego (ZUM). Wywołać je może np. bakteria Escherichia ...

Alergia pokarmowa u niemowląt

Alergia pokarmowa to niepożądane reakcje, takie jak np. kolka niemowlęca, występujące po spożyciu określonych pokarmów. ...

Wideo – Ból brzucha u dziecka – jak postępować?

Leczenie bólu brzucha u dziecka zależy od przyczyny, która go wywołuje. Niekiedy należy wykonać badania ...

Salmonella u dzieci

Zakażenie bakterią Salmonella u dzieci wiąże się z ryzykiem wystąpienia dokuczliwych objawów żołądkowo-jelitowych. Salmonella u ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon