Badanie kału na pasożyty – kiedy wykonać, jak pobrać próbkę i odczytać wyniki?

Ludzkie pasożyty przewodu pokarmowego (glista ludzka, owsiki, wąsogłówka, węgorek jelitowy), mimo dobrych warunków higienicznych, wciąż nie należą do rzadkości. Ich obecność w organizmie można zdiagnozować, wykonując badanie krwi lub badanie kału na pasożyty. Do ich wykonania skłaniają najczęściej objawy zakażenia, takie jak: brak apetytu, przewlekły ból brzucha, zgrzytanie zębami u dziecka. Jak pobrać próbkę i odczytać wynik badania kału na pasożyty?

Pasożyty ludzkie w przewodzie pokarmowym

W przewodzie pokarmowym zdrowego człowieka nie występują żadne pasożyty. Jeśli natomiast są obecne, przede wszystkim są konsekwencją spożycia pokarmu zanieczyszczonego jajami pasożytów. Wtedy najczęściej dochodzi do zakażenia robakami – robakami płaskimi bądź robakami obłymi. Robaki płaskie to tasiemce – uzbrojone, nieuzbrojone, bruzdogłowiec szeroki bądź tasiemiec bąblowcowy. Natomiast bytujące w człowieku robaki obłe to:

  • glista ludzka,
  • owsiki,
  • wąsogłówka,
  • węgorek jelitowy.

Znacznie rzadziej spotykane są zakażenia pierwotniakami – wtedy zdiagnozować można infekcję pełzakiem czerwonki, którą zarazić można się na drodze spożycia zanieczyszczonej wody bądź pokarmu, a także lamblię, czyli wiciowca jelitowego. Do zakażenia lamblią może dojść na skutek spożycia zanieczyszczonych pokarmów lub drogą analnych kontaktów seksualnych. Ich obecność w organizmie można wykryć, wykonując badanie krwi na pasożyty lub badanie kał.

Kiedy badać kał na pasożyty?

Podstawowym wskazaniem do badania na pasożyty w kale (badanie parazytologiczne) jest podejrzenie infekcji przez nie wywołanej. Objawy mogące wskazywać na zakażenie pasożytnicze przewodu pokarmowego to np. spadek wagi ciała, a także bladość skóry i podkrążone oczy.

Jeżeli chodzi o pasożyty, objawy, które powinny skłonić do badania kału to także:

Ponadto badanie kału na pasożyty wykonywane jest u domowników, jeśli choć u jednej osoby wykryto pasożyty przewodu pokarmowego lub występują objawy tasiemca, glistnicy bądź owsicy. Poza tym testy na owsiki wykonywane jest u dzieci w wieku przedszkolnym, a także szkolnym.

Badanie kału na pasożyty u dziecka

Szczególnym wskazaniem do wykonania badania na robaki w kale jest uczęszczanie przez dziecko do placówki oświatowej – żłobka, przedszkola czy szkoły. Wedle statystyk nawet 90 proc. dzieci w wieku przedszkolnym może być nosicielami pasożytów – zwłaszcza owsików.

Zakażenie owsikami rozprzestrzenia się bardzo łatwo – nie tylko na drodze bezpośredniego kontaktu z zakażonym dzieckiem, ale także poprzez korzystanie ze wspólnych zabawek czy innych przedmiotów. Co gorsza – wystarczy samo przebywanie w tym samym pomieszczeniu, jaja owsików unoszą się w powietrzu i są wdychane przez inne dzieci. Objawy owsicy u dzieci to przede wszystkim uporczywy świąd odbytu, zgrzytanie zębami, obgryzanie paznokci i kłopoty ze snem.

W większości żłobków i przedszkoli wymagane jest dostarczenie wyniku badania stolca na pasożyty. Nawet jeśli rodzic nie ma takiego obowiązku, warto wykonać takie badanie na własną rękę, aby upewnić się, że dziecko wolne jest od owsicy. U dzieci dość często diagnozowana jest także glista ludzka. Objawy zakażenia to nadpobudliwość, kłopoty ze snem, bóle brzucha czy chroniczny ból gardła.

Jak zdiagnozować pasożyty w kale u dziecka? W diagnostyce owsicy największe znaczenie ma pobranie wymazu z odbytu przy pomocy taśmy celofanowej. Badanie kału na owsiki ma nieco mniejsze znaczenie, gdyż nie zawsze występują jaja pasożytów w stolcu. Badanie ma natomiast kluczowe znaczenie w diagnostyce glistnicy.

Badanie parazytologiczne – jak pobrać próbkę kału?

Dla właściwej interpretacji wyników badania kału na pasożyty, kluczowe jest poprawne pobranie próbki. Wykrycie pasożyta przewodu pokarmowego możliwe jest w próbkach kału pobranych w następujący sposób:

  • należy pobrać trzy próbki kału – a każda powinna być pobrana w ciągu 2–3 dni od poprzedniej,
  • próbki stolca należy pobierać wyłącznie do specjalnego pojemniczka, zakupionego w aptece,
  • nigdy nie wolno pobierać próbki kału bezpośrednio z muszli klozetowej, gdyż grozi to zanieczyszczeniem próbki i fałszywym wynikiem badania; kał należy oddać do suchego, czystego naczynia bądź na suchy papier toaletowy,
  • należy pobrać próbkę wielkości orzecha włoskiego, zaś w przypadku kału płynnego wymagana jest objętość 2–3 ml.

Pojemnik z próbką kału powinien być podpisany imieniem i nazwiskiem oraz datą pobrania, a także jak najszybciej dostarczony do laboratorium.

Robaki w kale – wyniki badania na pasożyty

Badanie kału na jaja pasożytów wykonywane jest w większości laboratoriów. Czas oczekiwania wynosi do 7 dni. Wyniki powinny być interpretowane wyłącznie wtedy, gdy oddano do badania trzy próbki kału. Analiza pojedynczej próbki kału nie zapewni postawienia właściwego rozpoznania.

Brak jaj pasożytów w pojedynczej próbce kału nie świadczy o braku zakażenia, natomiast brak jaj pasożytów w trzech próbach kału z dużym prawdopodobieństwem wyklucza chorobę pasożytniczą.

Cena badania kału na pasożyty to około 10–15 zł pojedynczego. Jeśli lekarz ogólny wypisze skierowanie na badanie kału – jest ono refundowane.

Badanie kału na pasożyty – wynik dodatni – leczenie zakażenia

Jeśli otrzymasz dodatni wynik badania kału na pasożyty, konieczne jest wdrożenie leczenia. Stosowane są doustne leki przeciwpasożytnicze, a kuracja może trwać od kilku do kilkunastu tygodni.

Jeśli rozpoznane zostaną owsiki, leczenie polega na stosowaniu następujących leków: Pyrantelu, Mebendazolu bądź Albendazolu.

Leczenie glistnicy opiera się najczęściej na stosowaniu Mebendazolu, a także terapii objawowej z wykorzystaniem kortykosteroidów oraz leków rozszerzających oskrzela.

Z kolei terapia tasiemczycy to stosowanie leków, a jeśli to okaże się nieskuteczne – konieczna może być interwencja chirurgiczna. Ponadto bardzo ważne jest przestrzeganie higieny osobistej, częste zmiany pościeli oraz dezynfekcja łóżka, co zapobiegnie samozakażeniu.

Źródła:

  • https://phie.pl/pdf/phe-2014/phe-2014-1-006.pdf
  • https://www.medycynatropikalna.pl/images/artykuly/112.pdf
  • https://diagnostykalaboratoryjna.eu/journal/DL-3_2011._str_341-351.pdf
Opublikowano: ; aktualizacja: 12.12.2017

Oceń:
4.7


Może cię

Tęgoryjec dwunastnicy – co to jest, zakażenie, objawy, leczenie, profilaktyka

Tęgoryjec dwunastnicy (z łaciny Ancylostoma duodenale) to niewielki pasożyt człowieka z rodziny nicieni. Do zakażeń ...

Badanie krwi na pasożyty – diagnostyka pasożytów w organizmie z krwi

Diagnostyka chorób pasożytniczych może być problematyczna. W przypadku pasożytów ludzkich bytujących w przewodzie pokarmowym, skuteczne ...

Swędzenie odbytu – jakie są przyczyny swędzenia odbytu?

Przyczyny swędzenia odbytu są zróżnicowane. Kiedy odbyt swędzi u dziecka, a dolegliwości nasilają się w ...

Pasożyty u dzieci – wszy, owsiki, lamblie

Pasożyty u dzieci (wszy, owsiki, lamblie) są bardzo częstym problemem pediatrycznym, ponieważ dzieci mają kłopoty ...

Owsiki u dziecka

Owsiki to małe pasożyty, które w przypadku zakażenia obecne są w jelicie grubym, w okolicach ...

Badanie ogólne kału

Badanie ogólne kału (makroskopowa i mikroskopowa analiza stolca) przeprowadza się w przypadku zaburzeń trawienia i ...

Owsica

Owsik ludzki to najpowszechniejszy rodzaj pasożyta atakującego układ pokarmowy człowieka. Dzieci są bardziej narażone na ...

Guma ksantanowa – zastosowanie, szkodliwość, właściwości

Guma ksantanowa to dodatek do żywności oznaczany symbolem E415. Zastosowanie gumy ksantanowej jest szerokie. W ...

Choroby pasożytnicze u dziecka

Choroby pasożytnicze u dzieci wywołane np. przez owsiki, wszy czy tasiemce wynikają często z niestosowania ...

Bruzdogłowiec szeroki – zakażenie, cykl rozwojowy, objawy, leczenie, zapobieganie

Bruzdogłowiec szeroki (Diphyllobothrium latum) to tasiemiec, który u człowieka wywołuje chorobę zwaną difylobotriozą. Do zakażenia ...

Pieczenie odbytu – jak leczyć, jak pozbyć się szczypania?

Pieczenie odbytu jest dość częstą dolegliwością, mogącą wskazywać na chorobę odbytu. Swędzenie odbytu częściej dotyczy ...

Czym jest tasiemczyca (tenioza, cestodoza)?

Tasiemczyca (zwana również teniozą lub cestodozą) to choroba pasożytnicza, wywołana przez dorosłe formy tasiemców. Początkowo ...

Komentarze (0)