Bakterie w kale – kiedy bakterie w stolcu oznaczają chorobę?

Badanie kału w kierunku obecności bakterii stanowi podstawę rozpoznania zakażeń układu pokarmowego, jednak interpretując wynik posiewu kału trzeba wziąć pod uwagę występowanie flory fizjologicznej. Nie zawsze obecność bakterii w kale świadczy bowiem o chorobie, gdyż środowisko jelit skolonizowane jest przez fizjologiczną florę bakteryjną, kluczową dla procesów trawienia. Które bakterie w kale są chorobotwórcze?

Fizjologiczna flora bakteryjna jelit – obecna w każdej próbce kału

Jelita to miejsce występowania bardzo licznej flory bakteryjnej jelit – znajduje się to około 500 gatunków pożytecznych bakterii. Ich rolą jest wspomaganie procesów trawienia, regulowanie procesów odpornościowych oraz syntezę witaminy K. Łączna masa bakterii jelitowych u dorosłego człowieka to około 1,5–2 kg. Oczywistym jest zatem, że bakterie te występują w dużych ilościach w kale, stanowiąc około 80 proc jego suchej masy.

W skład fizjologicznej flory bakteryjnej wchodzą m. in. następujące bakterie:

  • Bacteroides,
  • Escherichia coli,
  • Enterobacter,
  • Klebsiella,
  • Lactobacillus,
  • Peptostreptococcus,
  • Staphylococcus,
  • Bifidobacterium,
  • Enterobacteriaceae.

Z kolei flora bakteryjna jelit u noworodków i niemowląt karmionych piersią znajdują się wyłącznie bakterie Bifidobacterium, Lactobacillu oraz Lactococcus. Dalsza kolonizacja jelita ma miejsce po wprowadzeniu bardziej urozmaiconej diety.

Zaburzenie składu flory bakteryjnej jelit może prowadzić do namnażania się bakterii chorobotwórczych oraz rozwoju zakażenia bakteryjnego przewodu pokarmowego.

Bakterie w kale – objawy zakażenia

Do zakażenia bakteryjnego przewodu pokarmowego może dojść na skutek spożycia zanieczyszczonej wody lub pokarmu. Częstą przyczyną zatrucia pokarmowego jest ponadto nieprzestrzeganie higieny rąk. Niekiedy do rozwoju zakażenia przyczynia się zaburzenia jakościowe i ilościowe fizjologicznej flory bakteryjnej jelit np. w przebiegu antybiotykoterapii, co sprzyja rozwojowi patogenów chorobotwórczych bytujących w jelitach. Inną przyczyną zakażeń przewodu pokarmowego jest immunosupresja.

Objawy zakażenia układu pokarmowego to:

  • bóle brzucha i skurcze,
  • biegunki bakteryjne i wymioty,
  • utrata apetytu,
  • obecność krwi i/ lub śluzu w kale,
  • gorączka.

Wystąpienie wymienionych objawów bakterii w kale stanowi wskazanie do wykonania analizy kału. Badanie mikrobiologiczne kału wymaga odpowiedniego pobrania materiału do badania.

Posiew kału – jak pobrać próbkę kału do badania?

Aby uzyskać wiarygodny wynik badania mikrobiologicznego kału i precyzyjnie określić rodzaje bakterii w kale, próbka kału do badań powinna być pobrana w następujący sposób:

  • najlepiej jest pobrać trzy próbki w kolejnych dniach;
  • próbki kału do badania należy pobrać jak najwcześniej po pojawieniu się objawów zakażenia i zawsze przed wdrożeniem antybiotykoterapii;
  • próbka kału nie może być zanieczyszczona moczem ani wodą z toalety;
  • kał pobrać należy po czystego, jałowego pojemniczka; wymagane jest pobranie próbki wielkości orzecha laskowego z kilku miejsc, a gdy kał jest płynny – wystarczy 2–3 ml;
  • próbkę kału należy dostarczyć do laboratorium w ciągu dwóch godzin.

Pobrana próbka służy do wykonania posiewu kału na specjalnych podłożach. Następuje na nich wzrost bakterii, co umożliwia ich identyfikację oraz określenie antybiogramu, czyli wrażliwości bakterii na poszczególne antybiotyki.

Bakterie w kale – jakie występują najczęściej?

Chorobotwórcze zarazki w kale, które diagnozowane są najczęściej, to: Salmonella, Shigella, Campylobacter, Escheriachia coli szczep O157:H7, Clostridium difficile.

Bakteria E coli w kale występuje zawsze, gdyż stanowi florę fizjologiczną, groźny jest natomiast szczep enterokrwotoczny o157:H7. Źródłem zakażenia jest niedogotowane mięso bądź mleko. Szczep enterokrwotoczny E coli produkuje toksynę SLT, która prowadzić może do rozwoju zespołu hemolityczno – mocznicowego. Poza szczepami enterokrwotocznymi EHEC, chorobotwórcze są także szczepy ETEC enterotoksynogenne oraz EPEC enteropatogenne, odpowiedzialne za biegunki u niemowląt.

Salmonella w kale świadczy o spożyciu zakażonej żywności (mięsa czy jajek) lub kontakcie z nosicielem bakterii. Wielu z nas jest bezobjawowymi nosicielami bakterii Salmonella, bez występowania jakichkolwiek objawów chorobowych – i z tego właśnie wynika konieczność badania kału na nosicielstwo u pracowników mających kontakt z żywnością. Salmonelloza wyróżnia się gwałtownym przebiegiem z wysoką gorączką, bólami brzucha i biegunkami.

Shigella w kale świadczy o zakażeniu przewodu pokarmowego zwanego czerwonką. Zakażenie najczęściej przenosi się przez brudne ręce, rzadziej po spożyciu zakażonych pokarmów. Czerwonka dotyka głównie dzieci w żłobkach i przedszkolach oraz ludzi starszych.

Klebsiella w kale może występować jako bakteria kolonizująca przewód pokarmowy, jednak w stanach osłabionej odporności może powodować zakażenia układu pokarmowego. Te bakterie w stolcu u wcześniaków mogą świadczyć o zakażeniu okołoporodowym bakterią Klebsiella pneumoniae, prowadzącą do niebezpiecznych zakażeń układu oddechowego, moczowego oraz pokarmowego. Bakterie w kale u dzieci to często także Klebsiella oxytoca, wywołująca zatrucia pokarmowe.

Clostridium difficile w kale może występować jako flora fizjologiczna, natomiast podczas antybiotykoterapii lub stanów upośledzenia odporności bakteria ta prowadzi do wystąpienia objawów chorobowych.

Bakterie w kale – i co robić?

Przy pojawieniu się objawów zatrucia pokarmowego konieczne jest określenie jego przyczyny. Poza wykonaniem posiewu moczu, wykonana może być diagnostyka w kierunku pasożytów w kale raz infekcji wirusowych. Potwierdzenie bakteryjnego pochodzenia zakażenia układu pokarmowego wymaga wdrożenia leczenia. W przypadku zakażenia Salmonellą najczęściej stosuje się dietę lekkostrawną i nawadnianie, zaś antybiotyk stosowany jest jedynie w wybranych przypadkach. Stosowane antybiotyki to ampicylina, trimetoprim-sulfametoksazol lub cyprofloksacyna. Zakażenie Salmonellą powinno być zgłoszone do Stacji Sanitarno-Epidemiologiczne, a chory zobowiązany jest do okresowego oddawania próbek kału przez cały czas nosicielstwa, czyli do momentu, aż uzyskane będą trzy ujemne posiewy kału.

Zakażenia Shigella leczone są cefalosporynami III generacji, zaś zakażenia Klebsiella leczone są jedynie kolistyną, gdyż bakteria ta odporna jest na działanie większości antybiotyków. Chorobotwórcze szczepy E coli leczy się m. in. stosując penicyliny, cefalosporyny czy tetracykliny. Zakażenia Clostriudium difficile leczone są metronidazolem lub wankomycyną. Przebycie zakażenia nie uodparnia trwale na kontakt z bakteriami w przyszłości, dlatego warto dbać o podstawowe zasady higieny i wspomagać naturalną odporność stosując probiotyki wzmacniające fizjologiczną florę bakteryjną jelit.

Bibliografia:

  • Diagnostyka bakteriologiczna, E. Szewczyk; Wydawnictwo Naukowe PWN 2006.
  • Rekomendacje laboratoryjnej diagnostyki zakażeń przewodu pokarmowego bakteriami rosnącymi w warunkach tlenowych oraz mikroaerofilnych - Rekomendacje Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego Państwowego Zakładu Higieny i Krajowej Izby Diagnostów Laboratoryjnych.
  • Mikrobiologia i choroby zakaźne, G. Virella; Wydawnictwo medyczne Urban&Partner, 2000.
Opublikowano: ; aktualizacja: 24.11.2017

Oceń:
4.5


Może cię

Test oddechowy na Helicobacter pylori

Helicobacter pylori to bakteria, która jest przyczyną rozwoju choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy. Jest to ...

Dehydrogenaza mleczanowa – badanie LDH – normy

Dehydrogenaza mleczanowa to enzym, który występuje we wszystkich komórkach ciała. Enzym LDH oznacza się podczas ...

Badania na helicobacter pylori – jak wykryć bakterię?

Istnieje kilka metod pozwalających wykryć obecność bakterii Helicobacter pylori. Popularne jest zwłaszcza badanie na Helicobacter ...

Kalcytonina – co to jest, jaka jest norma i kiedy jest podwyższona?

Badanie stężenia kalcytoniny – hormonu powstającego w komórkach C tarczycy wykonuje się u pacjentów z ...

Badanie fosforu nieorganicznego w moczu

Badanie stężenia fosforu prowadzona jest w diagnostyce chorób kości, przytarczyc i tarczycy, w rozpoznawaniu zaburzeń ...

Test NBT-PABA

Test NBT-PABA to badanie wykonywane w diagnostyce zapalenia trzustki. Test ten jest szczególnie przydatny u ...

Peptyd C – badanie stężenia C peptydu w cukrzycy

W diagnozowaniu i monitorowaniu cukrzycy duże znaczenie ma badanie C peptydu – białka odzwierciedlającego rzeczywistą ...

Badanie kału na pasożyty – kiedy wykonać, jak pobrać próbkę i odczytać wyniki?

Ludzkie pasożyty przewodu pokarmowego (glista ludzka, owsiki, wąsogłówka, węgorek jelitowy), mimo dobrych warunków higienicznych, wciąż ...

Moczany bezpostaciowe w moczu – liczne, u dziecka, w ciąży – co to oznacza?

Badanie moczu to nieinwazyjne i niedrogie badanie dostarczające cennych informacji o stanie zdrowia. W ramach ...

Badanie na obecność helicobacter pylori w kale

Istnieje kilka różnych badań i testów pozwalających wykryć obecność bakterii Helicobacter pylori, odpowiedzialnej między innymi ...

Badania na boreliozę – kiedy i jaki test zrobić, cena

Diagnostyka boreliozy wciąż przysparza wielu problemów. Badania na boreliozę mają niską czułość, a dodatkowo serologiczna ...

Podwyższone TSH – co oznacza podwyższony poziom TSH

Podwyższony poziom TSH związany jest najczęściej z zaburzeniami pracy tarczycy skutkującymi zmniejszonym wydzielaniem hormonów tarczycowych. ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon