Guma ksantanowa – zastosowanie, szkodliwość, właściwości

Guma ksantanowa to dodatek do żywności oznaczany symbolem E415. Zastosowanie gumy ksantanowej jest szerokie. W kosmetyce, lekach czy w żywności wykorzystuje się ją jako emulgator i substancję zagęszczającą. W jedzeniu pojawia się w takich produktach, jak dżemy, kisiele czy musztardy. Znajdziemy ją w lodach i chlebie. Jej szkodliwość nie została potwierdzona.

Guma ksantanowa E415

Guma ksantanowa jest polisacharydem (wielocukrem) zbudowanym z cząsteczek monocukrów: glukozy, mannozy i kwasu glukoronowego, do których przyłączone są reszty kwasu octowego i pirogronowego. Pozyskuje się ją w procesie mikrobiologicznym, gdzie bakterie Xanthomonas campestris fermentują węglowodany, a produktem ich metabolizmu jest ksantan. Na skalę przemysłową jako pożywkę dla bakterii wykorzystuje się cukier i melasę. Materiał wytworzony przez Xanthomonas campestris wymywa się alkoholem, oczyszcza i suszy, a następnie mieli. Gotowa guma ksantanowa ma postać kremowego, drobnego proszku.

Dodatki do żywności w zależności od funkcji dzieli się na kilka grup (np. barwniki, konserwanty, emulgatory). Na etykietach są one znakowane symbolem E oraz liczbą właściwą dla określonego związku (tzw. lista E).

Guma ksantanowa w kosmetyce, przemyśle farmaceutycznym i w żywności jest używana jako emulgator oraz substancja zagęszczająca. Nadaje produktom pożądaną gęstość i stabilność. Guma ksantanowa ma właściwości higroskopijne, co oznacza, że pochłania wilgoć z otoczenia. Łatwo rozpuszcza się w ciepłej i zimnej wodzie, mleku, słodkich i słonych płynach. Tworzy roztwory pseudoplastyczne (zachowujące się m.in. jak keczup czy lakier do paznokci) i pęcznieje w środowisku wodnym.

Gdzie kupić gumę ksantanową? W stacjonarnych i internetowych sklepach z tzw. zdrową żywnością oraz w sklepach z chemią spożywczą i gospodarczą. Cena gumy ksantanowej wynosi od ok. 25 do ok. 60 zł za kilogram.

Zastosowanie gumy ksantanowej

Guma ksantanowa jest używana w przemyśle kosmetycznym i farmaceutycznym. Guma ksantanowa w kremach, w chemii gospodarczej i innych produktach kosmetycznych jest używana jako substancja zagęszczająca, emulgująca, nadająca lepkość oraz poprawiająca stan suchej i zniszczonej skóry. Znajdziemy ją m. in. w pastach do zębów, piankach do golenia, żelach do kąpieli, balsamach, kremach, szamponach, kosmetykach do demakijażu czy tuszach do rzęs.

Tabletki wytwarzane z dodatkiem gumy ksantanowej po połknięciu rozpadają się powoli, przez co składnik aktywny leku uwalnia się stopniowo. Bardzo ciekawym zastosowaniem gumy ksantanowej jest używanie jej jako sztucznej śliny u osób z zespołem Sjogrena objawiającym się suchością ust. Guma ksantanowa jest obecna w niektórych lekach osłonowych i przeciwrefluksowych.

Guma ksantanowa w żywności

Guma ksantanowa jest dodatkiem do żywności oznaczonym symbolem E415. To substancja zagęszczająca i emulgator, który zapobiega zbrylaniu się produktów oraz rozwarstwianiu emulsji, czyli oddzielaniu fazy tłuszczowej od wodnej. Żywność z dodatkiem gumy ksantanowej ma pożądaną konsystencję, jest odporna na działanie enzymów zmieniających właściwości produktów, a także na zmiany temperatury, podgrzewanie, zamrażanie i ponowne rozmrażanie. Substancja ta wykazuje swoje właściwości w środowisku kwasowym i zasadowym, co zwiększa możliwość jej wykorzystania. Guma ksantanowa w jedzeniu znajduje się w:

  • dżemach, marmoladach,
  • galaretkach,
  • deserach twarogowych,
  • kisielach,
  • napojach mlecznych,
  • musztardzie,
  • majonezie,
  • sosach,
  • żywności bezglutenowej,
  • słodyczach,
  • płatkach śniadaniowych,
  • polewach do ciast.

Guma ksantanowa w kuchni

Guma ksantanowa w kuchni jest używana jako zagęstnik zastępujący np. mąkę czy skrobię ziemniaczaną w sosach. Coraz częściej służy do domowego przyrządzania fit-budyniów, serników, a przede wszystkim chleba, ciast i ciastek bezglutenowych. Guma ksantanowa w ciastach i w chlebie częściowo zastępuje cechy glutenu, nadając wypiekom sprężystość i ciągliwość oraz zwiększając ich wyrastanie. Natomiast guma ksantanowa w lodach nie jest zalecana.

Innym popularnym zagęstnikiem jest guma guar pozyskiwana z nasion fasoli guar. Od gumy ksantanowej różni się m.in. tym, że traci swoje właściwości w kwaśnym środowisku, zatem nie można jej używać razem z sokiem z cytryny, kwaśnymi owocami, kakao i czekoladą. W przepisach można stosować wymiennie gumę guar i gumę ksantanową, jednak tej pierwszej trzeba stosować nieco więcej.

Jak używać gumy ksantanowej?

  • W ciastach 1/2 łyżeczki na 130 g mąki bezglutenowej.
  • W chlebie 1,5 łyżeczki na 130 g mąki bezglutenowej.
  • W pizzy 2 łyżeczki na 130 g mąki bezglutenowej.

Zdaniem eksperta

Listę dodatków do żywności, które można stosować w przemyśle spożywczym zawiera Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1333/2008 wraz z załącznikami. Znajdujące się na niej substancje zostały ocenione pod względem bezpieczeństwa stosowania przez EFSA, czyli Europejski Urząd do Spraw Bezpieczeństwa Żywności. Dla dużej części z nich określono dawkę, ADI, czyli tzw. akceptowane dzienne pobranie.

Czytaj więcej

Wpływ gumy ksantanowej na zdrowie

Guma ksantanowa to czysty błonnik. Sama w sobie jest polisacharydem nietrawionym w przewodzie pokarmowym i wykazuje wszystkie pozytywne właściwości błonnika rozpuszczalnego (m.in. zmniejsza łaknienie, reguluje rytm wypróżnień, obniża wchłanianie cholesterolu, spowalnia wchłanianie cukru do krwi). Jedyna różnica między nią a błonnikiem zawartym naturalnie w pożywieniu to pochodzenie.

Trzeba zaznaczyć, że mikrobiologiczne metody otrzymywania gumy ksantanowej są bezpieczne dla zdrowia i środowiska. W podobnych procesach uzyskuje się wiele substancji, np. insulinę, kwas cytrynowy czy enzym podpuszczkę do produkcji serów.

Szkodliwość gumy ksantanowej nie została nigdy potwierdzona. Guma ksantanowa w ciąży jest uznawana za bezpieczną. Jedyne możliwe niepożądane działanie wynika z nadmiernego spożycia i objawia się dyskomfortem ze strony przewodu pokarmowego oraz ewentualną biegunką. Mimo że guma ksantanowa nie jest szkodliwa, źle się kojarzy, a osoby odżywiające się świadomie, starają się unikać jej w pożywieniu. To właściwe podejście, ponieważ gumę ksantanową znajdziemy najczęściej w produktach o wysokim stopniu przetworzenia, np. serkach topionych lub gotowych polewach do ciast. Producenci dodają ją do swoich wyrobów w celu nadania zwartej konsystencji, „podmieniając” wartościowy składnik na tańszą gumę ksantanową. Idealnym przykładem jest majonez, w którym guma ksantanowa pojawia się, gdy producent oszczędza na żółtkach jaj.

Bibliografia

  1. Zdzisław E. Sikorski Zdzisław E. Sikorski, Chemia żywności tom 1 - składniki żywności, Wydawnictwo Naukowo-Techniczne Wydawnictwo, Warszawa 2009, wyd.5
  2. Jan Gawęcki Jan Gawęcki,Teresa Mossor-Pietraszewska Teresa Mossor-Pietraszewska, Kompendium wiedzy o żywności i żywieniu, Wydawnictwo PWN, Warszawa 2004, wyd.1
Opublikowano: ; aktualizacja: 31.08.2018

Oceń:
4.1


Może cię

Owsica

Owsik ludzki to najpowszechniejszy rodzaj pasożyta atakującego układ pokarmowy człowieka. Dzieci są bardziej narażone na ...

Owsiki u dziecka

Owsiki to małe pasożyty, które w przypadku zakażenia obecne są w jelicie grubym, w okolicach ...

Dieta cud – czy istnieje?

Czy istnieje „dieta cud”? Czy poszukiwanie diety będącej panaceum na wszelkie problemy żywieniowe, może zakończyć ...

Karagen E407 – co to jest, właściwości, zastosowanie, skutki uboczne

Karagen jest dodatkiem do żywności pochodzenia naturalnego o numerze E407. Pełni rolę substancji zagęszczającej, stabilizującej, ...

Najlepsze źródła antyoksydantów – w czym są przeciwutleniacze?

Antyoksydanty (inaczej przeciwutleniacze lub antyutleniacze) to związki niezbędne dla prawidłowej pracy organizmu. Przeciwutleniacze hamują bowiem ...

Tokoferol – co to jest, działanie, właściwości, występowanie, zastosowanie, szkodliwość

Tokoferol jest substancją o aktywności witaminy E. Jako przeciwutleniacz ma korzystny wpływ na stan skóry, ...

Badanie kału na pasożyty – kiedy wykonać, jak pobrać próbkę i odczytać wyniki?

Ludzkie pasożyty przewodu pokarmowego (glista ludzka, owsiki, wąsogłówka, węgorek jelitowy), mimo dobrych warunków higienicznych, wciąż ...

Bruzdogłowiec szeroki – zakażenie, cykl rozwojowy, objawy, leczenie, zapobieganie

Bruzdogłowiec szeroki (Diphyllobothrium latum) to tasiemiec, który u człowieka wywołuje chorobę zwaną difylobotriozą. Do zakażenia ...

Płyn do higieny intymnej dla dzieci – dobry, skuteczny – jak wybrać najlepszy?

Dziecięce narządy płciowe są narażone na codzienny kontakt z moczem, kałem, brudem i potem, mimo ...

Badanie krwi na pasożyty – diagnostyka pasożytów w organizmie z krwi

Diagnostyka chorób pasożytniczych może być problematyczna. W przypadku pasożytów ludzkich bytujących w przewodzie pokarmowym, skuteczne ...

Spalanie tłuszczu – dieta na spalanie tkanki tłuszczowej

Szybkie spalanie tłuszczu i przyspieszenie metabolizmu jest możliwe dzięki połączeniu odpowiedniej diety i aktywności fizycznej. ...

Choroby pasożytnicze u dziecka

Choroby pasożytnicze u dzieci wywołane np. przez owsiki, wszy czy tasiemce wynikają często z niestosowania ...

Komentarze i opinie (1)


to wszystko to świństwo
Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon