Paciorkowiec – objawy zakażenia, leczenie, jak można się nim zarazić bakteriami?

Brak zdjęcia

28 października 2014

Paciorkowce należą do bakterii, które wywołują wiele różnych infekcji w organizmie. Najczęściej dotyczą one układu oddechowego, jednakże patogeny te kolonizują także m.in. zatoki, ucho, tkankę mózgową oraz stawy. Większość zakażeń paciorkowcem jest łatwa do wyleczenia antybiotykami. Dlatego dobrze jest znać objawy poszczególnych chorób wywołanych przez paciorkowce, aby wiedzieć, jak odpowiednio zareagować.

Gatunki paciorkowców

Istnieje wiele podziałów paciorkowców. Kiedyś wyodrębniało się kilka podgrup, w zależności od własności hemolitycznych bakterii (hemoliza to zjawisko uwalniania hemoglobiny z czerwonych krwinek i jej przechodzenie do osocza krwi). Poszczególne rodzaje paciorkowca wywołują hemolizę całkowicie (grupa beta), częściowo (alfa) lub w ogóle nie wywołują (gamma).

Obecnie jednak stosuje się inny podział – Lancefield – na podstawie występującego na powierzchni danego paciorkowca rodzaju wielocukru, czyli antygenu. Każdy z antygenów na powierzchni bakterii określany jest inną literą alfabetu, stąd wyróżnia się grupy:

  • A (Streptococcus pyogenes),
  • B (Streptococcus agalactiae),
  • C i G (Streptococcus equi),
  • D (Streptococcus faecalis),
  • bez specyficznego antygenu (Streptococcus pneumoniae).

Jakie choroby wywołują paciorkowce?

Paciorkowce należące do grupy A są najczęstszymi czynnikami sprawczymi bakteryjnego ropnego zapalenia gardła, czyli anginy. Poza tym mogą kolonizować układ moczowo-płciowy kobiet i powodować gorączkę połogową jako powikłanie porodu. Paciorkowce te wywołują także ropne zakażenia skóry oraz ostre zapalenie kłębuszków nerkowych.

Druga grupa paciorkowców (B) może wywoływać zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych u noworodków, a u ciężarnych kobiet podnosi ryzyko zbyt wczesnego rozerwania błon płodowych.

Paciorkowce z grupy C i G nie są chorobotwórcze dla ludzi.

Natomiast patogeny z grupy D przy długotrwałym cewnikowaniu pacjentów często powodują infekcje układu moczowego. W przebiegu wielotygodniowej antybiotykoterapii wywołują z kolei infekcje toczące się w jamie brzusznej, takie jak ropnie czy zapalenie otrzewnej.

Z kolei Streptococcus pneumoniae jest jednym z najczęstszych patogenów powodujących zapalenie płuc.

Paciorkowce a zapalenie gardła

Jedną z najbardziej powszechnych chorób wywoływanych przez streptokoki jest zapalenie gardła. Stanowią one drugą, po wirusach, przyczynę schorzeń obejmujących ten narząd.

Przedstawicielem tej grupy bakterii jest S. pyogenes, który kolonizuje śluzówkę górnych dróg oddechowych. Dzieje się to za pośrednictwem specjalnego białka (F), które wiąże się z komórkami nabłonka gardła. Do zakażenia dochodzi w wyniku bezpośredniego kontaktu z osobą chorą. Szczególnie często zdarza się to w dużych skupiskach ludzi, takich jak akademiki, internaty czy koszary wojskowe.

Główne objawy wywołane przez paciorkowce w gardle to:

  • wysoka gorączka,
  • uczucie rozbicia,
  • bóle mięśni,
  • zmiany wybroczynowe na migdałkach i gardle,
  • silny ból gardła, który utrudnia połykanie czy mowę,
  • zaczerwienienie i obrzęk gardła,
  • śluzowo-ropne naloty,
  • powiększone węzły chłonne szyjne.

Diagnostyka w infekcjach dróg oddechowych, badania

Bardzo ważnym elementem w diagnostyce infekcji paciorkowcowej dróg oddechowych (paciorkowca w gardle u dziecka i dorosłych) jest obecność charakterystycznych objawów. W tym celu stosuje się skalę Centora. W jej skład wchodzi pięć objawów:

  • brak kaszlu,
  • powiększone węzły chłonne szyjne,
  • gorączka powyżej 38°C,
  • ropny nalot i obrzęk migdałków,
  • wiek poniżej 15 lub powyżej 44 lat.

Za obecność każdego z nich przyznaje się 1 punkt, a obecność 4 lub 5 punktów w ponad 50% świadczy o obecności infekcji paciorkowcowej. Najpewniejszą jednak metodą jest wykonanie posiewu z gardła i hodowla bakterii na specjalnych podłożach.

Innym sposobem jest test na obecność antygenu, czyli białka paciorkowców we krwi. Jest to bardzo szybka metoda, jednakże mniej czuła niż posiew.

Leczenie zakażeń paciorkowcowych

W leczeniu zakażeń dróg oddechowych paciorkowcem często stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne (np. z ibuprofenem) – ze względu na uporczywy ból gardła.

Najważniejsze jednak jest przyjmowanie odpowiedniego antybiotyku doustnie po określeniu, że infekcja wywołana jest przez paciorkowce. Stosowanym zwykle lekiem jest amoksycylina, czyli półsyntetyczny środek bakteriobójczy. Działa poprzez niszczenie wiązań, które tworzą ścianę komórki bakteryjnej, doprowadzając do jej rozpadu.

Antybiotyk skraca czas objawów choroby i zapobiega występowaniu poważnych powikłań. Przyjmuje się go przez 5–7 dni.

Powikłania zakażenia paciorkowcem

Infekcja paciorkowcowa przy braku leczenia może doprowadzić do rozprzestrzenienia się bakterii do innych narządów. Zwykle kończy się to powikłaniami w postaci:

Zapalenie kłębuszków nerkowych rozwija się wskutek odkładania się kompleksów immunologicznych w nerkach. Organizm osoby z infekcją paciorkowcową w celu obrony przed zakażeniem wytwarza specyficzne przeciwciała. Te z kolei łączą się z antygenem paciorkowca, tworząc kompleksy immunologiczne.

Podobny mechanizm dotyczy gorączki reumatycznej, ale w tym przypadku kompleksy odkładają się w mięśniu sercowym. Przedłużające się zakażenie paciorkowcem może również zakończyć się zespołem wstrząsu septycznego, wskutek nagromadzenia się toksyn produkowanych przez paciorkowca.

Opublikowano: ; aktualizacja: 27.07.2018

Oceń:
4.4


Może cię

Badanie cytologiczne w dermatologii

Badanie cytologiczne w dermatologii polega na pobraniu materiału biologicznego z miejsc zmienionych chorobowo na skórze. ...

Zapalenie płuc – objawy i leczenie antybiotykiem i domowymi sposobami

Zapalenie płuc jest to powszechnie występujący (do 1 przypadku rocznie na 100 osób) stan zapalny ...

Test na paciorkowca

Test na paciorkowca jest prostym badaniem, stosowanym w przypadku podejrzenia paciorkowcowego zapalenia gardła i migdałków ...

Powikłania grypy

Wachlarz powikłań grypy jest wyjątkowo szeroki, dlatego zdecydowanie nie należy ona do chorób, które można ...

Jak rozpoznać zapalenie płuc u dziecka – objawy?

Zapalenie płuc to poważna choroba, która należy do częstszych przyczyn śmierci u dzieci. Zapalenie płuc ...

Zapalenie płuc a grypa – co to jest i jak się leczy grypowe zapalenie płuc?

Wirusowe zapalenie płuc najczęściej wywołane jest wirusem grypy. Rzadko występuje ono jako powikłanie grypy u ...

Trzeci trymestr ciąży – jakie badania

W trzecim trymestrze ciąży prowadzący ją lekarz dokona m.i.n oceny rozwoju dziecka, jego ruchów i ...

Zapalenie płuc u dziecka

Zapalenia płuc to poważna choroba, a zarazem jedna z częstszych przyczyn śmierci małych dzieci. Na ...

Palenie a choroby płuc

Nikotynizm odciska piętno na funkcjonowaniu wielu narządów i układów organizmu człowieka, jednak dla dymu tytoniowego ...

Powikłania zapalenia płuc – jakie mogą być skutki i konsekwencje nieleczonego zapalenia?

Wystąpienie powikłań po zapaleniu płuc zależy od stanu ogólnego pacjenta, czynnika etiologicznego, jak również od ...

Ropne (bakteryjne) zakażenie skóry – przyczyny, objawy i leczenie

Ropne (bakteryjne) zakażenia skóry to choroby wywoływane przez bakterie infekujące skórę. Dzielą się na zakażenia ...

Atypowe zapalenie płuc – przyczyny, objawy, leczenie antybiotykiem

Atypowe zapalenie płuc wywołują patogeny, takie jak Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae oraz Legionella pneumophila. Są to ...

Komentarze (0)