Biopsja wątroby – wskazania, przebieg, jak wygląda, powikłania

Biopsja wątroby jest badaniem polegającym na pobraniu wycinka miąższu wątroby przez powłoki skórne. Badanie wą troby przeprowadza się za pomocą igły do biopsji, aby uzyskać preparat do badania histopatologicznego. Najczęstszym wskazaniem do tego badania jest diagnostyka WZW, marskości wątroby, żółtaczki oraz monitorowanie leczenia chorób wątroby.

Co to jest biopsja wątroby?

Biopsja wątroby jest badaniem, które polega na uzyskaniu od pacjenta wycinka miąższu wątroby przez powłoki skórne specjalną igłą biopsyjną. Lekarze wykonują biopsja celowaną, a więc pod kontrolą aparatu USG. Dzięki diagnostyce obrazowej można pobrać wycinek tkankowy z bardzo dużą dokładnością co do miejsca.

Jeżeli chodzi o technikę wykonania zabiegu, to wyróżnia się jego dwa rodzaje. Jest to biopsja gruboigłowa wątroby, biopsja aspiracyjna cienkoigłowa wątroby (BAC). Różnią się techniką pobrania, szerokością, długością igły. Tym samym każda z technik pozwala na pobranie innej objętości materiału i na penetrację różnej głębokości. O tym, którą zastosować, decyduje lekarz biorąc pod uwagę wskazania.

Badanie prowadzi się, aby uzyskać preparat do badania histopatologicznego podczas oceny mikroskopowej. Jego analiza prowadzi do rozróżnienia różnych stanów chorobowych oraz ustalenia rokowania. W odróżnieniu do biopsji, inne badania wątroby nie dają tylu szczegółowych informacji na temat zmian na poziomie komórkowych.

Jakie są wskazania do wykonania biopsji wątroby?

Częstymi chorobami wątroby są te powstałe w wyniku działania wirusów, procesów nowotworowych (rak wątroby i przerzuty), zatruć. Są także następstwem stłuszczenia i uszkodzenia hepatocytów przez alkohol i błędy dietetyczne. Wskazaniami do biopsji wątroby jest podejrzenie różnych chorób miąższu wątroby, których etiologii nie udało się ustalić przy pomocy innych metod diagnostycznych – obrazowych, wywiadu z pacjentem, badań krwi.

Metodę biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej wykorzystuje się w diagnostyce tzw. zmian ogniskowych, zwłaszcza litych czyli, np. guzów wątroby. Te widoczne są na USG i tomografie. BAC wątroby wykonuje się także do zbadania zbiorników płynowych takich jak torbiele czy ropnie.

Choroby wątroby, które są wskazaniami do wykonania biopsji wątroby:

  • guzy wątroby, zmiany, które dotąd zaobserwowano na podstawie takich badań jak USG, tomografia czy rezonans magnetyczny, nakłucie wątroby pozwoli na rozpoznanie typu histologicznego (jaki rodzaj komórek znajduje się w guzie, np. rakowe);
  • przestrzenie płynowe – torbiel, ropień, naczyniak;
  • negatywne wyniki innych badań, tzw. markerów, mogących sugerować rozwój procesu nowotworowego, np. wzrost poziomu AFP (alfa fetoproteiny) i innych;
  • powiększenie wątroby (hepatomegalia), której przyczyn nie można stwierdzić przy pomocy innych dostępnych badań;
  • złe wyniki prób wątrobowych, które utrzymują się przez dłuższy czas;
  • uszkodzenie toksyczne wątroby, np. na skutek zatrucia grzybami;
  • marskość wątroby (zwłóknienie wątroby) o nieznanej etiologii lub jego kontrola w przypadku dokonanego już rozpoznania;
  • podejrzenie chorób ziarniniakowych wątroby (sarkoidoza, gruźlica, choroby pasożytnicze),
  • podejrzenie ostrego wirusowego zapalenia wątroby,
  • kontrola u osób z aktywnym zapaleniem wątroby bez względu na przyczynę,
  • żółtaczka o nieznanej przyczynie,
  • czynnościowe hiperbilirubinemie,
  • monitorowanie efektywności leczenia niektórych chorób wątroby,
  • diagnostyka biochemiczna cech uszkodzenia wątroby, których przyczyny nie udało się ustalić za pomocą badań serologicznych.

Jak się przygotować? Jaki lekarz kieruje na badanie?

Skierowanie na biopsję wątroby wystawia najczęściej specjalista – gastrolog, hepatolog (lekarz od wątroby), chirurg, onkolog. Biopsja poprzedzona jest diagnostyką obrazową, najczęściej wykonaniem ultrasonografii.

W ramach przygotowania do biopsji, pacjent powinien być na czczo. Przed zabiegiem konieczne może okazać się odstawienie niektórych leków – przeciwpłytkowych, heparyny.

Jak przebiega biopsja wątroby?

Przed wykonaniem biopsji wątroby lekarz zobligowany jest poinformować pacjenta o korzyściach płynących z badania, ewentualnych powikłaniach oraz uzyskać jego zgodę na zabieg. Do badania pacjenta układa się w pozycji leżącej na plecach. Początkowo lokalizuje się stłumienie wątroby prowadząc opukiwanie prawej strony ciała pacjenta w okolicy łuku żebrowego prawego. Igłę naprowadza się przy pomocy USG.

Zlokalizowane miejsce, gdzie potencjalnie znajduje się wątroba należy dokładnie odkazić, a następnie znieczulić miejscowo – najczęściej przy pomocy lignokainy (u dzieci może być niezbędne wykonanie znieczulenia ogólnego). Następnie wprowadza się igłę biopsyjną. Dołączoną do zestawu strzykawką wywołuje się podciśnienie i uzyskuje się fragment miąższu wątroby, który przeznaczy się do analizy (biopsja gruboigłowa wątroby). Po zakończonym zabiegu należy założyć w miejsce pobrania jałowy opatrunek.

Próbkę umieszcza się w specjalnym opisanym pojemniku i przesyła się do laboratorium. Ile trwa badanie? Czas trwania zabiegu to ok. 20 min.

Zdaniem eksperta

Elastografia wątroby to badanie, które wykonuje się na etapie wstępnej diagnostyki, jak i monitorowania leczenia czy oceny włóknienia wątroby u pacjentów z przeciwwskazaniem do wykonania biopsji.

Czytaj więcej

Po biopsji wątroby – szpital, zwolnienie?

Biopsję wątroby wykonuje się w czasie krótkiego pobytu w szpitalu, najczęściej trwa ono 2–3 dni. Jeżeli nie ma krwawienia i innych powikłań, po tym okresie pacjent zwalniany jest do domu. Po zabiegu należy ograniczyć wysiłek fizyczny i powstrzymać się z przyjmowaniem leków przeciwzakrzepowych.

Zwolnienie lekarskie wystawiane jest na okres tygodnia do dwóch.

Powikłania po biopsji wątroby

Po zabiegu biopsji wątroby mogą wystąpić następujące powikłania. Częste to:

  • ból brzucha w prawym, górnym kwadrancie, (ból z prawej strony pod żebrami) lub ból prawego barku,
  • mały krwiak śródwątrobowy lub podtorebkowy,
  • hipotensja związana z reakcja wazowagalną.

Rzadkimi powikłaniami po biopsji wątroby jest:

  • krwawienia (do jamy opłucnej, jamy otrzewnej),
  • duży krwiak wewnątrzwątrobowy,
  • odma opłucnowa i podskórna,
  • sepsa, wstrząs septyczny,
  • nakłucie sąsiednich narządów,
  • zapalenie otrzewnej,
  • podrażnienie okostnej żeber lub nerwów podżebrowych,
  • ropień przedprzeponowy,
  • wewnątrzwątrobowa przetoka żylno-tętnicza.

Biopsja wątroby – wyniki

Na wynik badania oczekuje się kilka dni. Pobrana płytka z próbką tkanek wędruje do histopatologa, który ogląda preparat pod mikroskopem. To badanie powala wykluczyć raka wątroby.

Do oceny zmian histopatologicznych stosuje się specjalne skale – Scheuera, METAVIR, Ishaka, Knodella. Przyznane na ich podstawie punkty pozwalają opisać stopień włóknienia, obszar martwicy.

Bibliografia

  • Ultrasonografia zabiegowa; Vikram S. Dogra, Wael E.A. Saad, red. wyd. pol. Ewa Gorczyca-Wiśniewska; Wydawnictwo PZWL, Warszawa 2012; 978-83-200-4229-0
  • Gastroenterologia i choroby wątroby Theodore M. Bayless, Anna Mae Diehl, red. wyd. pol. Barbara Skrzydło-Radomańska; Wydawnictwo Czelej; Lublin 2006; 83-89309-93-9
Opublikowano: ; aktualizacja: 29.08.2017

Oceń:
4.6


Może cię

Wirusowe zapalenie wątroby C (WZW typu C)

Wirusowe zapalenie wątroby tupu C określane jest cichym zabójcom. Początkowo bezobjawowe, prowadzi do marskości i ...

Jak zapobiegać WZW?

Wirusowe zapalenie wątroby, potocznie określane jako żółtaczka, to choroba o ciężkim przebiegu. Schorzenie w wielu ...

Zapalenie wątroby

Zapalenie wątroby może rozwinąć się z wielu różnych przyczyn. Przyczyną stanu zapalnego w obrębie komórek ...

Badanie przeciwciał anty-HBs – wyniki i norma badania na WZW B

Badanie laboratoryjne poziomu przeciwciał anty-HBs służy do oceny stopnia odpowiedzi poszczepiennej przeciwko wirusowi zapalenia wątroby ...

Wirusowe zapalenie wątroby A (WZW typu A)

Występowanie wirusowego zapalenia wątroby typu A jest ściśle związane z warunkami sanitarnymi. Zwiększoną zapadalność na ...

Czy wirusy mogą powodować raka? Które wirusy powodują raka?

Zakażenie niektórymi wirusami wiąże się z podwyższonym ryzykiem wystąpienia nowotworu złośliwego. Powszechnie znana jest korelacja: ...

Jak dbać o wątrobę?

By skutecznie zadbać o wątrobę, konieczne jest nie tylko stosowanie odpowiedniej diety, ale także unikanie ...

Antygen HBs – badanie – co to jest, co oznacza wynik dodatni i jak leczyć?

HBs, antygen oznaczany przy podejrzeniu zakażenia wirusem HBV, umożliwia rozpoznanie zapalenia wątroby typu B. HBsAg ...

Choroby wątroby

Wśród chorób wątroby dominują ostre zapalenia wątroby typu B i C. Wiele uszkodzeń wątroby jest ...

Antykoncepcja hormonalna a choroby wątroby

Antykoncepcja hormonalna, w szczególności oparta na przyjmowaniu tabletek dwuskładnikowych, wiąże się z ryzykiem uszkodzenia wątroby. ...

Wirusowe zapalenie wątroby (WZW) – jak można się zarazić, jakie są objawy i jak leczyć?

Wirusowe zapalenia wątroby (A, B, C, D, E, F, G) wywoływane są częściowo przez wirusy ...

Badania przy wirusowym zapaleniu wątroby

Wirusowe zapalenie wątroby to wbrew pozorom nie jedna choroba, chociaż najczęściej mówi się o wirusowym ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon