Szczepionka WZW A – jak długo jest ważna, ile kosztuje, gdzie kupić, czy występują skutki uboczne?

Wirusowe zapalenie wątroby typu A występuje na całym świecie. Na żółtaczkę pokarmową, bo również takim mianem określa się tę chorobę, choruje corocznie ponad milion osób. Najbardziej narażone na zachorowanie są małe dzieci, ludzie starsi i osoby mające stały kontakt z żywnością lub nieczystościami. Skutkiem nieleczonego wirusowego zapalenia wątroby typu A może być całkowita niewydolność wątroby. Osoby narażone powinny się zaszczepić. Szczepionka WZW A jest nieobowiązkowa, ale znajduje się w grupie zalecanych w Programie Szczepień Ochronnych (PSO).

Co to jest WZW A?

WZW A to inaczej żółtaczka pokarmowa albo wirusowe zapalenie wątroby typu A. Jest to choroba zakaźna wywoływana przez wirusa hepatitis A virus (HAV), który przenosi się drogą pokarmową lub na skutek bezpośrednich kontaktów z osobą zakażoną.

Nie bez powodu żółtaczkę pokarmową nazywa się „chorobą brudnych rąk”. Brak higieny po wizycie w toalecie zwiększa ryzyko zachorowania na tą chorobę. Źródłem zakażenia WZW A jest także woda i pokarmy skażone wirusem, a nieco rzadziej przedmioty dotykane przez osobę chorą.

Narażone na zachorowanie są osoby w każdym przedziale wiekowym, ale najwięcej zakażeń odnotowuje się u małych dzieci, ludzi starszych i osób pracujących w zawodach związanych z żywnością, nieczystościami i w dużych skupiskach ludzi (np. w służbie zdrowia). Choć szczepienie WZW A nie jest obowiązkowe, a jedynie zalecane, to i tak ludzie ci powinni się zaszczepić. W niektórych miejscach pracy jest ono wymagane, a koszt szczepionki na żółtaczkę pokrywa pracodawca.

Wirus zapalenia wątroby typu A wylęga się około 30 dni. Do tego czasu rozwój zakażenia przebiega bezobjawowo. Czasem brak jest wyraźnych symptomów przez cały okres trwania choroby. Bezobjawową żółtaczkę pokarmową obserwuje się głównie u dzieci w przedziale wiekowym 0—15. Starsze dzieci i osoby dorosłe chorują ciężej i są bardziej narażone na powikłania.

Objawy WZW A są mało charakterystyczne i można je przypisać innym chorobom, które nie stanowią zagrożenia dla zdrowia. W początkowym stadium choroby objawy są łudząco podobne do grypy. Chory ma złe samopoczucie ogólne, bolą go mięśnie i stawy, występują u niego nudności i biegunka. Typowe dla żółtaczki pokarmowej symptomy pojawiają się później. Wzrost bilirubiny w organizmie powoduje, że białka oczu i skóra ulegają zażółceniu. Rozwijająca się żółtaczka może być przyczyną powiększenia wątroby, co jest widoczne w badaniu ultrasonograficznym (USG).

Nieleczone wirusowe zapalenie wątroby typu A może skutkować poważnymi powikłaniami – zastojem żółci (tzw. cholestaza), anemią i aplazją szpiku, ostrym zapaleniem wątroby. Mimo że żółtaczka pokarmowa nie prowadzi do marskości narządu ani do rozwoju nowotworu, to konsekwencje zakażenia mogą być równie groźne.

Szczepionka WZW A dla dorosłych i dzieci – nazwy

Szczepionka na żółtaczkę typu A należy do grupy szczepień zalecanych w Programie Szczepień Ochronnych (PSO). Ponieważ nie jest obowiązkowa, to trzeba za nią zapłacić. Koszt szczepienia jest zależny od dawki. Na rynku medycznym można kupić kilka preparatów zawierających antygeny inaktywowanego wirusa. Szczepionka WZW A dla dorosłych zawiera więcej jednostek antygenowych, niż szczepionka WZW dla dzieci.

Jeśli chodzi o dostępne na rynku szczepionki WZW A, nazwy preparatów to:

  • Havrix Junior – przeznaczona dla dzieci w wieku od 0—19. roku życia. Zawiera antygeny inaktywowanego wirusa HAV;
  • Havrix Adult - dawka dla młodzieży powyżej 19. roku życia i osób dorosłych. Ma taki sam skład jak szczepionka dla dzieci;
  • Twinrix Junior – W swoim składzie zawiera nie tylko oczyszczonego nieaktywnego wirusa, ale także antygen powierzchniowy Hepatitis B, który indukuje produkcję przeciwciał anty-HBS. Szczepionkę Twinrix junior podaje się dzieciom między 1. a 16. rokiem życia;
  • Twinrix Adult – szczepionka skojarzona dla młodzieży po 16. roku życia i osób dorosłych;
  • Avaxim 160 – szczepionka WZW a dla dorosłych i młodzieży po 16. roku życia.

Szczepionka na żółtaczkę typu A – kiedy, jakie dawki, jak długo ważne?

W przypadku żółtaczki typu A szczepienie jest nieobowiązkowe, dlatego wiele osób w ogóle się nie szczepi. Tym czasem szczepionka ochronna jest jednym z najskuteczniejszych sposobów na zapobieganie zakażeniu. Kiedy i kto powinien się szczepić?

Profilaktycznie, żeby zapobiec zakażeniu WZW A, szczepienie zaleca się w dzieciom w wieku przedszkolnym, szkolnym i młodzieży, które wcześniej nie chorowały na żółtaczkę pokarmową. Najmłodsi są szczególnie narażeni na zachorowanie.

Osoby wyjeżdżające do krajów, w których obserwuje się zwiększoną liczbę zachorowań tj. Afryka, Azja, Basem Morza Północnego, Ameryka Środkowa i Południowa, również powinny się zaszczepić szczepionką WZW. Ile dawek trzeba przyjąć? Standardowo przyjmuje się dwie dawki z przerwą 6—12 miesięcy pomiędzy szczepieniami. Pierwszą dawkę zaleca się przyjąć najpóźniej 2—4 tygodnie przed wyjazdem. Można też zastosować przyspieszony schemat szczepienia, w którym kolejną dawkę przyjmuje się po 7 dniach od momentu przyjęcia pierwszej, a trzecią po 21 dniach. Należy pamiętać, że przed każdym szczepieniem wymagana jest kwalifikacja od lekarza.

Szczepienie WZW A jest obowiązkowe także u niektórych pracodawców, zwłaszcza wtedy, gdy pracownicy mają stały kontakt z żywnością, wywozem nieczystości, albo pracują w dużych skupiskach ludzkich np. w służbie zdrowia.

Szczepionka WZW A jest zalecana także:

  • u pacjentów chorych na hemofilię;
  • u chorych z zapaleniem wątroby;
  • u osób często zmieniających partnerów seksualnych, także homoseksualnych;
  • członkowie sił zbrojnych.

Odporność przeciwko HAV nabywa się na całe życie. Przeciwciała odpornościowe tworzą się w organizmie po 4 tygodniach od momentu przyjęcia pierwszej dawki. Nie zaleca się przyjmowania dawek przypominających. Szczepienia wykonane raz są wystarczająco skuteczne. Odporność na utrzymuje się przez wiele lat, jeśli wykonany został podstawowy cykl szczepień.

Szczepionka WZW A – skutki uboczne, przeciwwskazania

Przed podaniem domięśniowym szczepionki trzeba się zgłosić na kwalifikacje do lekarza. Osoba, która chce się zaszczepić, nie może przechodzić w tym czasie ostrej infekcji przebiegającej z wysoką gorączką. Łagodne przeziębienie nie jest przeciwwskazaniem do zaszczepienia.

Mimo że szczepionki na żółtaczkę pokarmową są z reguły dobrze tolerowane, to u niektórych osób może pojawić się odczyn poszczepienny. Jest to krótkotrwałe zaczerwienienie i ból w miejscu podania, które ustępuje po kilku dniach. Taka reakcja pojawia się bardzo rzadko.

Choć szczepienia ochronne uznaje się za bezpieczne, to u niektórych osób wrażliwych mogą się pojawić objawy przypominające grypę. Gorączka, ból mięśni i złe samopoczucie ogólne mogą się utrzymywać przez kilka dni.

Przeciwwskazania do wykonywania szczepień ochronnych dotyczą osób z wadliwym systemem odpornościowym, leczonych lekami immunosupresyjnymi, oraz pacjentów uczulonych na substancje pomocnicze zawarte w szczepionkach. Szczepień na WZW A nie wykonuje się u kobiet w ciąży i karmiących piersią, chyba że stosunek korzyści do ryzyka jest w ich wypadku większy.

Szczepionka WZW A – cena, gdzie kupić, jaka jest dostępność?

W przypadku szczepionek WZW A cena waha się między 100 a 220 złotych w zależności od dawki i składu. Czasem koszt ten pokrywa pracodawca, jeśli na stanowisku pracy jest wymagane opisywane szczepienie.

Miejscem zakupu szczepionek jest apteka. Szczepienia wykonuje się we wszystkich gabinetach zabiegowych.

Bibliografia

  1. PZH Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego, Szczepionka przeciw WZW A w Programie Szczepień Ochronnych, szczepienia.pzh.gov.pl
  2. Gumułka W.S., Podręczny leksykon leków, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, wyd.3, Warszawa 2004.
  3. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia, Warszawa, dnia 31 października 2017 r. Poz. 108, Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2018, szczepienia.gis.gov.pl

Opublikowano: ; aktualizacja: 20.11.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Badanie przeciwciał anty-HBs – wyniki i norma badania na WZW B

Badanie laboratoryjne poziomu przeciwciał anty-HBs służy do oceny stopnia odpowiedzi poszczepiennej przeciwko wirusowi zapalenia wątroby ...

Antygen HBs – badanie – co to jest, co oznacza wynik dodatni i jak leczyć?

HBs, antygen oznaczany przy podejrzeniu zakażenia wirusem HBV, umożliwia rozpoznanie zapalenia wątroby typu B. HBsAg ...

Badania przy wirusowym zapaleniu wątroby

Wirusowe zapalenie wątroby to wbrew pozorom nie jedna choroba, chociaż najczęściej mówi się o wirusowym ...

Zapalenie wątroby

Zapalenie wątroby może rozwinąć się z wielu różnych przyczyn. Przyczyną stanu zapalnego w obrębie komórek ...

Wirusowe zapalenie wątroby A (WZW typu A)

Występowanie wirusowego zapalenia wątroby typu A jest ściśle związane z warunkami sanitarnymi. Zwiększoną zapadalność na ...

Wirusowe zapalenie wątroby C (WZW typu C)

Wirusowe zapalenie wątroby tupu C określane jest cichym zabójcom. Początkowo bezobjawowe, prowadzi do marskości i ...

Choroby wątroby

Wśród chorób wątroby dominują ostre zapalenia wątroby typu B i C. Wiele uszkodzeń wątroby jest ...

Żółtaczka pokarmowa – objawy, przyczyny, badania, leczenie, rokowanie, powikłania

Żółtaczka pokarmowa to potoczne określenie stosowane w odniesieniu do wirusowego zapalenia wątroby typu A (w ...

Antykoncepcja hormonalna a choroby wątroby

Antykoncepcja hormonalna, w szczególności oparta na przyjmowaniu tabletek dwuskładnikowych, wiąże się z ryzykiem uszkodzenia wątroby. ...

Wirusowe zapalenie wątroby (WZW) – jak można się zarazić, jakie są objawy i jak leczyć?

Wirusowe zapalenia wątroby (A, B, C, D, E, F, G) wywoływane są częściowo przez wirusy ...

Szczepionki skojarzone

Szczepienia ochronne mają na celu walkę z chorobami zakaźnymi, które do niedawna powodowały epidemie z ...

Biopsja wątroby

Biopsja wątroby jest badaniem polegającym na pobraniu wycinka miąższu wątroby przez powłoki skórne. Badanie wą ...

Komentarze (0)