Duszący kaszel – przyczyny, sposoby, leczenie

Kaszel jest objawem wielu różnych chorób, nie tylko układu oddechowego. Kaszel, któremu towarzyszy uczucie duszności jest objawem astmy, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP), infekcji wirusowej, rozstrzenia czy zapalenia oskrzeli. Duszący kaszel to efekt rozwoju refluksu żołądkowo-przełykowego. Z kolei duszący kaszel w nocy i nad ranem może pojawić się u osób palących tytoń – jest to tak zwany kaszel palacza.

Uczucie duszności i kaszel

kaszel jest jedną z najczęstszych przyczyn zgłaszania się pacjentów do lekarza. W celu ustalenia przyczyny kaszlu powinno się na początku określić jego charakter w zakresie długości trwania. Wyróżnia się:

  • kaszel ostry – nagłe napady kaszlu pojawiają się krócej niż 3 tygodnie, głównie z powodu infekcji górnych dróg oddechowych, zaostrzenia przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, zatorowości płucnej lub zapalenia płuc,
  • kaszel podostry – ataki kaszlu występują przez 3 do 8. tygodni,
  • kaszel przewlekły – uporczywy kaszel trwający dłużej niż 8. tygodni.

Odruch kaszlu może mieć różne nasilenie. Znaczna część pacjentów określa swoje objawy jako duszący kaszel. Należy pamiętać, że duszność jest uczuciem subiektywnym, a dodatkowo atak kaszlu i brak powietrza zwykle idą w parze. Nasilenie stopnia duszności przy kaszlu i jednocześnie dyskomfortu jaki odczuwa pacjent jest bardzo trudne. W warunkach szpitalnych bada się saturację, a więc wysycenie krwi tlenem.

Duszący męczący kaszel może być spowodowany wieloma chorobami oraz stanami. Najczęstszą z nich jest kaszel w przebiegu zespołu spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła (często jest to duszący kaszel prowadzący do wymiotów), alergii, astmy oraz refluksu żołądkowo-przełykowego. Niedocenioną przyczyną duszącego kaszlu jest kaszel palacza – większość chorych ze swoimi objawami nie zgłasza się do lekarza. Nagły duszący kaszel może być również skutkiem wielu innych chorób układu oddechowego (w tym nowotworów), stosowania niektórych leków, a nawet mieć podłoże psychogenne (depresja maskowana).

Przyczyny duszącego kaszlu w chorobach dróg oddechowych

Częstymi przyczynami duszącego kaszlu u dziecka i dorosłego są choroby górnych dróg oddechowych. Poza przeziębieniem (które wywołuje kaszel ostry, a rzadko kiedy przewlekły), męczący kaszel może być skutkiem zespołu przewlekłego spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła. Choroba objawia się jako uczucie ciągłego spływania wydzieliny po gardle, chociaż czasami brak jest jakichkolwiek objawów poza kaszlem. Jej przyczyna nie jest dokładnie znana – sugeruje się związek z alergiami (alergiczny nieżyt nosa) i innymi przewlekłymi chorobami górnych dróg oddechowych (wazomotoryczny nieżyt nosa). Najważniejszą metodą diagnostyczną jest dokładne obejrzenie ściany gardła. Stosuje się leczenie przyczynowe (np. antyalergiczne) oraz objawowe (rozrzedzanie wydzieliny).

Astma oskrzelowa to druga najczęstsza przyczyna suchego duszącego kaszlu. Tu pojawia się duszący kaszel w nocy, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Ten typ dolegliwości charakterystyczny jest dla schorzeń, którym towarzyszy tak zwana obturacja dróg oddechowych, czyli ich zwężenie, które upośledza swobodny przepływ powietrza. Suchy, świszczący kaszel towarzyszący napadowi astmy występuje zwykle z uczuciem duszności. Diagnostyka astmy wymaga wykonania badania spirometrycznego oraz testów alergicznych. Leczenie opiera się na podawaniu wziewnych glikokortykosteroidów oraz leków rozszerzających oskrzela.

Infekcje układu oddechowego (w szczególności infekcje wirusowe) mogą prowadzić do powstawania przejściowej nadwrażliwości oskrzeli z pozostawieniem przewlekłego kaszlu nawet do 8 tygodni po zakończeniu choroby. Niektóre zakażenia bakteryjne (Mycoplasma pneumoniae, Chlamydophila pneumoniae, Bordetella pertussis) także związane są z duszącym kaszlem u chorych. Szczególnie silny duszący kaszel prowadzący do wymiotów występuje w przebiegu infekcji ostatnią z wymienionych bakterii – powoduje ona krztusiec (koklusz).

Refluks – przyczyna duszącego kaszlu

Refluks żołądkowo-przełykowy, dający znany wielu pacjentom objaw zgagi i cofania się pokarmu to stan, w którym zawartość żołądka wraz z kwasem solnym nieprawidłowo cofa się do przełyku, powodując:

  • podrażnienie receptorów nerwowych w dystalnej części przełyku, prowadzące do wystąpienia odruchu kaszlu,
  • stymulację receptorów w górnych drogach oddechowych,
  • stymulację receptorów w dolnych drogach oddechowych.

Jest to jedna z najczęstszych przyczyn przewlekłego kaszlu u dorosłych (sugeruje się, że może nawet najczęstsza). Czasami to właśnie kaszel jest pierwszym objawem niezdiagnozowanego wcześniej refluksu. Choroba wymaga diagnostyki gastroenterologicznej (gastroskopii, pH-metrii) oraz odpowiedniego leczenia (zachowawczego lub przyczynowego).

Duszący kaszel jako kaszel palacza

Duszący kaszel może być również skutkiem przewlekłego zapalenia oskrzeli. Istnieje medyczna definicja tego schorzenia – przewlekłe zapalenie oskrzeli to obecność kaszlu i plwociny przez większość dni w ostatnich trzech miesiącach na rok w okresie dłuższym niż dwa kolejne lata, gdy wykluczono inne przyczyny kaszlu. Prawie wszyscy pacjenci z przewlekłym zapaleniem oskrzeli to palacze tytoniu, jedynie u niewielkiej liczby chorych przyczyna choroby jest inna (pyły, opary, częste infekcje wirusowe).

Chorobę charakteryzuje poranny duszący kaszel i wydzielina w postaci białej lub przezroczystej plwociny. Zmiana koloru plwociny sugeruje infekcję górnych dróg oddechowych oraz inne choroby układu oddechowego. U każdej osoby z kaszlem palacza należy zachować czujność – zmiana charakteru kaszlu może sugerować rozwój nowotworu. Najlepszym sposobem leczenia jest zaprzestanie palenia. Doraźnie lekarz może zalecić leki rozszerzające oskrzela, rzadko kiedy wziewne steroidy.

Duszący kaszel po lekach

Obecnie bardzo wielu pacjentów leczy się z powodu nadciśnienia tętniczego i innych chorób kardiologicznych. Jednym z najskuteczniejszych i najczęściej stosowanych leków są inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE-inhibitory, np. kaptopril). Niestety działaniem niepożądanym ich zażywania może być duszący kaszel, drapanie i swędzenie w gardle.

Pojawia się najczęściej już w pierwszych dniach leczenia, chociaż czasami duszący kaszel może wystąpić do 6 miesięcy od rozpoczęcia terapii ACE-inhibitorem. Rozwiązaniem jest zaprzestanie stosowania leków z tej grupy (tylko pod kontrolą lekarza) oraz zamiana na lek działający w podobnym mechanizmie z grupy antagonistów receptora angiotensyny II (sartany). Dławiący kaszel zwykle ustępuje do 4 dni po odstawieniu ACE-inhibitora.

Duszący kaszel jako objaw raka płuc

Wbrew pozorom rak płuc stosunkowo rzadko wywołuje duszący kaszel (około 2 proc. przypadków przewlekłego kaszlu). Należy jednak zachować szczególną czujność w następujących sytuacjach:

  • zmiana charakteru kaszlu palacza (znaczne nasilenie bez przyczyny, zmiana charakteru wydzieliny, silne duszności),
  • kaszel nie przechodzi powyżej miesiąca od całkowitego rzucenia palenia,
  • krwioplucie niezwiązane z infekcją dróg oddechowych.

Duszący kaszel w innych chorobach

Opis powyższych stanów nie wyczerpuje wszystkich możliwości. Przewlekły duszący kaszel może występować też między innymi w:

  • rozstrzeniach oskrzeli,
  • przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc (kaszlowi w POChP towarzyszy odpluwanie wydzieliny),
  • eozynofilowym zapaleniu oskrzeli,
  • rozmiękaniu chrząstek tchawicy i krtani,
  • obecności różnych zmian w drogach oddechowych (np. malformacji tętniczo-żylnej),
  • zespole Adie,
  • przedwczesnych skurczach komorowych.

Suchy, duszący kaszel – leki

Leczenie męczącego, suchego kaszlu w przebiegu przeziębienia polega na przyjmowaniu syropów i tabletek przeciwkaszlowych.

Na dławiący kaszel pomagają środki z kodeiną wykazującą silne działanie hamujące odruch. Do dyspozycji pozostają także preparaty z dekstrometorfanem. Można stosować je w przypadku kaszlu towarzyszącego zapaleniu krtani, oskrzeli, gardła. Tabletki na kaszel z dekstrometorfanem u dzieci mogą być stosowane od 6. roku życia.

Na duszący kaszel u dziecka po 3. roku życia można zastosować butamirat. Syropy z ta substancją nie tylko łagodzą kaszel, ale działają delikatnie rozkurczająco na mięśnie gładkie oskrzeli, dzięki czemu ułatwiają oddychanie.

W przypadku, kiedy dorosły lub dziecko ma dławiący kaszel o etiologii innej niż infekcja wirusowa, konieczna jest konsultacja z lekarzem i leczenie choroby podstawowej.

Domowe sposoby na dławiący kaszel

Naturalne metody na kaszel mogą mieć działanie wspomagające podczas leczenia. Na duszący kaszel dobry jest napar z tymianku. Dzięki właściwościom łagodzącym eliminuje nieprzyjemne uczucie drapania w gardle. Działanie powlekające wykazuje także siemię lniane. Aby pozbyć się napadów duszącego kaszlu, można również przyjmować samodzielnie przygotowany syrop sosnowy, zwłaszcza kiedy występuje kaszel i ból gardła.

W domowym leczeniu bardzo ważne jest nawodnienie chorego. Poza przyjmowaniem dostatecznej ilości płynów (w ilości około 2 litrów dziennie, pod postacią wody mineralnej czy herbat ziołowych), zaleca się zadbać o dostateczną wilgotność powietrza. Pozwoli to uniknąć nadmiernego przesuszenia śluzówki dróg oddechowych, a tym samym złagodzić odruch kaszlowy.

Opublikowano: ; aktualizacja: 14.12.2017

Oceń:
4.7


Może cię

Co wywołuje napad astmy?

Napad astmy (czyli dychawicy oskrzelowej) może być wywołany alergenami, między innymi zanieczyszczeniem powietrza, drażniącymi czynnikami ...

Leki na astmę

Proces zapalny toczący się w organizmie osoby chorującej na astmę oskrzelową jest reakcją fizjologiczną tkanek ...

Astma kaszlowa (zespół Corrao) – objawy i leczenie wariantu kaszlowego astmy

Częstą przewlekłą chorobą układu oddechowego jest astma oskrzelowa z typowymi objawami, jak: suchy, napadowy kaszel, ...

Teofilina – badanie stężenia

Badanie stężenie teofiliny wykonuje się w celu monitorowania stężenia teofiliny we krwi podczas leczenia m.in. ...

Leczenie astmy

Astmy oskrzelowej zazwyczaj nie da się całkowicie zwalczyć, jednak przy dobraniu odpowiednich leków i ich ...

Napad astmy oskrzelowej

Napad astmy oskrzelowej może wystąpić w różnych okolicznościach, np. podczas wysiłku fizycznego, w odpowiedzi na ...

Palenie a choroby układu oddechowego

Nałóg palenia papierosów należy niewątpliwie do najpoważniejszych wyzwań medycyny w ostatnich latach i jednocześnie jest ...

Dieta w astmie

Zdrowa dieta poprawia odporność organizmu, co ma duży wpływ na przebieg astmy i zapobieganie infekcjom ...

Napady kaszlu – ataki duszącego i suchego kaszlu

Napady kaszlu to objaw, który najczęściej oznacza obecność infekcji lub przewlekłej choroby układu oddechowego. Ataki ...

Astma oskrzelowa u dzieci

Astma oskrzelowa (os greckiego słowa ásthma, oznaczającego "zadyszka") jest przewlekłą chorobą płuc utrudniającą oddychanie. Choroba ...

Badanie serologiczne w alergologii

Badania serologiczne są podstawowymi badaniami w diagnostyce alergologicznej. Są to badania określające stężenie przeciwciał IgE ...

Co może wywołać napad astmy?

Myśląc o astmie, mamy przed oczyma pacjenta z gwałtownymi napadami kaszlu, świszczącym oddechem, dusznością oraz ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon