Jak rozpoznać astmę?

Brak zdjęcia

12 listopada 2013

Napady duszności, uporczywy kaszel, świszczący oddech oraz uczucie ciężkości w klatce piersiowej to objawy charakterystyczne dla napadu astmy oskrzelowej. Symptomy te są oczywiste i wydaje się, że diagnoza powinna być tylko formalnością. Niestety, pod maską tej choroby może ukrywać się wiele innych schorzeń (np. mukowiscydoza, sarkoidoza, ropień płuca, nowotwory).

Czym jest astma?

Astma jest przewlekłą chorobą układu oddechowego, której istotą jest nadreaktywność oskrzeli prowadząca do epizodów, takich jak:

  • napady duszności,
  • uporczywy kaszel,
  • świszczący oddech,
  • uczucie ciężkości w klatce piersiowej.

W przebiegu choroby występuje ograniczenie przepływu powietrza przez drogi oddechowe, które jest wynikiem stale utrzymującego się stanu zapalnego. Komórki obrzękniętej błony śluzowej produkują w nadmiarze śluz, zalegający w drogach oddechowych w postaci czopów.

Mediatory, czyli substancje wydzielane w przebiegu procesu zapalnego, odpowiadają za skurcz mięśni gładkich oskrzeli. Drogi oddechowe z czasem ulegają przebudowie, co powoduje, że niektóre zmiany są nieodwracalne.

Ze względu na mechanizm powstawania wyróżnia się astmę alergiczną i niealergiczną. Pierwsza związana jest z odpowiedzią układu odpornościowego na substancję uczulającą. Skłonność do takiej reakcji ma prawdopodobnie podłoże genetyczne. Mechanizm astmy niealergicznej nie został jeszcze poznany.

Również stopień kontroli schorzenia jest kryterium, według którego klasyfikuje się chorobę. Astma kontrolowana to taka, w której objawy dzienne i wymagane leczenie doraźne występują nie częściej niż dwa razy w tygodniu. Nie ogranicza ona aktywności życiowej pacjenta, a także nie zakłóca jego snu. Czynność płuc w badaniu spirometrycznym jest prawidłowa. Choroba może być także częściowo kontrolowana lub niekontrolowana. W tym przypadku niespełnione są trzy lub więcej kryteria astmy kontrolowanej. Ponadto chorobę dzieli się ze względu na ciężkość przebiegu na:

  • sporadyczną,
  • przewlekłą lekką,
  • umiarkowaną,
  • ciężką.

Diagnostyka astmy i rozpoznanie choroby

Jak rozpoznać astmę? W procesie diagnostyki astmy wykorzystuje się szereg badań pomocniczych. Podstawowymi są badania czynnościowe, do których należy m.in. spirometria. Jest to badanie nieinwazyjne, dzięki któremu możemy ocenić pojemność życiową płuc i składowe, które ją tworzą, m.in.:

  • objętość powietrza wdychanego,
  • objętość powietrza wydychanego,
  • objętość powietrza pozostającego w płucach po głębokim oddechu.

Odchylenia od norm wykryte w trakcie badania mogą świadczyć o chorobach układu oddechowego. W przebiegu astmy oskrzelowej w spirometrii stwierdza się cechy obturacji, czyli zwężenia dróg oddechowych. Wynik ujemny jednak nie świadczy o braku choroby.

Zmodyfikowaną wersją badania spirometrycznego jest próba rozkurczowa. Badanie wykonuje się po inhalacji leku rozkurczającego oskrzela. Obturacja oskrzeli występująca w przebiegu astmy powinna ustąpić. Niestety i w tym przypadku brak pozytywnego wyniku badania nie wyklucza rozpoznania choroby. Należy pamiętać, że nie w każdym przypadku astmy odwracalność obturacji musi wystąpić.

Trzecim wariantem badania spirometrycznego jest próba prowokacyjna. Wykonuje się ją w przypadku, gdy objawy, które zgłasza pacjent, wskazują na astmę, a badanie spirometryczne wychodzi prawidłowo.

Wykorzystując związki: histaminę lub metacholinę próbuje się uzyskać skurcz oskrzeli. Pozytywny wynik przemawia za nadreaktywnością oskrzeli. Substancja, której używa się do badania, może być dostosowana do typu astmy, którą się podejrzewa. Na przykład faktorem wywołującym skurcz jest wysiłek fizyczny w astmie wysiłkowej, spożycie aspiryny w astmie aspirynowej lub substancji, na którą pacjent reaguje uczuleniem w astmie alergicznej.

RTG klatki piersiowej jest na ogół prawidłowe, choć w okresie zaostrzeń widoczne może być rozdęcie płuc. Bardzo rzadko występują powikłania w postaci odmy opłucnowej (obecność powietrza między dwoma blaszkami opłucnej).

W przypadku astmy alergicznej paskowe testy skórne pomagają ustalić czynnik wywołujący napad choroby. Badania te wykrywają alergię, natomiast w diagnostyce astmy mają niewielkie znaczenie. Jak rozpoznać astmę alergiczną? Inną metodą jest pomiar stężenia tlenku azotu w powietrzu wydychanym (FENO). Jest to proste i nieinwazyjne badanie, przydatne także w monitorowaniu choroby, które nie wywołuje powikłań. FENO to czuły wskaźnik procesu zapalnego, szybko reagujący na włączone leczenie lub zaostrzenie choroby. Może być także przydatny do stwierdzenia nakładania się astmy na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc.

Z czym możemy różnicować astmę?

Symptomy astmy są bardzo charakterystyczne, jednakże nie występują wyłącznie w przebiegu tej choroby. Lista schorzeń, z którymi możemy ją różnicować, jest bardzo obszerna. Duszność to charakterystyczny objaw POChP, ale obturacja (zwężenie dróg oddechowych) rozwijająca się w przebiegu choroby jest nieodwracalna, w przeciwieństwie do tej występującej w astmie.

Zaburzenia wrodzone, takie jak dysfunkcja fałdów głosowych, wiotkość krtani, pierwotna dyskinezja rzęsek to schorzenia przebiegające z kaszlem i dusznością, często nierozpoznawane z powodu bardzo rzadkiego występowania. Niektóre wrodzone wady serca lub niewydolność tego narządu są stanami, które także objawiają się między innymi dusznością i kaszlem. Symptomy te są charakterystyczne również dla rozstrzeni oskrzeli (nadmierne odcinkowe rozszerzenia oskrzeli wynikłe z uszkodzenia ich ściany) lub zatorowości płucnej. Jednak w ostatnim przypadku duszność narasta bardzo gwałtownie i bez podjętego leczenia może doprowadzić do śmierci pacjenta.

Częste infekcje układu oddechowego, przewlekłe zapalenie błony śluzowej nosa i zatok, zapalenia płuc, a także gruźlica mogą być błędnie zdiagnozowane jako astma oskrzelowa. Zwężenie dróg oddechowych często spowodowane jest obecnością ciała obcego lub uciskiem z zewnątrz przez guz. Pod postacią napadów kaszlu występuje także refluks żołądkowo-przełykowy, czyli cofanie się kwaśnej treści z żołądka do przełyku. Spływanie wydzieliny po tylnej stronie gardła drażni drogi oddechowe, co także wywołuje epizody tego objawu. Należy pamiętać, że przyjmowanie, np. z powodu nadciśnienia tętniczego, leków z grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny może powodować kaszel. Wśród innych schorzeń, które należy wziąć pod rozwagę w trakcie diagnozowania astmy, są:

  • mukowiscydoza,
  • sarkoidoza,
  • choroby śródmiąższowe,
  • ropień płuca,
  • nowotwory,
  • rozedma.

Trzeba także zwrócić uwagę na otyłość. Ucisk na ścianę klatki piersiowej przez nadmiar tłuszczu może powodować obturację dróg oddechowych, która ujawnia się szczególnie w trakcie snu. Nierzadko zdarza się, że kaszel ma tło psychogenne i błędnie interpretowany jest jako napad astmatyczny.

Jak rozpoznać astmę i nie rozpoznać błędnie innej choroby? Ilu pacjentów, tyle postaci będzie przyjmowała astma oskrzelowa i różne objawy będą dominować w obrazie chorobowym. Zarówno przeoczenie rozwijającej się choroby, jak i błędne jej rozpoznanie w przypadku innego schorzenia prowadzą do nieprawidłowego leczenia, które zazwyczaj nie przynosi efektów, a ponadto może być szkodliwe dla chorego. Dlatego tak ważna jest znajomość różnych wariantów choroby, a także schorzeń, które przebiegają z podobnymi symptomami.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.2


Może cię

Wysiłek fizyczny a choroby płuc

Pacjenci cierpiący z powodu przewlekłych chorób płuc często unikają wszelkiej aktywności fizycznej, z powodu uczucia ...

Palenie a choroby układu oddechowego

Nałóg palenia papierosów należy niewątpliwie do najpoważniejszych wyzwań medycyny w ostatnich latach i jednocześnie jest ...

Duszność w czasie wysiłku

Duszność jest odczuciem subiektywnym, określanym przez pacjentów jako uczucie braku powietrza. Fizykalnym objawem duszności jest ...

Nadreaktywność oskrzeli – co to jest, jakie są przyczyny, objawy i leczenie?

Nadreaktywność oskrzeli występuje, gdy reakcja układu oddechowego na bodziec, który w zdrowym organizmie nie wywołałby ...

Astma a POChP i inne choroby

Astma oskrzelowa to przewlekła choroba zapalna układu oddechowego, w której zapalenie powoduje nadreaktywność oskrzeli, a ...

Choroby płuc

Choroby płuc rozwijają się w wyniku różnych czynników. Mogą być wynikiem stanów zapalnych, czynników środowiskowych ...

Kaszel suchy

Kaszel suchy pojawia się często w przebiegu infekcji wirusowych układu oddechowego. Może być dokuczliwy i ...

Przyczyny duszności

Duszność jest to subiektywne uczucie braku powietrza, zazwyczaj połączone ze wzmożoną pracą mięśni oddechowych. Duszność ...

Rozstrzenie oskrzeli – przyczyny, objawy, badania, leczenie, rehabilitacja, rokowania

Rozstrzenie oskrzeli to nieodwracalne poszerzenie światła oskrzeli, spowodowane uszkodzeniem ich ściany. Częstość ich występowania rośnie ...

POChP – leczenie i rokowanie

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (znana też pod skrótem POChP) jest to schorzenie charakteryzujące się trwałym, ...

Teofilina – badanie stężenia

Badanie stężenie teofiliny wykonuje się w celu monitorowania stężenia teofiliny we krwi podczas leczenia m.in. ...

Duszność w klatce piersiowej – co to znaczy?

Duszność to subiektywne odczuwanie braku powietrza w płucach lub problemów z oddychaniem. Atak duszności z ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon