Astma a zapalenie oskrzeli

Brak zdjęcia

17 kwietnia 2014

Astma i zapalenie oskrzeli to stany chorobowe związane z występowaniem mniej lub bardziej nasilonego stanu zapalnego w obrębie dolnych dróg oddechowych. Współwystępowanie ze sobą obu tych jednostek chorobowych może być dla pacjenta bardziej dokuczliwe i niebezpieczne niż w przypadku, gdy wystąpią one niezależnie od siebie.

Objawy astmy oskrzelowej

Astma, inaczej nazywana dychawicą, jest chorobą dróg oddechowych, która charakteryzuje się występowaniem napadów duszności, kaszlu, świszczącego oddechu i uczucia ciężaru w klatce piersiowej. Objawy te często występują w nocy, a także nad ranem i wynikają z wystąpienia nagłego ograniczenia drożności oskrzeli i oskrzelików z powodu ich skurczu i obrzęku. Co istotne, astma może wystąpić w każdym wieku a napady mogą być indukowane przez czynniki osobniczo zmienne, tzn. niemożliwe jest jednoznaczne stwierdzenie, iż konkretny bodziec doprowadzi do patologicznego skurczu oskrzeli zawsze i u każdego chorego. Do najczęściej wymienianych czynników indukujących napad astmy zalicza się:

  • kontakt z alergenem (pyłki traw, zbóż, sierść zwierząt, roztocza kurzu domowego),
  • dym tytoniowy,
  • zanieczyszczenie powietrza,
  • wysiłek fizyczny,
  • zażycie niesteroidowych leków zapalnych (szczególnie kwasu acetylosalicylowego – aspiryny),
  • stosowanie beta-blokerów,
  • silne przeżycia emocjonalne,
  • zmiany pogody (w tym zmiany wilgotności powietrza).

Przyczyny astmy

W astmie dochodzi do nadreaktywności oskrzeli na tle alergicznym bądź niealergicznym. Mechanizm drugiej (a w tym astmy wysiłkowej) nie został jeszcze całkowicie poznany. Wiadomo, że procesy naprawcze, do których dochodzi w odpowiedzi na uszkodzenie nabłonka dróg oddechowych doprowadzają do przebudowy ściany oskrzeli. W astmie alergicznej do wzrostu produkcji śluzu, obrzęku i skurczu oskrzeli dochodzi po kontakcie z czynnikiem wywołującym nadmierną i nieadekwatną reakcję zapalną.Reakcja ta nie ma podłoża infekcyjnego, a komórki układu odpornościowego reagują niewspółmiernie do zaistniałego „zagrożenia”.

Astma – rozpoznanie

Występowanie charakterystycznych objawów (takich jak kaszel, uczucie duszności, trudności w oddychaniu, świszczący oddech) mogą nasunąć lekarzowi podejrzenie astmy. Badaniem, które pozwala z wysokim prawdopodobieństwem postawić rozpoznanie tej jednostki chorobowej jest spirometria z zapisem krzywej przepływ-objętość.Jest to badanie nieinwazyjne, pozwalające na ocenę natężonego wydechu oraz pomiar pojemności życiowej płuc i jej składowych. Na jej podstawie lekarz może wnioskować o obecności obturacji (czyli utrudnionego przepływu w drogach oddechowych), jak również o nasileniu zaburzeń wentylacji, jeśli takowe są obecne. Dodatkowo przeprowadzenie tzw. próby rozkurczowej, w której pomiarów dokonuje się po podaniu leku wziewnego rozkurczającego oskrzela (zwykle salbutamolu), pozwala prognozować czy występująca obturacja jest odwracalna, co jest istotnym czynnikiem różnicującym astmę i przewlekłą obturacyjną chorobę płuc. Jeżeli objawy zgłaszane przez pacjenta (lub ich ciężkość) nie korelują z wartościami wykazanymi w wyniku badania spirometrycznego, warto wykonać próbę prowokacyjną z metacholiną, która służy do oceny nadreaktywności dróg oddechowych w odpowiedzi na bodźce.

Zapalenie oskrzeli czy astma?

Ostre zapalenie oskrzeli to trwająca mniej niż 3 tygodnie, przebiegająca z kaszlem infekcja układu oddechowego. Najczęściej spowodowane jest zakażeniem wirusowym lub bakteryjnym. Przebiega z gorączką, ale jego przyczynę rzadko udaje się zidentyfikować. Część objawów (jak np. kaszel i świszczący oddech) jest wspólna dla astmy i zapalenia oskrzeli, ale choroby te różnicuje się na podstawie wywiadu chorobowego, badania przedmiotowego i obserwacji pacjenta. Znaczenie mają tutaj: czas trwania choroby, obecność czynników wywołujących lub zaostrzających objawy (jak w astmie), sezonowość objawów (także charakterystyczna dla astmy) czy występowanie gorączki, ogólnego rozbicia, bólu mięśni (które przemawiają za zapaleniem oskrzeli).

Nadreaktywność oskrzeli, do której może dojść także w przebiegu zapalenia oskrzeli jest czasowa i zwykle ustępuje samoistnie w ciągu kilku tygodni. W stanie infekcji spirometria jako badanie rozstrzygające ma ograniczone zastosowanie ze względu na możliwość zafałszowania wyniku lub niemożność poprawnego jej wykonania przez osłabionego lub intensywnie kaszlącego pacjenta. Dlatego też wykonanie spirometrii i badań w kierunku alergii (np. testów skórnych) w diagnostyce różnicującej częste zapalenia oskrzeli (kilka w roku) i astmę zwykle powinno wykonać się po ustąpieniu infekcji.

Zapalenie oskrzeli jako zaostrzenie astmy

Zaostrzeniem astmy nazywamy nagłe nasilenie objawów choroby (kaszlu, duszności, świszczącego oddechu), które może wymagać wprowadzenia modyfikacji stosowanego leczenia. Wystąpienie zaostrzenia najczęściej spowodowane jest infekcją układu oddechowego,w tym zapaleniem oskrzeli, zwykle o podłożu wirusowym. Może też wynikać ze wzrostu narażenia na alergeny lub czynniki drażniące, np. dym tytoniowy czy zanieczyszczenie powietrza. Co ważne, zaostrzenie astmy może rozwinąć się nagle – w ciągu kilkunastu minut, jak również stopniowo – przez kilka dni, a w najcięższych przypadkach może nawet doprowadzić do zgonu. W przypadku chorych na astmę, u których wystąpiło zapalenie oskrzeli konieczne jest nie tylko postępowanie przeciwinfekcyjne, ale i modyfikacja dotychczasowej terapii z zastosowaniem przeciwastmatycznych leków wziewnych idoustnych (w zależności od nasilenia objawów klinicznych). Należy także rozważyć hospitalizację pacjentów będących w stanie ciężkim.

Leczenie zapalenia oskrzeli

W postępowaniu w ostrym zapaleniu oskrzeli, jeżeli spowodowane jest ono zakażeniem bakteryjnym, konieczne może być podawanie antybiotyków, choć łagodnie przebiegające infekcje tego nie wymagają, a antybiotykoterapia bywa nadużywana. Kluczową rolę odgrywa leczenie objawowe: przeciwzapalne, przeciwgorączkowe i mukolityczne (jeśli w oskrzelach zalega wydzielina). Ulgę choremu przynoszą inhalacje i picie dużych ilości płynów, a także dbałość o dobre nawilżenie powietrza w pomieszczeniu, w którym przebywa. Istotny jest też odpoczynek, prawidłowe odżywianie, zaprzestanie wysiłku fizycznego i palenia tytoniu. W infekcji wirusowej przebiegającej bez powikłań z reguły wystarczające jest stosowanie preparatów powszechnie dostępnych bez recepty.

Zaostrzenie astmy (także to wynikające z toczącej się infekcji układu oddechowego) wymaga często zintensyfikowania leczenia, celem osiągnięcia kontroli objawów i powrotu do normalnej aktywności życiowej. Leczenie astmy pacjent prowadzi każdego dnia. Jednak w zaostrzeniu często konieczna jest zmiana dawkowania dotychczas przyjmowanych preparatów. Do preparatów tych należą:

  • leki przyjmowane doraźnie, których zadaniem jest szybkie rozkurczenie mięśniówki dróg oddechowych:
  • szybko działające beta-2-mimetyki wziewne – salbutamol, fenoterol (wziewnie i w nebulizacji),
  • bromek ipratropium (roztwór w nebulizacji);
  • leki kontrolujące przebieg choroby:
  • glikokortykosteroidy wziewne (np. budezonid, cyklezonid, flutykazon) – zmniejszają nadreaktywność oskrzeli i ciężkość zaostrzeń,
  • glikokortykosteroidy doustne – (np. prednizon, metylprednizolon) preferowane są w zaostrzeniach i w ciężkich przypadkach astmy,
  • długo działające beta-2-mimetyki (formoterol, salmeterol) – pomagają łagodzić objawy duszności i trudności w oddychaniu.

Warto zauważyć, iż w sytuacjach, w których pacjent samodzielnie lub po konsultacji ambulatoryjnej z lekarzem prowadzącym nie jest w stanie zapanować nad ciężką dusznością, powinien zgłosić się do szpitala, gdzie otrzyma intensywne leczenie przyczynowe i objawowe.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.1


Może cię

Astma kaszlowa (zespół Corrao) – objawy i leczenie wariantu kaszlowego astmy

Częstą przewlekłą chorobą układu oddechowego jest astma oskrzelowa z typowymi objawami, jak: suchy, napadowy kaszel, ...

Astma a zapalenie oskrzeli u dziecka

Zapalenie oskrzeli u dzieci jest jedną z najczęstszych chorób infekcyjnych występujących do 4–5 roku życia. ...

Zapalenie oskrzeli

Są osoby, które z zapaleniem oskrzeli nigdy nie miały do czynienia, nie brakuje jednak i ...

Co wywołuje napad astmy?

Napad astmy (czyli dychawicy oskrzelowej) może być wywołany alergenami, między innymi zanieczyszczeniem powietrza, drażniącymi czynnikami ...

Co może wywołać napad astmy?

Myśląc o astmie, mamy przed oczyma pacjenta z gwałtownymi napadami kaszlu, świszczącym oddechem, dusznością oraz ...

Jakie alergeny mogą wywołać atak astmy?

Nasilenie objawów astmy w dużej mierze uzależnione jest narażenia na czynnik w postaci alergenu. Alergeny ...

Jak kontrolować astmę?

Astma jest zapalną chorobą układu oddechowego o przewlekłym charakterze, z okresami zaostrzeń i remisji. Początek ...

Astma oskrzelowa u dzieci

Astma oskrzelowa (os greckiego słowa ásthma, oznaczającego "zadyszka") jest przewlekłą chorobą płuc utrudniającą oddychanie. Choroba ...

Astma oskrzelowa

Astma to inaczej przewlekłe zapalenie dróg oddechowych. Istotą choroby jest odruchowe zwężenie dróg oddechowych, które ...

Leczenie astmy

Astmy oskrzelowej zazwyczaj nie da się całkowicie zwalczyć, jednak przy dobraniu odpowiednich leków i ich ...

Zaostrzenie astmy oskrzelowej

Zaostrzenie astmy to epizod szybko narastającej duszności, kaszlu, świszczącego oddechu i uczucia ściskania w klatce ...

Napad astmy oskrzelowej

Napad astmy oskrzelowej może wystąpić w różnych okolicznościach, np. podczas wysiłku fizycznego, w odpowiedzi na ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon