Przeciwwskazania do antykoncepcji hormonalnej

Na rynku dostępnych jest wiele metod antykoncepcji hormonalnej, które różnią się zarówno drogą podania jak i składem chemicznym. O tym, jaki preparat zostanie wybrany przez lekarza i pacjentkę, decyduje m.in. profil działań niepożądanych i związane z nim przeciwwskazania do danej metody antykoncepcji hormonalnej.

Jednoskładnikowe tabletki antykoncepcyjne

Jednoskładnikowe tabletki antykoncepcyjne zawierają wyłącznie gestagen – uzyskiwany syntetycznie odpowiednik naturalnego progesteronu. Produkowany on jest z testosteronu, w związku z czym, w przeciwieństwie do naturalnego progesteronu, może powodować skutki uboczne związane z działaniem męskiego hormonu płciowego.

Działanie gestagenu polega na:

  • hamowaniu jajeczkowania (owulacji),
  • zwiększeniu lepkości śluzu szyjki macicy, co utrudnia przenikanie plemników,
  • zmianie właściwości gruczołów śluzówki macicy, co czyni ją mniej podatną na zagnieżdżenie zapłodnionej komórki jajowej.

Mechanizm działania preparatów zawierających wyłącznie gestagen jest podobny, choć nieco mniej skuteczny niż efekt wywierany w przypadku stosowania dwuskładnikowych tabletek antykoncepcyjnych.

Przeciwwskazania do stosowania jednoskładnikowych tabletek antykoncepcyjnych obejmują:

  • żółtaczkę cholestatyczną o ciężkim przebiegu związaną ze stosowaniem hormonów steroidowych,
  • występowanie gruczolaka lub raka wątroby,
  • rozpoznanego raka sutka,
  • ostrą porfirię,
  • krwawienie z dróg rodnych o niewyjaśnionej przyczynie.

W przeciwieństwie do preparatów dwuskładnikowych, jednoskładnikowe tabletki antykoncepcyjne nie podwyższają w istotny sposób ryzyka choroby zakrzepowo - zatorowej.

Implanty antykoncepcyjne uwalniające gestageny

Implanty antykoncepcyjne uwalniające gestageny nie są zbyt rozpowszechnioną metodą antykoncepcji w Polsce. Po części wynika to z braku oficjalnej polskiej dystrybucji tych produktów, a co za tym idzie ich ograniczoną dostępnością (implanty antykoncepcyjne uwalniające gestageny dostępne są jedynie w wybranych klinikach w większych miastach Polski).

Implant jest wszczepiany podskórnie w obrębie górnej części przedramienia reki niedominującej. Uwalnia on hormon, który poprzez otaczające tkanki przedostaje się do krwi, zapewniając skuteczną ochronę antykoncepcyjną przez okres od 6 miesięcy do 5 lat w zależności od preparatu.

Bezwzględne przeciwwskazania do stosowania implantu antykoncepcyjnego uwalniającego gestageny obejmują:

  • zakrzepowe zapalenie żył lub żylną chorobę zakrzepowo-zatorową,
  • niewyjaśnione krwawienie z dróg rodnych,
  • ostre choroby wątroby,
  • łagodne lub złośliwe nowotwory wątroby,
  • rozpoznanie lub podejrzenie raka piersi,
  • idiopatyczne nadciśnienie śródczaszkowe.
     

Przeciwwskazaniami względnymi do stosowania implantu antykoncepcyjnego uwalniającego gestageny są:

  • palenie papierosów,
  • ciąża pozamaciczna w wywiadach,
  • cukrzyca,
  • hipercholesterolemia,
  • nasilony trądzik,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • choroby układu krążenia w wywiadach,
  • silne bóle migrenowe albo naczyniowo-ruchowe,
  • ciężka depresja.

Odpowiednimi kandydatkami do stosowania implantu antykoncepcyjnego uwalniającego gestageny są:

  • kobiety po porodzie i karmiące piersią,
  • kobiety, które mają problemy z dobraniem odpowiedniej antykoncepcji,
  • kobiety, u których ciąża jest przeciwwskazana ze względu na ich stan zdrowia,
  • pacjentki z przeciwwskazaniami do stosowania estrogenów.

Gestagen podawany w iniekcjach

Kolejną metodą opartej tylko na gestagenach są wstrzyknięcia domięśniowe hormonu. Zastrzyki należy powtarzać co 3 miesiące, a efekt antykoncepcyjny polegający na hamowaniu owulacji utrzymuje się przez minimum 14 tygodni. Domięśniowa droga podania środka oraz konieczność powtarzania zastrzyków co 3 miesiące sprawiają, że dla wielu pacjentek metoda ta staje się uciążliwa.

Przeciwwskazania do stosowania gestagenu w iniekcjach to:

  • ciąża lub jej podejrzenie,
  • niezdiagnozowane krwawienia z dróg rodnych,
  • podejrzenie złośliwego nowotworu narządu rodnego,
  • stwierdzenie lub podejrzenie hormonozależnego nowotworu złośliwego piersi,
  • ciężka niewydolność wątroby,
  • czynne zakrzepowe zapalenie żył,
  • zaburzenia zakrzepowo-zatorowe,
  • choroba naczyń mózgowych (obecnie albo w przeszłości),
  • choroby metaboliczne kości.

W 2004 r. FDA (Amerykańska Agencja do spraw Żywności i Leków) wydała ostrzeżenie, w którym nie zaleca długoterminowego stosowania preparatu ze względu na obniżanie gęstości mineralnej kości. Efekt ten może być nie do końca odwracalny nawet po zaprzestaniu stosowania preparatu. Szczególną ostrożność w stosowaniu gestagenu w iniekcjach należy zachować u dorastających nastolatek, u których dochodzi do wzmożonej budowy masy kostnej.

Dwuskładnikowe tabletki hormonalne

Dwuskładnikowa tabletka hormonalna zawiera zarówno gestagen jak i syntetyczny estrogen (od hormonu naturalnego różni się on łatwą przyswajalnością po podaniu doustnym oraz dłuższym czasem działania). Mechanizm działania estrogenu polega na potęgowaniu działania gestagenu (hamowania jajeczkowania, zwiększania lepkości śluzu, upośledzania transportu komórki jajowej przez jajowód).

Na przestrzeni ostatnich lat obserwuje się tendencje do obniżania dawki estrogenów w preparatach, co skutkuje zwiększonym bezpieczeństwem stosowania, jak i zmniejszonym ryzykiem działań niepożądanych.

Przeciwwskazaniami bezwzględnymi do stosowania dwuskładnikowych tabletek hormonalnych są:

  • choroby naczyń mózgowych,
  • choroba wieńcowa,
  • zakrzepica żył głębokich w wywiadach,
  • zatorowość płucna w wywiadach,
  • zastoinowa niewydolność serca,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • ciężkie zaburzenia gospodarki lipidowej,
  • zastawkowe wady serca,
  • utrwalone zaburzenia rytmu serca,
  • dziedziczne lub nabyte predyspozycje do występowania powikłań zakrzepowo-zatorowych,
  • niewydolność wątroby,
  • nowotwory wątroby,
  • ciężka lub ostra niewydolność nerek,
  • cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi,
  • nowotwory estrogenozależne takie jak rak sutka czy endometrium,
  • niewyjaśnione krwawienie z dróg rodnych,
  • migrena z ogniskowymi objawami neurologicznymi w wywiadach,
  • rozpoznana ciąża bądź jej podejrzenie,
  • czynna choroba wątroby,
  • wiek powyżej 35 lat oraz palenie papierosów.

Dodatkowo sam drospirenon, czyli gestagen będący częstym składnikiem dwuskładnikowych tabletek hormonalnych, powoduje zaburzenia gospodarki wodno - elektroliwej i jest przeciwwskazany u pacjentek z niewydolnością nerek, kory nadnerczy oraz wątroby. Podczas pierwszego miesiąca stosowania dwuskładnikowych tabletek hormonalnych zawierających drospirenon, zwłaszcza u pacjentek przyjmujących przewlekle leki mogące zwiększać stężenie potasu (na przykład niesteroidowe leki przeciwzapalne czy inhibitory ACE), wskazane jest oznaczanie poziomu potasu.

Plastry antykoncepcyjne

Mechanizm działania plastrów antykoncepcyjnych jest podobny do tego obserwowanego w przypadku dwuskładnikowych tabletek hormonalnych z tym, że inna jest droga podania hormonów. Dzięki łatwości stosowania plastry antykoncepcyjne są lepiej akceptowane przez pacjentki. Brak efektu pierwszego przejścia (dzięki transdermalnej drodze podania lek nie przechodzi przez wątrobę), sprawia że rzadsze są objawy niepożądane w postaci nudności i wymiotów. Należy pamiętać o ograniczonej skuteczności plastrów u pacjentek otyłych. Przeciwwskazania do stosowania plastrów antykoncepcyjnych są takie same jak w przypadku dwuskładnikowych tabletek hormonalnych.

Pierścień dopochwowy

Jedyny preparat dostępny na polskim rynku pierścień dopochwowy uwalniający miejscowo estrogeny i gestageny jest wykonany z miękkiego i elastycznego materiału – octanu winylu. Mechanizm działania jest taki sam jak w przypadku dwuskładnikowych tabletek hormonalnych. Krążek dopochwowy jest aplikowany na 3 tygodnie i wyjmowany na ostatni tydzień każdego z cyklów. Dzięki wygodzie stosowania spotyka się z wysoką akceptacją ze strony pacjentek. Przeciwwskazania do stosowania są identyczne z tymi omawianymi przy okazji dwuskładnikowych tabletek hormonalnych.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Antykoncepcja a żylaki

Antykoncepcja hormonalna to wysoce skuteczna metoda zapobiegania ciąży. Przyjmowanie syntetycznych hormonów niesie jednak wiele skutków ...

Krwawienie z pochwy

Krwawienie z pochwy może być objawem fizjologicznych zmian endometrium, jak i rozwijającej się nieprawidłowości w ...

Antykoncepcja hormonalna a odchudzanie

Przyrost wagi podczas stosowania antykoncepcji hormonalnej jest problemem wielu kobiet. Niemożność utrzymania prawidłowej masy ciała ...

Pominięcie tabletki antykoncepcyjnej

Bywa, że kobiety stosujące doustną antykoncepcję hormonalną zapominają o przyjęciu kolejnej pigułki. Pominięcie tabletki antykoncepcyjnej ...

Antykoncepcja hormonalna a wątroba

Antykoncepcja hormonalna nie jest obojętna dla wątroby. Do przeciwwskazań do stosowania antykoncepcji hormonalnej należą takie ...

Tabletki antykoncepcyjne a inne leki

Doustna antykoncepcja hormonalna to jedna z najczęściej stosowanych metod zapobiegania ciąży. Stosowana według zaleceń lekarza ...

Antykoncepcja hormonalna

Antykoncepcja hormonalna to najskuteczniejsza metoda kontroli urodzeń. Najpopularniejszą metodą ochrony przed niechcianą ciążą są tabletki ...

Jak uniknąć powikłań po antykoncepcji?

Powikłania po antykoncepcji hormonalnej obejmują szereg dolegliwości, takich jak: wzrost masy ciała, nudności czy ból ...

Implant antykoncepcyjny

Implant antykoncepcyjny jest najpewniejszą dostępną obecnie metodą zapobiegania ciąży. Ze względu na fakt, że nie ...

Skutki uboczne antykoncepcji hormonalnej

Skutki antykoncepcji hormonalnej, w tym po najpopularniejszej formie antykoncepcji – po tabletkach antykoncepcyjnych obejmuje szereg ...

Antykoncepcja hormonalna a libido

Jednym ze zgłaszanych przez pacjentki skutków ubocznych antykoncepcji hormonalnej jest spadek libido. Mniejsza ochota na ...

Antykoncepcja hormonalna a przyrost masy ciała

Rozważając rozpoczęcie stosowania antykoncepcji hormonalnej, pacjentki uważnie analizują ewentualne skutki uboczne tego typu metody. Wiele ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon