Nadmierne owłosienie u kobiet – przyczyny i leczenie

Nadmierne owłosienie u kobiet określane jest jako hirsutyzm. Jest to zaburzenie, które polega na występowaniu nadmiernego owłosienia u kobiety w miejscach, w których normalnie owłosienie to nie występuje. Zazwyczaj nadmiar owłosienia pojawia się na podbródku, policzkach, nad ustami, na klatce piersiowej, a także na brzuchu. Hirsutyzm stanowi dla kobiet bardzo poważny problem estetyczny, który skłania je do podjęcia leczenia.

Hirsutyzm – co to jest?

Hirsutyzmem nazywamy nadmierne owłosienie ciała. Skóra wszystkich kobiet pokryta jest włoskami, jednak są one zazwyczaj bardzo cienkie i jasne, a więc niewidoczne.

Główna różnica pomiędzy normalnymi włosami (często porównywanymi do meszku, który pokrywa brzoskwinię) a włosami, które występują w hirsutyzmie, to ich struktura. Niechciane włosy u kobiet swoim wyglądem przypominają włosy pokrywające ciało mężczyzn, są zwykle grube i ciemne. Rosną one na:

  • twarzy,
  • ramionach,
  • klatce piersiowej,
  • plecach,
  • brzuchu.

Nadmiar owłosienia zwykle jest dla kobiet kłopotliwy, lecz nie jest niebezpieczny. Jednak zaburzenia hormonalne będące jedną z przyczyn hirsutyzmu mogą zagrażać zdrowiu kobiety.

Przyczyny nadmiernego owłosienia u kobiet

Przyczyn nadmiernego owłosienia u kobiet jest wiele, najczęściej wyróżnia się trzy najważniejsze:

  • zaburzenia hormonalne,
  • geny,
  • stosowane leki.

W przypadku największej grupy pań za nadmierne owłosienie odpowiadają zaburzenia hormonalne. Niechciane owłosienie pojawia się wówczas ze względu na zbyt wysoki poziom męskich hormonów płciowych. Androgeny, w tym testosteron, fizjologicznie są produkowane w organizmie kobiet w niskim stężeniu.

W przypadku, kiedy poziom tych hormonów znacznie wzrasta, pojawia się nadmiar włosów w okolicach typowo męskich. Dodatkowo mogą rozwinąć się również inne objawy, np. niski głos, trądzik.

Poziom hormonów w organizmie może ulec zmianie w wyniku działania niektórych leków. Zalicza się do nich m.in.: steroidy anaboliczne, testosteron, minoksydyl (lek stosowany w przypadku łysienia), danazol (wykorzystywany w leczeniu endometriozy), niektóre antybiotyki i leki przeciwpadaczkowe.

Genetyczne podłoże hirsutyzmu nie jest do końca poznane, bowiem skłonność do nadmiernego owłosienia nie zawsze jest dziedziczona. Jeśli matka lub siostra zmagały się z tą dolegliwością, istnieje duże prawdopodobieństwo, że u innych kobiet w danej rodzinie także rozwinie się hirsutyzm.

Choroby jajników i nadnerczy – przyczyny nadmiernego owłosienia

Istnieje szereg chorób, których istotą są zaburzenia naruszające równowagę hormonalną. Te z kolei powodują nadmierny wzrost włosa.

  • Zespół policystycznych jajników (PCOS) – liczne, drobne, łagodne torbiele, które tworzą się na jajnikach, mogą wpływać na produkcję hormonów. W wyniku tego dochodzi do zaburzenia równowagi pomiędzy produkcją estrogenów a androgenów. Kobiety z PCOS bardzo często cierpią na hirsutyzm, a ponadto występują u nich nieregularne miesiączki, mają problemy z płodnością, rozwija się u nich trądzik i są bardziej narażone na rozwój cukrzycy.
  • Zespół Cushinga – jego przyczyną jest nadmierna produkcja kortyzolu w nadnerczach. Zwiększona synteza kortyzolu pociąga za sobą wzrost poziomu hormonów androgenowych, odpowiedzialnych za rozwój hirsutyzmu. Schorzenie to dodatkowo charakteryzuje się otyłością brzuszną, szczupłymi kończynami, czerwonymi rozstępami na skórze brzucha i okrągłą twarzą. W przebiegu zespołu Cushinga u chorych może rozwinąć się nadciśnienie tętnicze, cukrzyca i osteoporoza.
  • Wrodzony przerost nadnerczy to choroba, w wyniku której dochodzi do zwiększenia produkcji androgenów nadnerczowych. Oprócz nieprawidłowego owłosienia objawia się przez zaburzenia cyklu miesiączkowego, nadmierny łojotok oraz łysienie skroniowe.
  • Guzy nadnerczy prowadzą do zwiększonego wydzielania kortyzolu oraz androgenów, a to skutkuje pojawieniem się objawów występujących w przypadku zespołu Cushinga. Jeżeli symptomy pojawiają się nagle, zazwyczaj przyczyną jest guz. Stopniowe ich narastanie świadczy o rozwoju zespołu Cushinga.
  • Hiperprolaktynemia wywołana jest przez nadczynny przedni płat przysadki, którego zadaniem jest produkcja prolaktyny. Poziom tego hormonu wzrasta w ciąży i okresie laktacji, pod wpływem stresu oraz wysiłku fizycznego, a także jako działanie niepożądane niektórych leków. Hiperprolaktynemia objawia się zwykle hirsutyzmem, mlekotokiem, a także zaburzeniami cyklu.
  • Niektóre nowotwory jajnika, między innymi jądrzak, mogą produkować androgeny, co przekłada się na rozwój objawów typowych dla ich nadmiaru.

Hirsutyzm – jakie badania wykonać?

Nadmiar owłosienia to zazwyczaj wstydliwy problem, do którego panie bardzo często nie chcą się przyznać. Warto jednak skonsultować z lekarzem każde nieprawidłowe owłosienie, gdyż może się okazać, że przyczyna tego zjawiska jest poważna i należy włączyć odpowiednie leczenie.

Oprócz badania fizykalnego lekarz zwykle zleca badania laboratoryjne, które umożliwią ocenę poziomu hormonów we krwi. Dodatkowo można wykonać USG, celem oceny jajników i nadnerczy, a w razie konieczności inne, bardziej szczegółowe badania obrazowe.

Do oceny stopnia nasilenia hirsutyzmu wykorzystywana jest stosowana przez lekarzy skala Ferrimana-Gallweya. Opiera się ona na ocenie 9 obszarów ciała kobiety: górna warga, broda, klatka piersiowa, brzuch, okolice kresy białej, przedramiona, uda, plecy, okolica krzyżowa.

Każdy z tych obszarów należy ocenić w skali od 1 do 4 punktów, gdzie 1 oznacza pojedyncze włosy, a 4 – gęste owłosienie. Jeżeli wynik wynosi 8 punktów lub więcej, należy rozpocząć diagnostykę hirsutyzmu.

Jak leczyć nadmierne owłosienie?

Leczenie nadmiernego owłosienia polega na połączeniu zażywania leków oraz usuwania niechcianych włosów. Do najczęściej stosowanych środków farmakologicznych zalicza się:

  • doustne tabletki antykoncepcyjne, które zawierają estrogeny i progesteron, dzięki czemu hamują produkcję androgenów przez jajniki; są one stosowane u kobiet z hirsutyzmem, które nie chcą zajść w ciążę;
  • antyandrogeny uniemożliwiają androgenom połączenie się z ich receptorem, dzięki czemu nie są one aktywnymi hormonami; do tego typu leków zalicza się spironolakton; leki z tej grupy mogą powodować wady wrodzone, dlatego należy pamiętać o antykoncepcji podczas terapii antyandrogenami;

Farmakologiczne leczenie hirsutyzmu trwa długo i pierwsze efekty widoczne są zwykle dopiero po kilku miesiącach.

Do innych metod pomagających w pozbyciu się niechcianego owłosienia należą:

  • kremy zawierające eflornitynę do miejscowego stosowania, głównie na twarz;
  • utrata masy ciała w przypadku nadwagi; nadmiar tkanki tłuszczowej ma również wpływ na równowagę hormonalną organizmu; może okazać się, że zgubienie kilku kilogramów wystarczy, aby pozbyć się nadmiaru owłosienia;
  • wybielanie lub rozjaśnianie włosów,
  • tymczasowe usuwanie włosów za pomocą maszynki, wosku, kremów do depilacji i lasera.
Opublikowano: ; aktualizacja: 09.03.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Nieprawidłowe owłosienie

Nieprawidłowe owłosienie stanowi problem zdrowotny, mogący powodować trudności także w życiu społecznym. Silnie oddziałuje na ...

Testosteron – badanie stężenia, poziom, normy, niski i za wysoki

Testosteron oznaczany jest w diagnostyce zaburzeń dojrzewania płciowego u chłopców, zaburzeń erekcji, zaburzeń libido. Zarówno ...

Leczenie zespołu policystycznych jajników

Zespół policystycznych jajników jest jedną z częstszych endokrynopatii wśród kobiet wieku reprodukcyjnego. Leczenie jest jedynie ...

Hirsutyzm

Nadmierne owłosienie u kobiet nazywamy hirsutyzmem. Pojawia się ono u kobiet w wieku dojrzewania, ale ...

Nadmiar męskich hormonów u kobiet

Hiperandrogenizmem nazywa się zaburzenie polegające na nadmiernym wydzielaniu androgenów, czyli hormonów płciowych męskich. Androgeny występują ...

Androgeny i androgenizacja

Androgeny to hormony płciowe, produkowane u obu płci w nadnerczach i w gonadach (jajnikach i ...

Nadmierne owłosienie

Nadmierne owłosienie może być uogólnione bądź ograniczone do jednej okolicy ciała; wrodzone bądź nabyte. Uogólnione ...

Nadmierne owłosienie u kobiet

Hirsutyzm jest to występowanie u kobiet włosów końcowych, czyli sztywnych i grubych, w typowych dla ...

Nadmierne owłosienie u kobiet (hirsutyzm)

Hirsutyzm to występowanie u kobiet włosów końcowych, czyli włosów sztywnych i grubych, w miejscach typowych ...

Kauteryzacja jajników

Kauteryzacja jajników jest to zabieg polegający na usunięciu nieprawidłowych torbieli jajnikowych, pojawiających się w przebiegu ...

Hirsutyzm – przyczyny, objawy, leczenie

Hirsutyzm (ang. hirsutism) sam w sobie nie jest chorobą, a jedynie może być (chociaż nie ...

Nadmiar męskich hormonów

Nadmiar męskich hormonów (nadmierna androgenizacja) wpływa niekorzystnie na organizm kobiety. Zaburza prawidłową owulację. Jest przyczyną ...

Komentarze (0)