Kto nie powinien stosować antykoncepcji hormonalnej?

Antykoncepcja hormonalna to jedna z najbardziej popularnych obecnie form zapobiegania ciąży. Stosowanie m.in. tabletek antykoncepcyjnych niesie jednak ryzyko szeregu komplikacji zdrowotnych, dlatego nie powinny korzystać z nich wszystkie kobiety. Poza określonymi schorzeniami, czynnikiem, który ogranicza możliwość stosowania tego typu metod antykoncepcji, jest palenie papierosów, sprzyjające chorobom układu krążenia.

Czym jest antykoncepcja hormonalna?

Pod tym szerokim pojęciem kryją się wszystkie metody stosowane w celu regulacji poczęć za pomocą środków zawierających ludzkie hormony płciowe. Antykoncepcja hormonalna jest obecnie najpopularniejszą metodą regulacji poczęć. Istnieje kilka metod antykoncepcji hormonalnej:

Wszystkie te środki zawierają hormony należące do dwóch grup – estrogenów i progestagenów. Są to naturalne hormony produkowane w organizmie każdej kobiety, jednak stosowane dodatkowo, prowadzą do zmiany równowagi hormonalnej kobiety i tym samym – do zablokowania cyklu owulacyjnego.

Bez względu na formę, wszystkie hormonalne środki antykoncepcyjne mają pewne ograniczenia w stosowaniu i definitywnie nie są bezpiecznie dla każdej osoby. Hormony płciowe, oprócz tego, że odpowiadają za regulację płodności, mają wiele innych właściwości i nie pozostają obojętne dla organizmu.

Kto nie powinien stosować antykoncepcji? Jakie są przeciwwskazania?

Każdy środek antykoncepcyjny zawiera w ulotce informację na temat względnych i bezwzględnych przeciwwskazań do jego stosowania. Do bezwzględnych przeciwwskazań, a więc takich, które absolutnie wykluczają stosowanie antykoncepcji hormonalnej, należą: przebyty zawał serca, udar mózgu lub epizod zakrzepowo-zatorowy, poważne choroby wątroby, w tym wirusowe zapalenie wątroby i marskość, a także rozpoznany guz wątroby, stwierdzenie raka piersi lub narządów układu rodnego oraz ciąża.

Do innych przeciwwskazań zalicza się:

  • okres karmienia piersią (przeciwwskazanie do dwuskładnikowej tabletki antykoncepcyjnej);
  • krwawienia z dróg rodnych o nieustalonej przyczynie;
  • choroba zakrzepowo-zatorowa występująca u bliskich krewnych; choroby serca, w tym choroba niedokrwienna;
  • nieuregulowane nadciśnienie tętnicze;
  • źle kontrolowana cukrzyca;
  • migreny, szczególnie migreny z aurą;
     
  • długotrwałe unieruchomienie, zaawansowane żylaki kończyn dolnych;
  • zaburzenia krzepliwości krwi, szczególnie trombofilia czy anemia sierpowatokrwinkowa;
  • niewydolność nerek, kamica pęcherzyka żółciowego;
  • choroby autoimmunologiczne i kolagenozy; porfirie.

Antykoncepcja hormonalna nie powinna być stosowana u osób planujących zabieg operacyjny, a także tych, które palą papierosy i zmagają się z otyłością. Przeciwwskazaniem jest ponadto rozpoznana jakakolwiek choroba nowotworowa.

Dlaczego stosowanie antykoncepcji hormonalnej wymaga rzucenia palenia?

Do najgroźniejszych, a zarazem najczęściej występujących powikłań, które mogą wystąpić w związku ze stosowaniem tabletek antykoncepcyjnych bądź innej formy przeciwdziałania ciąży, należą powikłania zakrzepowo-zatorowe. Hormony płciowe, w szczególności estrogeny, mają silne właściwości pro-zakrzepowe, co oznacza, że zwiększają zdolność krwi do krzepnięcia.

Podobne konsekwencje powoduje palenie papierosów – stanowi ono kolejny, niezależny czynnik sprzyjający powikłaniom zakrzepowym.

O ile oddziaływanie jednego czynnika nie jest tak groźne, o tyle dwa niezależne powodują już niebezpieczny dla zdrowia wzrost ryzyka groźnych, a nawet śmiertelnych powikłań. Zwiększone właściwości krzepnięcia krwi mogą skutkować wytworzeniem się zakrzepu, czyli zatkaniem naczynia krwionośnego lub, co gorsza, zatorowością.

Oderwany materiał zatorowy wędruje naczyniami krwionośnymi do ważnych dla życia narządów i może spowodować m.in.:

Tabletki antykoncepcyjne – jakie skutki uboczne wywołują?

Istnieją doniesienia o podwyższonym ryzyku zachorowania na raka szyjki macicy u kobiet stosujących doustną antykoncepcję, jednak wiele osób tłumaczy tę zależność większą liczbą kontaktów seksualnych, partnerów seksualnych oraz, co za tym idzie, częstszymi infekcjami dróg rodnych u kobiet stosujących antykoncepcję.

Ponadto hormonalne środki antykoncepcyjne mogą powodować bóle głowy (zwłaszcza u kobiet, które wcześniej cierpiały na migreny), osłabienie libido, zmianę ilości wydzieliny w pochwie, rozdrażnienie i wahania nastroju, bóle piersi czy nudności.

W przypadku wystąpienia takich objawów można poprosić lekarza o dobór innego preparatu lub leku osłonowego bądź zrezygnować ze środków hormonalnych na rzecz np. prezerwatywy czy wkładki wewnątrzmacicznej.

Pamiętajmy także, aby natychmiast zgłosić się do lekarza, jeśli w czasie stosowania antykoncepcji wystąpią:

  • bardzo silny (najsilniejszy w życiu) ból głowy,
  • nagłe pogorszenie widzenia,
  • silny ból brzucha,
  • silny ból nogi w połączeniu z jej obrzękiem i zaczerwienieniem.

O czym jeszcze pamiętać, stosując środki antykoncepcyjne?

Kobieta stosująca antykoncepcję hormonalną powinna okresowo wykonywać badania kontrolne (w tym cytologię) oraz regularnie odwiedzać ginekologa.

Należy także pamiętać o tym, że alkohol, choroby przebiegające z wymiotami lub biegunką, czy też stosowanie jednocześnie innych leków – może zaburzać działanie tabletki antykoncepcyjnej. Metoda ta wymaga więc pewnego zdyscyplinowania od kobiety, szczególnie dotyczącego regularnego przyjmowania tabletek.

Osoby, które nie są w stanie stosować tych zasad, powinny zdecydować się na inną metodę antykoncepcji. Jeśli jednak wcześniej wykluczono potencjalne przeciwwskazania do stosowania tabletek czy plastrów oraz dobrano z pomocą lekarza najlepszy preparat – nie ma powodów, by obawiać się tej metody.

Niesie ona w takim przypadku wiele korzyści, takich jak regulacja cyklu miesiączkowego, zmniejszenie dolegliwości w okresie miesiączki, ograniczenie problemu nadmiernego owłosienia oraz, co najważniejsze, pozwala zaplanować ciążę we właściwym czasie.

Opublikowano: ; aktualizacja: 10.08.2018

Oceń:
4.1


Może cię

Pominięcie tabletki antykoncepcyjnej

Bywa, że kobiety stosujące doustną antykoncepcję hormonalną zapominają o przyjęciu kolejnej pigułki. Pominięcie tabletki antykoncepcyjnej ...

Osłona przy antykoncepcji

Stosowanie antykoncepcji hormonalnej ma wiele skutków ubocznych, które mogą utrudniać prawidłowe funkcjonowanie organizmu i zaburzać ...

Antykoncepcja hormonalna a wątroba

Antykoncepcja hormonalna nie jest obojętna dla wątroby. Do przeciwwskazań do stosowania antykoncepcji hormonalnej należą takie ...

Antykoncepcja a interakcje z innymi lekami

Hormonalna doustna antykoncepcja jest jedną z najbardziej popularnych metod zapobiegania niechcianej ciąży. Najczęściej oferowaną formą ...

Gąbka dopochwowa

Gąbka dopochwowa to środek antykoncepcyjny mało popularny w Polsce. Jest to wykonana z gąbki poliuretanowej ...

Spadek libido po tabletkach antykoncepcyjnych

Jednym z najczęstszych efektów ubocznych antykoncepcji hormonalnej jest spadek libido. Po tabletkach może zmniejszyć się ...

Jak uniknąć powikłań po antykoncepcji?

Powikłania po antykoncepcji hormonalnej obejmują szereg dolegliwości, takich jak: wzrost masy ciała, nudności czy ból ...

Tabletka jednoskładnikowa a pominięcie dawki

Postępowanie po pominięciu tabletki jednoskładnikowej – minipigułki, ściśle zależy od czasu jaki upłynął od momentu, ...

Tabletka dwuskładnikowa

Doustną antykoncepcyjną tabletkę dwuskładnikową określa się najczęściej jako „tabletkę”. Zawiera ona syntetyczne (sztucznie wytworzone) żeńskie ...

Laktacja a antykoncepcja – czy karmienie piersią zabezpiecza przed ciążą?

Czy karmienie piersią chroni przed ciążą? Na to pytanie o antykoncepcję po porodzie w czasie ...

Antykoncepcja postkoitalna

Antykoncepcja postkoitalna częściej bywa określana jako antykoncepcja po stosunku lub awaryjna. W przypadku pominięcia dawki ...

Skutki uboczne antykoncepcji hormonalnej

Skutki antykoncepcji hormonalnej, w tym po najpopularniejszej formie antykoncepcji – po tabletkach antykoncepcyjnych obejmuje szereg ...

Komentarze (0)