Choroby wątroby – jakie badania wykonać?

Brak zdjęcia

7 czerwca 2016

Przewlekłe choroby wątroby wymagają okresowej kontroli parametrów wątrobowych oraz badań obrazowych oceniających strukturę narządu. Dzięki temu można w porę uchwycić progres choroby, wykryć niepożądane działania terapii lub uwidocznić powikłania. W przebiegu chorób wątroby ważna jest również odpowiednia dieta oraz unikanie czynników zwiększających ryzyko uszkodzenia narządu.

Badania na choroby wątroby

Przewlekłe choroby wątroby w większości przypadków przebiegają bezobjawowo bądź też symptomy są tak niespecyficzne, że pacjenci nie wiążą ich ze schorzeniem tego narządu i zapominają o kontroli parametrów wątrobowych. Wykonywanie okresowych badań oceniających funkcję strukturę wątroby i jej komórek (hepatocytów) może w porę wykryć progres choroby, wykryć niepożądane działanie leków i zapobiec rozwojowi poważnych powikłań.

Przykładem schorzenia, które występuje często i wymaga monitorowania jest stłuszczenie wątroby zależne od diety. Schorzenie to przebiega bezobjawowo, a może doprowadzić do marskości wątroby. Badania wątrobowe zleca się także w celu oceny wpływu przewlekle przyjmowanych leków na hepatocyty. Dzieje się tak często w przypadku przyjmowania przez kobiety antykoncepcji hormonalnej.

Chorób wątroby, które wymagają monitoringu aktywności enzymów wątrobowych są wirusowe zapalenia wątroby typu B i typu C, zwłaszcza w okresie leczenia przeciwwirusowego. W tych przypadkach ważna jest również ocena wątroby w badaniu USG, gdyż występuje ryzyko rozwoju raka wątrobowo-komórkowego.

Alkoholowa choroba wątroby stanowi kolejny przykład schorzenia, w którym wykonywanie badań kontrolnych jest niezbędne. Wspomnieć należy także o rzadziej występujących: autoimmunologicznym zapaleniu wątroby, chorobie Wilsona czy hemochromatozie, które również wymagają monitoringu. Okresowe badania wątrobowe mogą być także konieczna podczas terapii niektórymi lekami o udowodnionym toksycznym wpływie na wątrobę.

Badania krwi – próby wątrobowe

Do oceny prawidłowego funkcjonowania wątroby wykorzystuje się oznaczenie laboratoryjne kilku parametrów, które powszechnie nazywane są przez pacjentów próbami wątrobowymi. W diagnostyce chorej wątroby wykorzystuje się oznaczanie aktywności enzymów wątrobowych. Tego typu badania służą ocenie uszkodzenia komórek wątroby, zaburzeń w syntezie białek oraz zmian wywoływanych przez brak odpływu żółci.

W monitorowaniu chorób wątroby oznacza się aktywność następujących enzymów:

  • aminotransferazy alaninowej (ALAT) – przekroczenie normy może świadczyć o przewlekłym bądź ostrym zapaleniu wątroby, mononukleozie lub żółtaczce mechanicznej; w przypadku ALAT norma to dla kobiet 5–40 U/I (j.m/l), natomiast dla mężczyzn 19 U/l;
    5-40 U/I (j.m/l)

    https://www.poradnikzdrowie.pl/sprawdz-sie/badania/proby-watrobowe-normy-badanie-krwi-monitorujace-prace-watroby_34337.html
    5-40 U/I (j.m/l)

    https://www.poradnikzdrowie.pl/sprawdz-sie/badania/proby-watrobowe-normy-badanie-krwi-monitorujace-prace-watroby_34337.html
  • aminotransferazy asparaginowej (AspAT) – do wzrostu stężenia tego enzymu dochodzi w przebiegu marskości i zapalenia wątroby, żółtaczki, zapalenia dróg żółciowych oraz po zawale; normy przybierają wartości identyczne, jak w przypadku ALAT;
  • gamma-glutamylotranspeptydaza (GGTP) – podwyższone GGTP (norma dla obydwu płci wynosi 6–28 U/l) może świadczyć o niedrożności dróg żółciowych; występuje także w chorobie alkoholowej;
  • fosfatazy zasadowej (ALP) – podwyższone ALP może świadczyć m.in. o schorzeniach kości, np. krzywicy lub chorobach nerek; normy dla noworodków, dzieci i dorosłych wynoszą odpowiednio: 50–165 U/I (j.m /l), 20–150 U/I (j.m /l) oraz 20–70 U/l (j.m /l).
  • dehydrogenazy mleczanowej LDH – przekroczenie normy (120–240 U/l) wskazuje zwykle na zapalenie wątroby mięśnia sercowego bądź schorzenia nerek; pojawia się także po zawale bądź w przebiegu choroby nowoteorowej.

Kolejnym ważnym badaniem wątroby jest pomiar stężenia bilirubiny całkowitej oraz jej frakcji: bilirubiny sprzężonej i niesprzężonej. W diagnostyce chorób wątroby zastosowanie znajduje również oznaczenie stężenia albuminy, porównanie ilości frakcji poszczególnych białek surowicy (elektroforeza) oraz oznaczanie czasu protrombinowego – PT.

USG wątroby

W przypadku niektórych chorób wątroby konieczne jest również okresowe badanie wątroby metodami obrazowymi. W tym przypadku badaniem podstawowym, a jednocześnie najszybciej dostępnym, a przy tym dobrze obrazującym narząd jest ultrasonografia przez powłoki brzuszne. Dzięki badaniu USG wątroby możliwe jest wykrycie guzów narządu, uwidocznienie przyczyn odpowiedzialnych za utrudniony odpływ żółci, stwierdzenie powiększenia wątroby czy obecności wodobrzusza często związanego z chorobami wątroby oraz ocena naczyń narządu.

Ponadto badanie to pozwala rozpoznać stłuszczenie i marskość wątroby czyli stan, w którym w następstwie uszkodzenia miąższu narządu doszło do przemiany w strukturze organu prowadzącej do zaburzenia czynności wątroby.

Trzeba mieć świadomość, że przewlekle chora wątroba niesie ze sobą ryzyko groźnych powikłań, między innymi raka wątrobowo-komórkowego – złośliwego nowotworu wątroby. Dlatego pacjentom z rozwiniętą marskością wątroby, niezależnie od jej przyczyny, oraz chorym na przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B lub C zaleca się badanie USG co pół roku.

Jak dbać o wątrobę?

O wątrobę należy zadbać również poprzez wprowadzenie zdrowych nawyków. Pacjentom z przewlekłymi chorobami wątroby zaleca się:

  • spożywanie pięciu posiłków dziennie – trzech głównych i dwóch przekąsek w odstępach 3–4 godzinnych, należy unikać przejadania się;
  • rezygnację z potraw smażonych i pieczonych na rzecz dań gotowanych na parze, duszonych bez dodatku tłuszczu czy pieczonych w rękawie;
  • wprowadzenie diety wątrobowej tzn. lekkostrawnej z ograniczeniem potraw tłustych, ostro przyprawionych i wzdymających;
  • utrzymywanie prawidłowej masy ciała, a u osób z nadwagą i otyłością redukcję nadprogramowych kilogramów w tempie 0,5–1 kg/ tydzień – szybszy spadek masy ciała może pogarszać funkcjonowanie wątroby;
  • całkowite zaprzestanie picia alkoholu gdyż ma on toksyczny wpływ na komórki wątroby;
  • unikanie palenia tytoniu.

Zmiana niezdrowych nawyków jest niezbędna, by prawidłowo troszczyć się o tak ważny narząd jakim jest wątroba.

Opublikowano: ; aktualizacja: 05.07.2016

Oceń:
4.6


Może cię

Próby wątrobowe – normy, przygotowanie, interpretacja wyników

Próby wątrobowe to badanie krwi służące przede wszystkim do diagnozowania żółtaczki (najczęstszy objaw chorób wątroby). ...

Dieta na stłuszczenie wątroby

Stłuszczenie wątroby może wystąpić w każdym wieku. Związane jest z otyłością, choć dotyka także osoby ...

Antykoncepcja hormonalna a choroby wątroby

Antykoncepcja hormonalna, w szczególności oparta na przyjmowaniu tabletek dwuskładnikowych, wiąże się z ryzykiem uszkodzenia wątroby. ...

Hemochromatoza – objawy, badania, leczenie

Hemochromatozę określa się czasami jako przeciążenie żelazem lub cukrzycę brunatną. Objawy hemochromatozy wynikają z nadmiaru ...

Nadciśnienie wrotne – co to jest, jakie są objawy, powikłania i jak leczyć?

Jedną z najczęstszych przewlekłych chorób wątroby jest marskość wątroby, która w przeważającej większości przypadków wywoływana ...

Marskość wątroby – przyczyny, objawy, badania, leczenie, rokowania

Marskość wątroby, inaczej zwłóknienie wątroby, to choroba, w której uszkodzeniu ulega miąższ tego narządu. W ...

Choroby wątroby

Wśród chorób wątroby dominują ostre zapalenia wątroby typu B i C. Wiele uszkodzeń wątroby jest ...

Jakie objawy wskazują, że wątroba jest chora? Jak rozpoznać problemy z wątrobą?

Wątroba to jeden z najważniejszych narządów w organizmie człowieka. Odgrywa ona istotną rolę między innymi ...

Encefalopatia wątrobowa – przyczyny, objawy, leczenie, rokowanie

Encefalopatia wątrobowa to zaburzenie neurologiczne, które powstaje na skutek chorób wątroby. Przyczyną jest najczęściej niewydolność ...

Podwyższone próby wątrobowe – co oznaczają nieprawidłowe wyniki, normy, cena

Próby wątrobowe mogą być oznaczane w ramach monitorowania przebiegu chorób wątroby, jak i w celach ...

Czy nadwaga może być przyczyną chorób wątroby?

Problemy z wątrobą kojarzone są najczęściej z nadużywaniem alkoholu. Jednak główną przyczynę chorób wątroby stanowi ...

Stłuszczenie wątroby – przyczyny, objawy leczenie stłuszczonej wątroby

Stłuszczenie wątroby polega na gromadzeniu się tłuszczu w hepatocytach. Przyczyną otłuszczonej wątroby jest najczęściej zespół ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon