Ból serca – kiedy i jak boli serce – przyczyny i objawy

W praktyce „ból serca” określany jest ogólnie bólem w klatce piersiowej. Istnieje szereg schorzeń, które mogą powodować ból w okolicy serca, do których należy: choroba wieńcowa, zawał mięśnia sercowego, zaburzenia rytmu serca, zapalenie mięśnia sercowego, czy też zaburzenia nerwicowe. Każde z nich wymaga różnicowania z chorobami płuc, przełyku, ścian i naczyń w klatce piersiowej oraz niekiedy także pilnej interwencji lekarskiej.

Ból serca a choroba wieńcowa

Choroba wieńcowa jest schorzeniem tętnic wieńcowych, które doprowadzają krew wraz z tlenem i substancjami energetycznymi bezpośrednio do mięśnia sercowego (miokardium). Patologia tych naczyń polega najczęściej na zwężeniu ich światła przez rozwój wewnątrz nich zmian miażdżycowych. W konsekwencji dochodzi do zaburzeń w dystrybucji krwi, czyli niedokrwienia miokardium i zespołu objawów klinicznych, czyli tak zwanej dławicy piersiowej przebiegającej głównie pod postacią bólu dławicowego (stenokardialnego). Sam „ból serca” w tym przypadku charakteryzują 3 cechy:

  • charakter bólu i jego lokalizacja: gniecenie, ucisk lub dławienie (prawie nigdy nie jest kłujący), zwykle zamostkowo, z możliwością promieniowania do szyi, żuchwy, nadbrzusza, czy też lewej kończyny górnej;
  • czynniki prowokujące ból: wysiłek fizyczny, stres, emocje;
  • ustępowanie bólu po odpoczynku lub po zażyciu nitrogliceryny podjęzykowo.

Na podstawie tych 3-ech cech bólu można stwierdzić, że ból dławicowy jest:

  • typowy, gdy spełnia wszystkie 3 kryteria;
  • nietypowy, gdy spełnia 2 kryteria wyżej wymienione;
  • jest niedławicowy, jeśli posiada tylko jedną cechę.

Dodatkowo ból stenokardialny zwykle trwa kilka minut i nie ulega zmianie w zależności od pozycji ciała ani fazy cyklu oddechowego. Pozostałymi objawami dławicy piersiowej mogą być także tak zwane „równoważniki dławicy piersiowej”, potocznie nazywane „maskami”. Pojawiają się one zamiast bólu w klatce piersiowej, co sprawia niekiedy wiele problemów diagnostycznych. Należą do nich:

Ból serca a zawał mięśnia sercowego

Zawał mięśnia sercowego polega na zamknięciu częściowym lub całkowitym światła naczynia wieńcowego. Obszar zaopatrywany przez „zatkaną” tętnicę wieńcową ulega niedokrwieniu i w następnej kolejności martwicy. Stan ten jest bezpośrednim zagrożeniem dla zdrowia i życia, ponieważ może implikować objawy nagłej niewydolności serca lub groźnych zaburzeń rytmu, włącznie z migotaniem komór.

Zawał mięśnia sercowego pojawia się z reguły u chorych obciążonych czynnikami ryzyka, takimi jak: cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, otyłość, hiperlipidemia, palenie papierosów i u osób ze stwierdzoną wcześniej chorobą wieńcową.

Objawami zawału mięśnia sercowego jest ból w klatce piersiowej:

  • z reguły bardzo silny o charakterze pieczenia, dławienia, ucisku lub gniecenia, rzadko także ostry i kłujący przypominający ból opłucnowy;
  • trwa często powyżej 20 minut, stopniowo narastając, może promieniować do żuchwy, lewej kończyny górnej, nadbrzusza;
  • niezależny od cyklu oddechowego ani pozycji ciała;
  • nie ustępuje w spoczynku ani po zażyciu nitrogliceryny.

Chory bardzo często odczuwa „ból serca” na większym obszarze, ale wskazuje miejsce bólu przyłożoną pięścią do mostka (tzw. objaw Levina). Oprócz bólu w klatce piersiowej może pojawić się duszność, osłabienie, omdlenie, ból nadbrzusza.

Zawał mięśnia sercowego rozpoznaje się na podstawie objawów klinicznych, czyli bólu zawałowego, zmian w badaniu EKG (np. uniesienie odcinka ST, nowo powstały blok lewej odnogi pęczka Hisa) oraz stężenia troponin we krwi, które są m.in. markerami uszkodzenia miokardium. Leczenie rozpoznanego ostrego zespołu wieńcowego polega na jak najszybszym udrożnieniu zamkniętego światła tętnicy wieńcowej, np. podczas zabiegu przezskórnej angioplastyki wieńcowej.

Ból serca a zaburzenia rytmu serca

Zaburzenia rytmu serca, popularnie zwane arytmiami, mogą być przyczyną subiektywnego odczucia „bólu serca” przez chorych. Często towarzyszy im:

Niekiedy arytmie są oznaką groźnych chorób mięśnia sercowego, zaburzeń elektrolitowych, a niekiedy do ich ograniczenia wystarcza samo leczenie zachowawcze i ograniczenie czynników sprawczych, np. używek (kawy, alkoholu). Badaniem rozstrzygającym rodzaj arytmii w trakcie jej napadu jest EKG lub bardziej dokładne badanie oceny czynności elektrofizjologicznej pracy serca przy użyciu Holtera-EKG przez 24 godziny.

Ból serca a zapalenie mięśnia sercowego

Zapalenie mięśnia sercowego może obejmować samo wsierdzie, a także obejmować mięśniówkę i osierdzie. Ze względu na możliwość pojawienia się groźnych powikłań wymaga najczęściej hospitalizacji. Obraz kliniczny zapalenia wsierdzia nie jest jednak charakterystyczny i może przebiegać pod postacią objawów zbliżonych do grypy, a więc z:

  • wysoką temperaturą ciała,
  • złym samopoczuciem i osłabieniem,
  • bólem mięśni i stawów,
  • dusznością z kaszlem,
  • „bólem w rzucie serca” o nieokreślonej przyczynie, zwykle o charakterze opłucnowym.

Wskazówką w rozpoznaniu mogą być czynniki ryzyka wystąpienia infekcyjnego zapalenia wsierdzia (np. sztuczna zastawka w sercu).

Objawy zapalenia mięśnia sercowego są także nieswoiste. W wywiadzie od chorego można uzyskać informację o niedawno przebytym zakażeniu wirusowym górnych dróg oddechowych (np. grypie). Objawy kliniczne obejmują: ból w klatce piersiowej, duszność (wysiłkowa lub w zaawansowanej postaci spoczynkowa), czy kołatanie serca.

Ból serca a zaburzenia nerwicowe

Zaburzenia nerwicowe w postaci tzw. „nerwicy serca” są częstą przyczyną „bólu serca”. Z reguły chorzy skarżą się na dodatkowe dolegliwości ze strony układu nerwowego (np. bóle głowy, drętwienia, mrowienia palców dłoni), przewodu pokarmowego (np. bóle w nadbrzuszu), którym towarzyszą w mniejszym lub większym stopniu zaburzenia nastroju o typie depresyjnym lub uczucie bliżej nieokreślonego lęku. Często można uzyskać od chorych informację o przewlekłym stresie, emocjach, które wynikają z trudności w pracy czy domu.

Ból serca” w takich przypadkach ma najczęściej charakter kilkusekundowych napadów kołatań serca z towarzyszącym kłującym bólem po lewej stronie klatki piersiowej, nasilający się często podczas głębokiego oddechu i zmieniający swoje natężenie wraz ze zmianą pozycji ciała. To podstawowe cechy bólu nietypowego, który odróżnia go od objawów groźnych patologii mięśnia sercowego.

Opublikowano: ; aktualizacja: 21.03.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Czynniki ryzyka zawału serca

Najczęstszą przyczyną zawału serca jest zaawansowana miażdżyca, dlatego pośrednio czynniki ryzyka rozwoju miażdżycy są jednocześnie ...

Jak zapobiegać chorobie wieńcowej?

Zapobieganie chorobie wieńcowej, mogącej skutkować zawałem serca, polega przede wszystkim na prowadzeniu odpowiedniego trybu życia. ...

Ból w klatce piersiowej – jakie są przyczyny i co to znaczy, kiedy boli w klatce piersiowej?

Ból w klatce piersiowej może być objawem wielu różnych schorzeń (np. nerwicy, zapalenia opłucnej, refluksu ...

Powikłania grypy

Wachlarz powikłań grypy jest wyjątkowo szeroki, dlatego zdecydowanie nie należy ona do chorób, które można ...

Ból w okolicy serca – czy zawsze oznacza chorobę serca i zawał?

Kiedy pojawia się ból w klatce piersiowej, pierwszą przyczyną, która przychodzi nam na myśl jest ...

Zawał serca – kto jest najbardziej podatny?

Zawał serca to nieodwracalne uszkodzenie (martwica) fragmentu mięśnia sercowego wywołane zablokowaniem dopływu krwi, wskutek całkowitej ...

Zawał serca – przyczyny, objawy, postępowanie, leczenie, dieta, skutki

Przyczyną zawału serca jest niedokrwienie oraz niedotlenienie narządu w wyniku nagłego zamknięcia jednej z tętnic ...

Zapalenie chrząstek żebrowych u dzieci

Zapalenie chrząstek żebrowych (łac. costochondritis) znane jest także pod nazwą zespołu Tietzego (ang. Tietze's syndrome). ...

Choroba niedokrwienna serca – przyczyny, czynniki ryzyka, objawy, leczenie niedokrwienia serca

Choroba niedokrwienna serca to szerokie pojęcie obejmujące wszystkie stany, w których dochodzi do niedokrwienia mięśnia ...

Wideo – Zapalenie mięśnia sercowego

Zapalenie mięśnia sercowego związane jest z uszkodzeniem serca w wyniku procesu zapalnego. Zwykle trudno diagnozować ...

Ciąża a choroby serca

Choroby serca i układu krążenia dotyczą 1-4% ciężarnych. W ostatnim czasie odsetek ciężarnych chorujących przewlekle ...

Zapalenie mięśnia sercowego

Zapalenie mięśnia sercowego to stan zapalny, który toczy się w mięśniu serca. Jego przyczyna najczęściej ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon