Retinopatia cukrzycowa

Czynnikami ryzyka rozwoju retinopatii cukrzycowej, oprócz czasu trwania i skuteczności kontroli cukrzycy, są także wiek chorego oraz schorzenia takie jak otyłość, niedokrwistość, hiperlipidemia. Progresję zmian obserwuje się także w ciąży, u osób chorujących na nadciśnienie tętnicze a także z chorobami nerek.

Retinopatia cukrzycowa – kto jest zagrożony?

Dużą grupę pacjentów zgłaszających się na badanie okulistyczne stanowią chorzy na cukrzycę. U 40% chorych na cukrzycę typu 1 i 20% chorych na cukrzycę typu 2 rozwija się retinopatia cukrzycowa. Patomechanizm rozwoju retinopatii cukrzycowej odzwierciedla reakcję siatkówki na przewlekłe zaburzenia krążenia i ukrwienia. Niedotleniona siatkówka zaczyna produkować odpowiednie czynniki wzrostu. Dochodzi do powstawania nieprawidłowych naczyń i pasm włóknistych.

Retinopatia cukrzycowa – czynniki ryzyka

Czynnikami ryzyka rozwoju zmian cukrzycowych na dnie oczu, oprócz czasu trwania i skuteczności kontroli cukrzycy, są także wiek chorego oraz schorzenia takie jak otyłość, niedokrwistość, hiperlipidemia. Progresję zmian obserwuje się także w ciąży, u osób chorujących na nadciśnienie tętnicze a także z chorobami nerek.

Retinopatia cukrzycowa – rodzaje

Według obowiązującej aktualnie klasyfikacji zmian cukrzycowych na dnie oka wyróżniamy:

  • retinopatię cukrzycową nieproliferacyjną (NPDR),
  • retinopatię cukrzycową proliferacyjną (PDR).

Retinopatia cukrzycowa nieproliferacyjna objawia się na dnie oczu w postaci mikrotętniaków, wybroczyn, obrzęku plamki oraz złogów lipidowych będących, skutkiem przewlekłego lokalnego obrzęku siatkówki. W diagnostyce retinopatii cukrzycowej oprócz badania oftalmoskopowego przeprowadzanego z użyciem wziernika okulistycznego lub biomikroskopu i odpowiedniej soczewki, wykorzystuje się angiografię fluoresceinową, a w przypadku zmian w plamce, OCT.

Retinopatia cukrzycowa – leczenie

Pacjenci ze średnio zaawansowaną retinopatią nie wymagają leczenia, ale powinni być regularnie kontrolowani, przynajmniej co pół roku. Zaleca się ponadto ścisłą kontrolę cukrzycy, nadciśnienia tętniczego, niedokrwistości czy niewydolności nerek.

Poważnym problemem, bezpośrednio wpływającym na ostrość wzroku, u chorych na cukrzycę, są zmiany dotyczące plamki, w postaci obrzęku, złogów lipidowych czy niedokrwienia (makulopatia cukrzycowa). Odpowiednie postępowanie zależy od charakteru i stopnia nasilenia zmian cukrzycowych w plamce. U większości tych pacjentów wskazane jest leczenie laserem. W przypadku ograniczonego obrzęku plamki zaleca się fotokoagulację ogniskową. Gdy dochodzi do rozlanego obrzęku plamki wskazane jest doszklistkowe podanie steroidu lub inhibitorów VEGF. Innym sposobem leczenia rozlanego obrzęku plamki połączonego z pociąganiem plamki przez trakcje, jest witrektomia przez część płaską ciała rzęskowego (ppV).

Retinopatia cukrzycowa proliferacyjna

U 5-10% chorych na cukrzycę rozwija się retinopatia cukrzycowa proliferacyjną. Dochodzi do powstawania patologicznych naczyń (neowaskularyzacji) w obrębie tarczy nerwu wzrokowego, a także poza nią. Z czasem może pojawić się włóknienie związane z neowaskularyzacją. Zwiększa ono ryzyko trakcyjnego odwarstwienia siatkówki. W leczeniu stosuje się terapię laserową. W kilku sesjach wysyła się około 1000-2000 pojedynczych wiązek światła w kierunku ognisk umiejscowionych na całym obszarze siatkówki (panfotokoagulacja-PRP). Zapobiega to powstawaniu nowych naczyń oraz wywołuje zanik istniejącej tkanki neowaskularnej. Jest to procedura bezpieczna dla pacjenta. Niemniej jednak czasami może dojść do powikłań w postaci spadku ostrości wzroku, krwotoku do ciała szklistego, nasilenia obrzęku plamki. Pacjenci mogą odczuwać zaburzenie widzenia w ciemności, widzenia barwnego i obwodowego, olśnienie, przejściowe zaburzenia akomodacji oraz wrażenia wzrokowe (fotopsje). Po PRP wymagane są regularne kontrole okulistyczne. Czasami po zabiegach panfotokoagulacji zdarzają się nawroty. Wskazana wówczas jest uzupełniająca terapia laserowa. W przypadku braku wglądu w dno oka, stosuje się krioterapię, czyli zamrażanie obwodowej siatkówki.

Retinopatia cukrzycowa – powikłania

Bardzo poważne zagrożenie widzenia stanowią powikłania retinopatii cukrzycowej. Występują one u osób, u których w porę nie podjęto leczenia laserowego lub było ono nieskuteczne. Mogą pojawić się wylewy do siatkówki lub ciała szklistego, bądź trakcyjne odwarstwienie siatkówki. Groźnym powikłaniem jest rozwój jaskry neowaskularnej.

Główną metodą leczenia poważnych powikłań retinopatii cukrzycowej proliferacyjnej jest witrektomia przez część płaską ciała rzęskowego. Poddawani są temu zabiegowi pacjenci z trudno wchłaniającymi się wylewami krwi do ciała szklistego oraz trakcyjnym odwarstwieniem siatkówki. Należy zaznaczyć, iż u pacjentów z retinopatią cukrzycową proliferacyjną występuje zwiększone ryzyko zawału serca, udaru mózgu, nefropatii cukrzycowej, amputacji kończyn i zgonu.

U pacjentów z cukrzycą, wcześniej dochodzi do rozwoju zaćmy starczej, ze względu na szybsze jej postępowanie. Dlatego ważne jest skierowanie pacjenta w odpowiednim czasie na zabieg usunięcia zaćmy. Po operacji może dojść do progresji retinopatii cukrzycowej. Zaleca się więc wcześniejsze zabezpieczenie laserowe siatkówki.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.2


Może cię

Badanie pola widzenia (perymetria, kampimetria)

Badanie pola widzenia (perymetria i kampimetria) to badanie okulistyczne, wykazujące ewentualne ubytki w polu widzenia. ...

Jaskra – przyczyny, objawy i leczenie jaskry

Jaskra jest jedną z najczęstszych przyczyn nieodwracalnej ślepoty na świecie. Najważniejszym czynnikiem ryzyka jej wystąpienia ...

Powikłania cukrzycy

Długotrwała hiperglikemia, czyli zwiększone stężenie glukozy we krwi, to główna przyczyna rozwoju przewlekłych powikłań cukrzycy. ...

Badanie tylnego odcinka oka

Badanie tylnego odcinka oka (dna oka) umożliwia nam ocenę siatkówki, tarczy nerwu wzrokowego, plamki oraz ...

Ostry atak jaskry

Przyczyną ostrego ataku jaskry jest nagłe zamknięcie kąta przesączania przez nasadę tęczówki, co uniemożliwia odpływ ...

Odwarstwienie siatkówki

Przedarciowe odwarstwienie siatkówki związane jest z przerwaniem jej ciągłości. Do trakcyjnego odwarstwienia może dojść np. ...

Dlaczego cukier jest szkodliwy?

Najczęściej słowo „cukier” kojarzymy jednoznacznie z cukrem spożywczym, czyli sacharozą, wytwarzaną z buraków cukrowych lub ...

Cukrzyca a choroby oczu

Powikłania cukrzycy związane ze wzrokiem to jedne z najpoważniejszych skutków długoletniej, źle wyrównanej i leczonej ...

Leczenie jaskry

Sposobów leczenia jaskry jest wiele, zaczynając od leczenia zachowawczego, poprzez laseroterapię i skończywszy na zabiegu ...

Angiografia fluoresceinowa – jak wygląda i kiedy się wykonuje badanie AF oka?

Angiografia fluoresceinowa jest to badanie okulistyczne. Angiografia oka pozwala na zobrazowanie naczyń krwionośnych przebiegających na ...

Jaskra u dziecka

Pierwotna jaskra wrodzona występuje z częstością 1 na około 10 000 urodzeń. Może mieć ona ...

Retinopatia nadciśnieniowa – przyczyny, objawy, leczenie

Retinopatia nadciśnieniowa (zmiany w siatkówce oka) to powikłanie źle kontrolowanego lub nieleczonego nadciśnienia tętniczego. Ta ...

Komentarze (0)