Nadciśnienie w cukrzycy

W grupie osób chorych na nadciśnienie wzrasta liczba chorych na cukrzycę, a w grupie chorych na cukrzycę wzrasta liczba chorych na nadciśnienie. Należy pamiętać, że jednoczesne występowanie otyłości, cukrzycy oraz nadciśnienia tętniczego znacząco pogarsza rokowanie pacjenta i zwiększa częstość występowania powikłań każdej z tych chorób.

Cukrzyca a nadciśnienie tętnicze

Częstość występowania zarówno cukrzycy, otyłości jak i nadciśnienia tętniczego krwi w ciągu ostatnich kilku lat znacząco wzrasta. Szczególnie dotyczy to krajów rozwiniętych i rozwijających się, gdzie statystyki są coraz bardziej zatrważające. Otyłość to jeden z głównych czynników ryzyka rozwoju cukrzycy jak i nadciśnienia tętniczego - nadmierna masa ciała dość szybko może doprowadzić do rozwoju obu tych schorzeń. Co ciekawe, w grupie osób chorych na nadciśnienie wzrasta liczba chorych na cukrzycę, a w grupie chorych na cukrzycę wzrasta liczba chorych na nadciśnienie. Należy pamiętać, że jednoczesne występowanie otyłości, cukrzycy oraz nadciśnienia tętniczego znacząco pogarsza rokowanie pacjenta i zwiększa częstość występowania powikłań każdej z tych chorób, dlatego bardzo ważne jest to, by nie dopuścić do ich wystąpienia a w przypadku zachorowania jak najszybciej podjąć skuteczne i optymalne leczenie.

Otyłość związana jest przede wszystkim ze wzrostem ilości tkanki tłuszczowej w organizmie. Sytuacja taka może pojawić się u każdej osoby, bez względu na wiek czy płeć. Najczęstszą przyczyną przyrostu masy ciała jest dostarczanie organizmowi zbyt dużej ilości kalorii, w stosunku do jego zapotrzebowania (zużycia). Nadmiar dostarczonych kalorii w naszym organizmie jest zamieniany w tłuszcz, a wraz ze wzrostem jego ilości, wzrasta ryzyko rozwoju miażdżycy. Do czynników sprzyjających otyłości należą: predyspozycje genetyczne, nieprawidłowo działający metabolizm, wysokokaloryczne produkty spożywcze, siedzący tryb życia, a także suma wybranych lub wszystkich wspomnianych powyżej czynników.

Otyłość jest jednym z najważniejszych czynników predysponującym do wystąpienia nadciśnienia tętniczego oraz cukrzycy typu 2. Im stan otyłości lub nadwagi trwa dłużej lub im ich stopień jest większy, tym większe jest ryzyko rozwoju cukrzycy. Istnienie związku pomiędzy otyłością a cukrzycą potwierdza fakt, iż wśród osób z cukrzycą typu 2 znaczna część to osoby z nieprawidłową (nadmierną) masą ciała. Szczególnym typem otyłości, determinującym wystąpienie cukrzycy jest otyłość brzuszna, w której tkanka tłuszczowa gromadzi się wewnątrz jamy brzusznej. Oprócz tego, że ten typ otyłości szczególnie promuje rozwój cukrzycy, to dodatkowo zwiększa również ryzyko rozwoju nadciśnienia tętniczego czy zaburzeń gospodarki lipidowej. Otyłość stanowi bardzo ważny czynnik ryzyka wystąpienia chorób i powikłań układu sercowo-naczyniowego wynikających, zarówno z nadciśnienia tętniczego jak i cukrzycy.

U chorych na cukrzycę typu 2 nadciśnienie tętnicze spotyka się bardzo często. U tych osób nadciśnienie tętnicze obok nadmiaru cholesterolu i lipidów we krwi, jest najważniejszym czynnikiem sprzyjającym rozwojowi zmian chorobowych w małych i dużych naczyniach tętniczych. Niestety, nadciśnienie tętnicze w przebiegu cukrzycy istotnie zwiększa ryzyko groźnych dla życia incydentów sercowo-naczyniowych. W przypadku nadciśnienia tętniczego z towarzyszącą cukrzycą, słabsze działanie insuliny obserwuje się w obrębie mięśni, natomiast w otyłości/nadwadze zaburzenie to dotyczy przede wszystkim wykorzystania glukozy przez wątrobę i tkankę tłuszczową.

Rozwój miażdżycy prowadzący do chorób układu krążenia, a także niewydolności nerek to główne przyczyny zgonu (u znacznej części) chorych na cukrzycę. Zagrożenie miażdżycą związane jest głównie z faktem, że u osób chorujących jednocześnie na nadciśnienie tętnicze i cukrzycę, występują również inne czynniki ryzyka jej rozwoju, do których zalicza się:

  • podwyższony poziom cholesterolu,
  • palenie tytoniu,
  • zaawansowany wiek,
  • płeć męską,
  • niedostateczną aktywność fizyczna,
  • złą dietę.

Rozwój poważnych w skutkach zmian miażdżycowych dotyczy zwłaszcza naczyń wieńcowych oraz mózgowych, w wyniku uszkodzenia których dochodzić może do incydentów choroby niedokrwiennej serca (w tym zawałów serca) oraz udarów mózgu.

Otyłość a nadciśnienie tętnicze

Otyłość, a także już sama nadwaga ma wpływ na gospodarkę hormonalną organizmu. Układ renina - angiotensyna - aldosteron zwany również w skrócie układem RAA (który jest odpowiedzialny m.in. za kontrolę objętości krwi krążącej w ustroju, a także poziom elektrolitów w tym jonów sodowych i potasowych w płynach ustrojowych wpływających na ciśnienie tętnicze krwi) zostaje zakłócony poprzez nadmierną ilość tkanki tłuszczowej, a nieprawidłowa praca układu RAA jest jednym z powodów powstawania nadciśnienia tętniczego. Poza tym gromadząca się w obrębie jamy brzusznej tkanka tłuszczowa może prowadzić do zaburzenia funkcjonowania nerek, co również może powodować wzrost wartości ciśnienia tętniczego krwi.

Otyłość a cukrzyca

W cukrzycy typu 2 dochodzi do oporności tkanek na działanie insuliny (nazywane insulinoopornością) przy jednoczesnym jej zbyt wysokim stężeniu we krwi (hiperinsulinemia). W cukrzycy na powierzchni różnych komórek organizmu liczba receptorów wiążących insulinę najczęściej jest zbyt mała lub nieprawidłowa, co sprawia, że mimo obecności insuliny we krwi, nie może ona prawidłowo działać i wprowadzać cukier do wnętrza komórek. Z kolei podwyższone stężeniach glukozy we krwi, powoduje zwiększoną produkcję insuliny przez trzustkę, co początkowo pozwala utrzymać stężenie glukozy w granicach normy.

W miarę upływu czasu trzustka traci jednak zdolność do wytwarzania insuliny i stopniowo dochodzi do wyczerpania możliwości organizmu do produkcji tego hormonu - początkowo objawem tego stanu jest zaburzenie tolerancji glukozy, dopiero z czasem rozwija się cukrzyca. Nadwaga utrudnia kontrolę cukrzycy i powoduje gorsze wykorzystanie insuliny przez organizm. Rozwojowi cukrzycy, jak już wcześniej było wspomniane, sprzyja otyłość typu brzusznego. Wzrost ilości tłuszczu w obrębie jamy brzusznej przyspiesza rozwój cukrzycy poprzez wzrost insulinooporności i nadprodukcję kwasów tłuszczowych. Należy pamiętać, że dla rozwoju cukrzycy duże znaczenie ma także czas trwania otyłości/nadwagi, ich stopień zaawansowania, a także wiek chorych oraz aktualna masa ciała.

Leczenie

Leczenie osoby chorej na otyłość, nadciśnienie tętnicze i cukrzycę powinno być wielokierunkowe - nastawione na: przestrzeganie zasad prawidłowego żywienia (w tym odpowiednia dieta), kontrolę wydatkowanej energii, dostosowaną do wieku i możliwości pacjenta aktywność fizyczną oraz optymalnie dobraną i rygorystycznie przestrzeganą farmakoterapię. Niestety, takie działania podjęte w momencie występowania już wyżej wymienionych schorzeń nie leczą, a jedynie (a właściwie aż) zapobiegają przed groźnymi dla życia i zdrowia związanymi z nimi powikłaniami.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.4


Może cię

Badanie tylnego odcinka oka

Badanie tylnego odcinka oka (dna oka) umożliwia nam ocenę siatkówki, tarczy nerwu wzrokowego, plamki oraz ...

Co wpływa na rozwój nadciśnienia tętniczego?

Zmiana stylu życia, jaka nastąpiła wraz z migracją do miast, spowodowała typowy, głównie dla krajów ...

Czy otyłość to choroba?

Według WHO otyłość jest stanem, w którym nadmierna ilość tłuszczu gromadzącego się w postaci tkanki ...

Nadciśnienie tętnicze - groźne mity

Fałszywe poglądy na temat nadciśnienia tętniczego, które zakorzeniły się w świadomości społeczeństwa mogą wywierać niekorzystny ...

Nadciśnienie tętnicze

Ciśnienie tętnicze jest to siła, z jaką krew oddziałuje na ścianki naczyń. Przez nadciśnienie tętnicze ...

Nadciśnienie tętnicze - jak sobie radzić

Nadciśnienie tętnicze (hipertensja) jest to występowanie u pacjenta przewlekłego stanu podwyższonego ciśnienia tętniczego powyżej 140/90 ...

Do czego prowadzi siedzący tryb życia?

Regularna aktywność fizyczna to jeden z warunków niezbędnych do utrzymania organizmu w zdrowiu. Niestety, znaczna ...

Nadciśnienie tętnicze wtórne

Około 10 % przypadków nadciśnienia tętniczego stanowią przypadki podwyższonego poziomu ciśnienia w przebiegu innych chorób. ...

Cukrzyca a choroby serca i układu krążenia

Zaburzenia poziomu cukru we krwi są związane z chorobami serca oraz naczyń krwionośnych. Ocenia się, ...

BMI – oblicz prawidłową masę ciała

Najlepszą i najprostszą metodą pozwalającą na oznaczenie masy ciała u osób dorosłych jest skorzystanie ze ...

Nadciśnienie tętnicze - skutki

Nadciśnienie tętnicze jest powszechnym schorzeniem, które latami może przebiegać bezobjawowo. Jedynymi dolegliwościami, które mogą mu ...

Zasady leczenia nadciśnienia tętniczego

Leczenie nadciśnienia tętniczego nie oznacza wyłącznie przyjmowania leków. Podstawowym elementem leczenia nadciśnienia tętniczego jest modyfikacja ...

Komentarze (0)