Cukrzyca a choroby oczu

Brak zdjęcia

10 grudnia 2014

Powikłania cukrzycy związane ze wzrokiem to jedne z najpoważniejszych skutków długoletniej, źle wyrównanej i leczonej cukrzycy – do tego stopnia, że czasami mogą być pierwszym objawem cukrzycy. Choć dokładny mechanizm uszkodzenia oczu przez wysoki poziom cukru nie jest dokładnie znany, istnieje szereg dostępnych metod profilaktyki oraz leczenia tych zaburzeń.

Jakie choroby oczu mogą pojawić się w cukrzycy?

Cukrzycowa choroba oczu jest przyczyną pogorszenia i utraty wzroku u wielu pacjentów każdego roku, dlatego bardzo ważne jest dbanie o jej profilaktykę oraz wczesne wykrycie. Jak większość powikłań cukrzycy, jest ona bezpośrednio związana ze złym wyrównaniem poziomu cukru we krwi – dlatego w przypadku dobrze prowadzonej choroby, prawdopodobieństwo jej wystąpienia znacząco spada.

Najważniejsza w przypadku tej patologii jest samokontrola oraz odbywanie regularnych konsultacji u okulisty, który jest w stanie wykryć wczesne uszkodzenia narządu wzroku i zalecić odpowiednią terapię.

Wysoki poziom cukru we krwi może uszkadzać tkanki organizmu na wiele różnych sposobów, dlatego w przypadku oka (które jest bardzo wyspecjalizowanym narządem o złożonej strukturze) możemy mieć do czynienia z szeregiem zaburzeń. Wśród możliwych powikłań ocznych cukrzycy, określanych zbiorczo mianem cukrzycowej choroby oczu, wyróżnia się:

  1. retinopatię cukrzycową – uszkodzenie siatkówki;
  2. porażenie nerwów okoruchowych – uszkodzenie nerwów zaopatrujących oko;
  3. zaburzenia refrakcji oka – uszkodzenie struktur odpowiadających za ostrość widzenia;
  4. zaćmę – zmętnienie soczewki oka;
  5. jaskrę wtórną krwotoczną – wzrost ciśnienia w gałce ocznej na skutek wylewów krwi do jej wnętrza.

Ze wszystkich powyższych zaburzeń, zdecydowanie największe znaczenie ma retinopatia – pozostałe powikłania są o wiele rzadsze.

Jak wysoki poziom cukru wpływa na oczy?

Przyczyna powstawania retinopatii cukrzycowej nie jest do końca znana, choć istnieje szereg teorii na ten temat. Przede wszystkim postuluje się, że nieprawidłowy metabolizm cukrów (poprzez tzw. szlak poliolowy) skutkuje powstawaniem w organizmie substancji, które uszkadzają komórki naczyń krwionośnych. Ten proces prowadzi do niszczenia ścian małych naczyń w siatkówce oka.

Dodatkowy wpływ może mieć zwiększona „lepkość“ krwi u osób chorych na cukrzycę – która skutkuje większą skłonnością do tworzenia zakrzepów i zamykania tętnic oraz żył.

Powyższe czynniki, a także szereg innych, tłumaczą zmiany, jakie obserwuje się u osób chorujących na retinopatię cukrzycową.

Czym jest i jak przebiega retinopatia cukrzycowa?

Istotą retinopatii cukrzycowej jest uszkodzenie drobnych naczyń siatkówki oka, które ulegają zniekształceniu, uwypukleniu (tworząc tzw. mikrotętniaki), a następnie pęknięciu z wytworzeniem krwiaków i wylewów do wnętrza gałki ocznej.

Ponadto zauważa się w tej chorobie zwiększoną przepuszczalność ścian naczyń – przez co płyn z krwi przedostaje się do siatkówki i tworzy tzw. wysięki twarde, dodatkowo niszcząc narząd.

Liczne i powtarzające się uszkodzenia naczyń prowadzą po pewnym czasie do niedokrwienia określonych partii oka – czyli spada zaopatrzenie narządu w tlen. Te powikłania cukrzycy organizm zwalczać broniąc się przed tym stanem poprzez tworzenie nowych naczyń krwionośnych wewnątrz oka – jednak są one bardzo kruche, przez co łatwo pękają, tworząc nowe wylewy i nasilając powstałe szkody.

Ostatecznie, we wnętrzu oka tworzą się liczne zrosty tkanki łącznej, które mogą w określonych warunkach doprowadzić do oderwania siatkówki od podłoża – co określa się mianem odwarstwienia siatkówki. Stan taki prowadzi do nieodwracalnego uszkodzenia wzroku.

Inną możliwością jest powstanie makulopatii – czyli wysięku w obrębie tzw. plamki żółtej, która jest obszarem siatkówki najbardziej zaangażowanym w proces widzenia. Zniszczenie plamki żółtej nieuchronnie prowadzi do ślepoty.

Leczenie i profilaktyka retinopatii cukrzycowej

Chociaż retinopatia cukrzycowa jest bardzo niebezpiecznym powikłaniem, można jej skutecznie zapobiegać poprzez dbanie o odpowiednie wyrównanie poziomu cukru we krwi – co zostało dowiedzione badaniami naukowymi.

W przypadku rozwijającej się choroby, możliwe jest spowolnienie jej przebiegu poprzez zabiegi okulistyczne, przede wszystkim fotokoagulację (czyli laserowe zahamowanie tworzenia nowych naczyń w obrębie siatkówki). Nasila się wówczas również leczenie cukrzycy i nadciśnienia tętniczego, jeśli jest ono obecne.

W bardziej zaawansowanych stadiach retinopatii, możliwe jest uratowanie chorego przed odwarstwieniem siatkówki poprzez zabieg witrektomii. Polega on na wycięciu tkanki z wnętrza gałki ocznej i wypełnieniu jej określoną substancją zastępczą.

W zagrażającej makulopatii stosuje się ponadto leki hamujące tworzenie nowych naczyń – w Polsce w tym celu stosowany jest ranibizumab. Środki te podaje się w formie zastrzyków bezpośrednio do wnętrza gałki ocznej.

Ze względu na początkowo bezobjawowy przebieg choroby, każda osoba chorująca na cukrzycę musi być regularnie badana przez okulistę – co najmniej raz do roku, a w określonych przypadkach nawet co miesiąc. Lekarz dokona rutynowo badania dna oka przy pomocy oftalmoskopu, a jeśli sytuacja będzie tego wymagać – sięgnie po bardziej zaawansowane metody diagnostyczne.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.2


Może cię

Wysoki poziom cukru we krwi - podwyższony cukier

Wysoki poziom cukru we krwi, czyli hiperglikemia, kojarzy się przede wszystkim z cukrzycą – zarówno ...

Wahania poziomu cukru we krwi

Poziom cukru we krwi jest regulowany przez insulinę wytwarzaną przez komórki beta w trzustce. Ułatwia ...

Retinopatia cukrzycowa

Czynnikami ryzyka rozwoju retinopatii cukrzycowej, oprócz czasu trwania i skuteczności kontroli cukrzycy, są także wiek ...

Powikłania cukrzycy

Długotrwała hiperglikemia, czyli zwiększone stężenie glukozy we krwi, to główna przyczyna rozwoju przewlekłych powikłań cukrzycy. ...

Hiperglikemia a cukrzyca

Hiperglikemia to zwiększone stężenie glukozy we krwi. Stan ten nie jest jednostką chorobową, lecz objawem ...

Farmakologiczne leczenie cukrzycy

Najczęstsza postać cukrzycy to cukrzyca typu 2, leczona jest głównie za pomocą doustnych leków hipoglikemizujących. ...

Cukrzyca a choroby serca i układu krążenia

Zaburzenia poziomu cukru we krwi są związane z chorobami serca oraz naczyń krwionośnych. Ocenia się, ...

Badanie tylnego odcinka oka

Badanie tylnego odcinka oka (dna oka) umożliwia nam ocenę siatkówki, tarczy nerwu wzrokowego, plamki oraz ...

Cukrzyca a seks

Mężczyźni chorujący na cukrzycę mogą cierpieć na zaburzenia erekcji, czyli problemy z osiągnięciem lub utrzymaniem ...

Hiperglikemia

Hiperglikemia to podwyższony poziom glukozy we krwi. Tak zwany przez pacjentów podwyższony cukier pojawia się ...

Dlaczego cukier jest szkodliwy?

Najczęściej słowo „cukier” kojarzymy jednoznacznie z cukrem spożywczym, czyli sacharozą, wytwarzaną z buraków cukrowych lub ...

Choroby matki a ciąża

Wiele chorób, na które cierpi bądź cierpiała przyszła mama może negatywnie wpływać na sam przebieg ...

Komentarze (0)