Prawidłowy poziom cukru we krwi – jak i kiedy się badać?

Pomiar poziomu cukru we krwi jest jednym z najczęściej wykonywanych badań laboratoryjnych. Pozwala ono uzyskać kluczowe informacje na temat stanu zdrowia. Jednak, jak w przypadku każdego innego testu, ważne jest, aby wiedzieć kiedy i w jaki sposób wykonac badanie poziomu cukru we krwi, aby skutecznie umożliwić nam działania profilaktyczne.

Metody pomiaru poziomu cukru we krwi

Współcześnie pomiar poziomu cukru w osoczu krwi może być wykonany na kilka sposobów:

  • poprzez analizę krwi żylnej, pobranej przy pomocy strzykawki;
  • poprzez badanie krwi włośniczkowej („z palca“) przy pomocy glukometru;
  • przy pomocy systemu ciągłego podskórnego monitorowania glikemii (CGMS).

Spośród powyższych metod zdecydowanie najbardziej precyzyjne jest oznaczenie glukozy we krwi żylnej, co wymaga przekazania próbki do laboratorium. Dlatego wyłącznie ten rodzaj badania upoważnia do rozpoznania cukrzycy.

Pomiar glukometrem jest, z przyczyn technicznych, obarczony relatywnie szerokim marginesem błędu. Według aktualnych wytycznych Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, urządzenie dopuszczone do stosowania w monitorowaniu glikemii powinno mierzyć poziom cukru z dokładnością ±15% dla poziomów ≥100 mg/dl oraz ±15 mg/dl dla poziomów niższych.

Jak widać, jest to mimo wszystko dość duży zakres – dlatego należy pamiętać o regularnej kalibracji oraz kontroli własnego glukometru. Warto także zawsze mieć na uwadze możliwość błędu w przypadku tej metody oznaczenia. Podobne zasady dotyczą systemów ciągłego monitorowania CGMS.

Jak prawidłowo przeprowadzić badanie?

W przypadku pomiaru wykonywanego w laboratorium, należy pamiętać, że badanie cukru wymaga pozostania na czczo (bez przyjmowania posiłków i płynów) przez okres 8-14 godzin przed badaniem. Reszta należy już do osoby wykonującej badanie.

Jeśli chodzi o test przy pomocy glukometru, istnieje kilka ważnych zasad, których należy przestrzegać, aby uzyskać wiarygodny wynik:

  • przed badaniem należy zapoznać się dokładnie z instrukcją glukometru i postępować zgodnie z zaleceniami producenta;
  • palca wykorzystywanego do badania nie dezynfekujemy środkami odkażającymi, gdyż mogą one zafałszować wynik pomiaru – ręce należy przed testem umyć wodą z mydłem i dokładnie wysuszyć;
  • krew uzyskujemy poprzez nakłucie opuszki palca (zazwyczaj małego, serdecznego lub środkowego) w taki sposób, aby wypłynęła swobodnie – należy unikać wyciskania próbki „na siłę“;
  • pierwsza kropla krwi powinna zostać odrzucona, do badania wykorzystujemy dopiero drugą;
  • należy zawsze dbać, aby wykorzystana została odpowiednia ilość krwi – jeśli pole testowe paska glukometru nie jest w pełni zapełnione, badanie powinno zostać powtórzone.

Kiedy powinno się wykonywać badania profilaktyczne?

Badanie poziomu cukru we krwi na czczo powinno zostać zlecone każdej osobie powyżej 45 roku życia przynajmniej raz na 3 lata. Ponadto, istnieje szereg czynników ryzyka cukrzycy, które upoważniają do wykonywania testu przesiewowego raz na rok, niezależnie od wieku – zaliczamy do nich następujące cechy:

  • nadwaga lub otyłość (BMI ≥25 kg/m2 i/lub obwód w talii >80 cm u kobiet lub >94 cm u mężczyzn);
  • cukrzyca występująca w rodzinie (rodzice bądź rodzeństwo);
  • mała aktywność fizyczna;
  • przynależność do grupy środowiskowej lub etnicznej częściej narażonej na cukrzycę;
  • stwierdzenie w poprzednim badaniu stanu przedcukrzycowego;
  • u kobiet:
  • nadciśnienie tętnicze;
  • zaburzenia stężenia lipidów we krwi (dyslipidemia);
  • choroba układu sercowo-naczyniowego.

Wynik badania poziomu cukru na czczo powinien prawidłowo mieścić się w zakresie 60-99 mg/dl, wyniki wyższe upoważniają do poszerzenia diagnostyki.

Badanie cukru we krwi w samokontroli cukrzycy

Monitorowanie poziomu cukru we krwi jest nieodłącznym elementem terapii cukrzycy – w zależności od modelu stosowanego leczenia zaleca się jednak różną ilość badań w ciągu dnia.

Osoby stosujące insulinę metodą wielokrotnych wstrzyknięć zazwyczaj wykonują tzw. dobowy profil glikemii każdego dnia. Polega to na pomiarze poziomu cukru we krwi:

  • na czczo,
  • przed każdym głównym posiłkiem,
  • 60-120 minut po każdym głównym posiłku,
  • przed snem.

Osoby stosujące wyłącznie dietę lub łagodną terapię lekami wykonują zazwyczaj tzw. skrócony profil glikemii (pomiary na czczo oraz po głównych posiłkach). W niektórych przypadkach wystarcza tylko pomiar poziomu cukru raz dziennie, a nawet rzadziej (np. raz na tydzień). Odpowiednie pory i częstotliwość pomiarów są ustalane z lekarzem. Nieco inne zasady oraz normy obowiązują dla kobiet w ciąży kontrolowanych z powodu cukrzycy ciężarnych.

Według ogólnych zasad zalecanych przez Polskie Towarzystwo Diabetologiczne, poziom cukru we krwi u osób chorych na cukrzycę powinien wynosić 70-110 mg/dl na czczo oraz <140 mg/dl 2 godziny po posiłku – jednak te zasady mogą być indywidualizowane w zależności od przebiegu choroby, innych dolegliwości, wieku pacjenta i wielu innych czynników.

Badanie poziomu cukru we krwi a inne choroby

Poziom cukru we krwi nie jest parametrem związanym wyłącznie z cukrzycą, może on ulegać zaburzeniu w wielu innych chorobach i stanach, dlatego bardzo często wymaga monitorowania. Jednak zasady takich badań oraz normy, jakich należy przestrzegać, są charakterystyczne dla poszczególnych przypadków i indywidualnie oceniane przez lekarza.

Należy pamiętać, że wiele czynników może mieć wpływ na poziom glikemii, od sposobu przeprowadzenia badania po towarzyszące choroby – dlatego jeśli uzyskaliśmy wynik budzący wątpliwości, warto skonsultować się z lekarzem i w razie potrzeby dokonać dalszej diagnostyki.

Opublikowano: ; aktualizacja: 01.09.2015

Oceń:
4.4


Może cię

Cukrzyca a wysiłek fizyczny

Aktywność fizyczna przemyślana i prawidłowo dopasowana do aktualnego stanu wyrównania choroby ma działanie profilaktyczne oraz ...

Cukrzyca typu 1

Cukrzyca typu 1 (łac. diabetes mellitus typi 1), inaczej zwana cukrzycą insulinozależną, to choroba metaboliczna ...

Dlaczego cukier jest szkodliwy?

Najczęściej słowo &bdquo;cukier&rdquo; kojarzymy jednoznacznie z cukrem spożywczym, czyli sacharozą, wytwarzaną z buraków cukrowych lub ...

Wysoki poziom cukru we krwi - podwyższony cukier

Wysoki poziom cukru we krwi, czyli hiperglikemia, kojarzy się przede wszystkim z cukrzycą – zarówno ...

Jak wybrać glukometr?

Glukometr jest jednym z najważniejszych narzędzi wykorzystywanych przez osoby chorujące na cukrzycę do kontroli własnej ...

Cukrzyca a seks

Mężczyźni chorujący na cukrzycę mogą cierpieć na zaburzenia erekcji, czyli problemy z osiągnięciem lub utrzymaniem ...

Cukrzyca typu LADA – co to za typ, kto choruje, objawy, leczenie

Cukrzyca typu LADA to postać utajonej cukrzycy, czyli choroby metabolicznej cechującej się hiperglikemią (zwiększonym poziomem ...

Retinopatia cukrzycowa

Czynnikami ryzyka rozwoju retinopatii cukrzycowej, oprócz czasu trwania i skuteczności kontroli cukrzycy, są także wiek ...

Choroby matki a ciąża

Wiele chorób, na które cierpi bądź cierpiała przyszła mama może negatywnie wpływać na sam przebieg ...

Cukrzyca MODY – przyczyny, diagnostyka, leczenie cukrzycy typu MODY

Cukrzyca typu MODY jest rzadko spotykanym rodzajem cukrzycy o podłożu genetycznym (cukrzyca monogenowa). Jej przebieg ...

Cukrzyca typu 2

Cukrzyca typu 2 (łac. diabetes mellitus typi 2) inaczej zwana jest cukrzycą insulinoniezależną. Jest to ...

Badanie tylnego odcinka oka

Badanie tylnego odcinka oka (dna oka) umożliwia nam ocenę siatkówki, tarczy nerwu wzrokowego, plamki oraz ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon