Kamica nerkowa a dieta

Kamica nerkowa to dość częsta choroba, występuje u około 5 % populacji a jej objawem jest kolka nerkowa - silny ból w okolicy lędźwiowej, któremu mogą towarzyszyć nudności, wymioty, podwyższona temperatura ciała. Najczęściej schorzenie to występuje u mężczyzn w wieku 40-50 lat i kobiet w wieku 50-70 lat.

Co to jest kamica nerkowa?

Kamica nerkowa jest chorobą spowodowaną wytworzeniem w drogach moczowych, pęcherzu moczowym lub w nerce nierozpuszczalnych złogów ze związków chemicznych. Podczas kiedy stężenie związków obecnych w moczu zwykle jest zbyt duże, nie dochodzi do ich całkowitego rozpuszczenia. Na początku tworzą się drobne kryształki, osady, które łączą się i z czasem powodują powstanie „kamieni nerkowych” prowadząc do objawów kamicy nerkowej. W wyniku powiększania się złogów może dojść do uszkodzenia miąższu nerki i niedrożności dróg moczowych. Leczenie urologiczne pozwala na usunięcie złogów z dróg moczowych a odpowiedni styl życia i stosowanie leków zapobiega tworzeniu się kamieni nerkowych. W ostatnich latach szacuje się wzrost zachorowań dlatego znaczenia ma stosowanie ograniczeń dietetycznych szczególnie u osób u których występowały wcześniej zachorowania w rodzinie.

Przyczyny kamicy nerkowej

Czynniki sprzyjające powstawaniu kamieni nerkowych:

  • nieprawidłowe odżywianie i stosowanie niewłaściwych diet,
  • zwiększone wydalanie z moczem substancji tworzących kamienie (wapnia, kwasu szczawiowego, moczanów, cystyny, fosforanów),
  • zmiana odczynu moczu,
  • zastój moczu, zakażenie dróg moczowych,
  • wypijanie małej ilości płynów,
  • nadmierna koncentracja składników moczu, które mogą krystalizować a przez to tworzyć kamienie,
  • zbyt mało substancji w moczu, które hamują powstawanie złogów (cytryniany, magnez),
  • nieprawidłowy odpływ moczu z nerek np. w wyniku przerostu gruczołu krokowego,
  • występowanie innych towarzyszących chorób (nadczynność przytarczyc, operacje jelita cienkiego, choroba Leśniowskiego- Crohna, sarkoidoza) a także przyjmowanie dużych dawek witaminy D, C, preparatów wapnia,
  • uwarunkowania genetyczne oraz nieprawidłowości anatomiczne w budowie nerki.

Rodzaje kamicy nerkowej

  • kamienie składające się z soli wapniowych występują najczęściej (75-85 % przypadków), stwierdza się u chorych wydalanie wapnia i szczawianów z moczem (przyczyną może być nadmierne spożycie produktów zawierających znaczne ilości kwasu szczawiowego, dieta bogata w białko zwierzęce oraz intensywny wysiłek fizyczny),
  • kamienie zawierające kwas moczowy (przyczyną jest spożywanie zwiększonych ilości białka, alkoholu, oraz intensywny wysiłek fizyczny, otyłość, odchudzanie, inne choroby i wyniszczenie organizmu),
  • kamienie zawierające fosforan magnezowo-amonowy (częściej występuje u kobiet), spowodowany jest infekcjami układu moczowo-płciowego,
  • kamienie zawierające cystynę (leczenie polega na ograniczeniu spożycia produktów zawierających znaczne ilości cystyny i metioniny - mięso i jego przetwory - a spożywanie żywności o niskiej zawartości tych aminokwasów- mleka, przetworów mlecznych, warzyw i owoców.

Leczenie kamicy nerkowej

Lekarz określa przyczynę występowania schorzenia i postępowanie lecznicze. Leczenie polega na przyjmowaniu preparatów farmakologicznych i realizacji określonej diety. Jeżeli oprócz bólu spowodowanego przemieszczaniem się małego kamienia nie występują inne dolegliwości wtedy wystarczające jest przyjmowanie leków przeciwbólowych i rozkurczowych, picie znacznej ilości wody około 3-4 litrów aby przyspieszyć „wypłukanie” kamienia. Jeśli kamień jest zbyt duży, konieczna jest interwencja urologiczna. W ciężkich przypadkach konieczne bywa leczenie operacyjne. Ważne jest przestrzeganie odpowiedniego stylu życia powiązanego z właściwym odżywianiem, aby zapobiec nawrotowi kamicy nerkowej.

Postępowanie dietetyczne w kamicy nerkowej

Przed przygotowaniem zaleceń dietetycznych konieczne jest uzyskanie informacji od pacjenta na temat wcześniejszych nawyków żywieniowych (ilości i rodzaju posiłków, produktów spożywanych w ciągu dnia, ilości wypijanych płynów, zawartości w diecie białka, wapnia, sodu, potasu, kwasu szczawiowego). Znaczenie ma także rodzaj wykonywanej pracy (praca w wysokiej temperaturze sprzyja odwodnieniu organizmu, praca z ograniczona możliwością przyjmowania płynów. Szczegółowe wskazania zależą od rodzaju wytwarzanych kamieni natomiast we wszystkich typach przyjęto ogólne zalecenia:

  • zwiększenie ilości płynów w tym około 2 l wody najlepiej niskosmineralizowanej (zmniejsza się stężenie składników moczu), wydalanie moczu powinno być na poziomie około 2,5l/dobę,
  • wskazaną metodą przygotowania potraw jest gotowanie w wodzie lub na parze,
  • należy ograniczyć spożycie soli kuchennej, zwiększyć spożycie potasu ( pomidory, soki pomidorowe),
  • wykluczenie alkoholu oraz ostrych przypraw, mocnej kawy i herbaty,
  • zwiększenie aktywności fizycznej.

Rodzaje kamicy a dieta

Kamica moczanowa:

  • dążenie do alkalizacji moczu do pH 6,6-7, im wyższe pH tym rozpuszczalność moczanów większa,
  • ograniczenie produktów zakwaszających (jaja, drób, ryby, produkty zbożowe, mięso, śliwki, rodzynki, borówki, żurawina), produkty alkalizujące (mleko, sałata, marchew, ziemniaki, seler, kalafior, rzodkiewki, buraki, orzechy),
  • podaż białka na poziomie 60 g na dobę,
  • spożywanie zwiększonej ilości potraw mlecznych, warzyw,
  • ograniczenie produktów zawierających puryny (wywary mięsne, galarety i sosy, podroby, śledzie, sardynki, szprotki, orzechy, rośliny strączkowe, grzyby, używki), związków przekształcanych w organizmie do kwasu moczowego,
  • mięso, drób, ryby powinny być spożywane najlepiej w formie gotowanej,
  • wskazana jest dieta mleczno-jarska.

Kamica szczawianowa:

  • dieta eliminująca produkty zawierające szczawiany (szpinak, botwina, buraki, rabarbar, szczaw, borówki, winogrona, śliwki, agrest, rodzynki, czekolada, kakao, herbata, kawa),
  • ograniczenie cukrów prostych,
  • zwiększenie podaży naturalnego błonnika ok 40 g/dobę,
  • odpowiednia podaż wapnia (gdyż zbyt mały poziom powoduje nadmierne wchłanianie szczawianów z przewodu pokarmowego a to stanowi ryzyko tworzenia się kamieni szczawianowych),
  • spożywanie produktów o odpowiedniej proporcji wapnia i szczawianów (ziemniaki, owoce jagodowe, kalafior, sałata, kapusta),
  • spożycie białka na poziomie około 90 g/ dobę.

Kamica fosforanowa:

  • kamienie fosforanowe powstają z fosforanu wapnia który wytrąca się w wysokim pH lub mogą powstawać z fosforanu magnezu przy niskim pH moczu (kamica struwitowa),
  • zaleca się zwiększenie spożycia białka do 90 g/ dobę, aby utrzymać pH moczu na poziomie 6,
  • w kamicy wapniowej zmniejszenie ilości produktów zawierających wapń,
  • w kamicy struwitowej wprowadzenie leków zakwaszających mocz.

Kamica cystynowa:

  • dieta z ograniczeniem podaży aminokowasów cystyny i metioniny,
  • zmniejszenie spożycia mięsa, jaj, ryb, soi, pszenicy,
  • spożycie płynów neutralnych i alkalizujących w ilości 150 ml na godzinę (mleko, herbaty owocowe, soki cytrusowe),
  • ograniczenie spożycia soli do 3 g/ dobę.
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Dieta w kamicy struwitowej i cystynowej

Kamica struwitowa występuje częściej u kobiet, które często chorują na choroby infekcyjne układu moczowego. Utworzony ...

Dieta w kamicy moczanowej

Kamica moczanowa spotykana jest częściej u mężczyzn i spowodowana jest dietą bogatopurynową związaną z nadmierną ...

Kamienie moczowe – analiza chemiczna

Badanie kamieni moczowych, to analiza ich składu chemicznego. Wykonywana jest w celu wyjaśnienia jakiego typu ...

Wideo – Dieta przy kamicy nerkowej

W diecie osoby chorującej na kamicę nerkową, niezależnie od rodzaju kamieni, powinno znajdować się dużo ...

Kamica nerkowa – objawy

Kamica nerkowa to choroba, w której tworzą się złogi – kamienie i tak zwany piasek ...

Dieta w kamicy fosforanowo-wapniowej

Głównym składnikiem złogów w tym rodzaju kamicy jest fosforan wapnia. Powstaje w moczu o odczynie ...

Dieta w kamicy szczawianowo-wapniowej

Kamica szczawianowo-wapniowa występuje przy nadmiernej ilości kwasu szczawiowego lub szczawianów w moczu, w chorobach zapalnych ...

Kolka nerkowa

Kolka nerkowa to typowy objaw kamicy nerkowej. Jest to ból okolicy lędźwiowej, często promieniujący. Bólowi ...

Usuwanie kamieni nerkowych

Kamica nerkowa wymaga leczenia objawowego, zwłaszcza wówczas gdy pojawia się atak kolki nerkowej. Często niezbędne ...

Kamica nerkowa

Kamica nerkowa, czyli występowanie złogów w układzie moczowym to choroba, która występuje u około 7% ...

Co oznacza obecność białych krwinek w moczu?

Obecność białych krwinek w moczu czyli leukocyturia może być spowodowana wieloma czynnikami na czele z ...

Wideo – Dieta w kamicy nerkowej

Kamica nerkowa moczanowa wiąże się często z hyperurykemią, czyli podwyższonym poziomem kwasu moczowego we krwi. ...

Komentarze (0)