Kamienie nerkowe

Do powstania „kamieni”, dochodzi wówczas, gdy stężenie danej substancji w moczu przekracza możliwości jej rozpuszczenia. Wówczas wytrącają się nierozpuszczalne kryształy. Początkowo mają niewielkie rozmiary, które w późniejszej fazie ulegają powiększeniu, tworząc kamienie nerkowe. Perystaltyka moczowodu umożliwia wydalenie kamieni z dróg moczowych.

Kamienie nerkowe - kto choruje?

Kamica nerkowa nie jest chorobą rzadką. W ciągu całego życia zachoruje na nią co 10 mężczyzna i co 20 kobieta, a w ponad połowie tych przypadków będzie miała ona przebieg nawrotowy. Szczytem zachorowalności na kamicę jest wiek 30-40 i 50-65 lat u kobiet oraz 20-40 lat u mężczyzn.

Kamienie nerkowe - przyczyny

Nie ma jednego typu kamieni nerkowych. Kamienie nerkowe mogą być zbudowane z różnego materiału. Z tego powodu, wyróżniono wiele czynników odpowiedzialnych za tworzenie się „kamieni”. Najczęściej spotykane są te zbudowane ze szczawianu wapnia, rzadziej z fosforanów wapnia, cystyny i struwitu. Wyróżnić można jeszcze kamienie ksantynowe i kamienie zbudowane z kwaśnego moczanu amonowego.

Najogólniej ujmując, kamienie w nerce tworzą się, jeśli dojdzie do sytuacji, w której czynniki sprzyjające tworzeniu się kamieni są w przewadze nad czynnikami hamującymi tworzenie się kamieni. Wtedy w nerce lub w moczowodzie wytrąca się tzw. jądro krystalizacji, na którego podstawie powstaje kamień.

Do czynników hamujących powstawanie kamieni zaliczyć można:

  • zasadowy odczyn moczu,
  • wysokie stężenie magnezu w wydalanym moczu,
  • wysokie stężenie cytrynianów w wydalanym moczu,
  • obecność glikozaminoglikanów czy białka Tama Horsfalla w wydalanym moczu.

Do czynników sprzyjających można zaliczyć:

  • hipeurykemię (zwiększone stężenie kwasu moczowego),
  • hiperkalciurię (zwiększone stężenie wapnia w wydalanym moczu),
  • hiperoksalurię (zwiększone stężenie szczawianów w wydalanym moczu),
  • niskie pH moczu (środowisko kwaśne sprzyja tworzeniu się kamieni cystynowych i moczanowych),
  • wysokie pH (środowisko zasadowe sprzyja tworzeniu się kamieni fosforanowo-magnezowo-amonowych).

Powyższe stany mogą występować w różnych sytuacjach i chorobach:

  • nieprawidłowa dieta, bogata w puryny szczawiany, wapń, sód, białko oraz niedostateczna ilość spożywanych płynów. Dieta bogata w wapń stanowi najczęstszą przyczynę powstawania kamieni wapniowych;
  • nowotwory i choroby układu kostno-stawowego (osteoporoza, dna moczanowa) mogą powodować hiperkalcurię i hiperurykemię;
  • choroby przewodu pokarmowego (choroba Leśniowskiego Crohna, stan po usunięciu jelita) mogą powodować hiperoksalurię;
  • stosowanie niektórych leków, np. suplementy wapnia, witaminy C i D, acetozolamid;
  • nawracające zakażenie układu moczowego.

Kamienie nerkowe - objawy

Najbardziej charakterystycznym i najczęstszym objawem kamicy nerkowej jest ból o charakterze kolkowym. Jest nagły, bardzo silny, na przemian może się nasilać i łagodnieć. Ból najczęściej zlokalizowany jest w okolicy lędźwiowej, w miejscu, gdzie znajdują się nerki. Jeśli kamień utknął niżej, w okolicy pęcherza, ból lokalizuje się w dole brzucha. Ból często może promieniować w kierunku spojenia łonowego, wewnętrznej powierzchni uda, genitaliów.

Chory może odczuwać również potrzebę częstego oddawania moczu, a mocz ten może być z domieszką krwi, w wyniku mechanicznego uszkodzenia przez kamień moczowodu lub cewki moczowej. Chory podczas mikcji może odczuwać pieczenie, a także mieć poczucie, że nie wysikał się do końca.

Dodatkowo poza bólem mogą wystąpić: nudności i wymioty oraz spadek ciśnienia.

Mniejsze kamienie mogą w ogóle nie dawać objawów i zostać bezwiednie wydalone z organizmu.

Kamienie nerkowe - diagnostyka

Do rozpoznania kolki nerkowej najlepiej nadają się badania obrazowe i badanie ogólne moczu. Do badań obrazowych zalicza się USG i RTG, są to metody najczęściej stosowane. W badaniu RTG, niestety, nie można uwidocznić kamieni niezawierających wapnia (np. kamienie zbudowane z kwasu moczowego). W wyjątkowych sytuacjach można posłużyć się spiralną tomografią komputerową i urografią.

W obrazie badania ogólnego moczu najczęściej dominuje krwinkomocz lub krwiomocz aż 85 % przypadków, czasem wskutek zakażenia w moczu występuję leukocyturia (obecność białych krwinek).

Badanie ogólne moczu jest bardzo przydatne w sytuacji nawracających kamieni nerkowych. Dzięki badaniu moczu, który zbiera się przez 24 h można określić stężenie kreatyniny, sodu, cytrynianów, kwasu moczowego, wapnia i szczawianów. Bada się również odczyn ph moczu, czyli czy mocz jest kwaśny czy zasadowy. Informacje zdobyte w ten sposób są bardzo cenne gdyż nadmiar lub niedostatek pewnych substancji może w istotny sposób pomóc w ustaleniu przyczyny powstawania kamieni, dzięki czemu można spróbować zahamować ich powstawanie np. przez zmianę diety lub leków.

Badanie krwi dostarcza informacji o tych samych substancjach co badanie moczu. Natomiast w trakcie ataku kolki nerkowej podwyższone stężenie białych krwinek, biała CRP i OB sugerują zakażenie układu moczowego czyli przyczynę albo skutek kamienia w moczowodzie.

Kamienie nerkowe - leczenie

Sposób leczenia kamieni nerkowych w moczowodzie zależny jest od ich wielkości. W przypadku kamieni mniejszych (średnica poniżej 5 mm) najczęściej jedynym objawem jest ból, co pozwala zastosować jedynie środki przeciwbólowe i środki rozkurczowe, które mają ułatwić wydostanie się kamienia z moczowodu. W takiej sytuacji wskazane jest również picie dużej ilości płynów (nawet i do 4 litrów na dobę) co również ułatwia wydostanie się kamienia.

W przypadku większych kamieni nerkowych niezbędne staje się wykonanie zabiegu. Najczęściej stosowanym zabiegiem jest litotrypsja pozaustrojowa. Metoda ta polega na zastosowaniu fali uderzeniowej, która rozbija kamień znajdujący się w moczowodzie na drobniejsze elementy wielkości ziarenek piasku. Kamienie nerkowe o takiej wielkości mogą zostać bez problemu usunięte z moczowodu wraz z moczem. Niewątpliwą zaletą tej metody jest fakt, iż nie dochodzi tu do nacinania skóry, ani uszkodzenia żadnych tkanek.

W przypadku kamieni nerkowych znajdujących się w części dolnej i środkowej moczowodu czasem lepszą metodą jest zabieg ureterorenoskopii. W tej metodzie najpierw przez cewkę, następnie przez pęcherz moczowy, do moczowodu wprowadza się specjalny wziernik, przez który można kamień obejrzeć i zniszczyć na drobniejsze kawałki, albo jeśli wielkość pozwala wyciągnąć w całości.

W przypadku dużych kamieni (powyżej 2,5 cm) stosuje się często nefrolitotrypsję przez skórną. Metoda ma tę samą zasadę co wyżej wymienione, z tym, że polega na wykonaniu nacięcia skóry w okolicy nerki i wprowadzeniu przez to nacięcie nefoskopu, za pomocą którego rozdrabnia albo wyciąga się kamień.

Klasyczna operacja chirurgiczna obecnie jest wykonywana bardzo rzadko.

Ważnym jest, aby po „urodzeniu” kamienia albo usunięciu kamienia nerkowego przez lekarza, nie wyrzucać go, tylko ocenić z czego jest zbudowany. Ta informacja pozwala dostosować odpowiednią dietę lub przedsięwziąć odpowiednią profilaktykę, aby w przyszłości zmniejszyć szansę na ponowne pojawienie się ich w moczowodzie. I tak np. w przypadku kamieni szczawianowych w diecie powinno unikać się czekolady, szpinaku, kawy, herbaty.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Kolka nerkowa

Kolka nerkowa to typowy objaw kamicy nerkowej. Jest to ból okolicy lędźwiowej, często promieniujący. Bólowi ...

Dieta w kamicy moczanowej

Kamica moczanowa spotykana jest częściej u mężczyzn i spowodowana jest dietą bogatopurynową związaną z nadmierną ...

Kamica nerkowa

Kamica nerkowa, czyli występowanie złogów w układzie moczowym to choroba, która występuje u około 7% ...

Kamienie w nerkach – jakie są przyczyny i objawy kamieni nerkowych?

Kamienie w nerkach to potoczne określenie choroby, jaką jest kamica nerkowa. Polega ona na odkładaniu ...

Dieta w kamicy fosforanowo-wapniowej

Głównym składnikiem złogów w tym rodzaju kamicy jest fosforan wapnia. Powstaje w moczu o odczynie ...

Złogi w nerkach – przyczyna kolki nerkowej

Kamica nerkowa to dolegliwość związana z występowaniem złogów. Wśród przyczyn powstawania kamieni nerkowych wymienia się: ...

Dieta w kamicy szczawianowo-wapniowej

Kamica szczawianowo-wapniowa występuje przy nadmiernej ilości kwasu szczawiowego lub szczawianów w moczu, w chorobach zapalnych ...

Dieta w kamicy struwitowej i cystynowej

Kamica struwitowa występuje częściej u kobiet, które często chorują na choroby infekcyjne układu moczowego. Utworzony ...

Atak kolki nerkowej – przyczyny, objawy, leczenie

Przyczyną kamicy jest obecność złogów, czyli kamieni nerkowych. Ich przemieszczanie się może wywołać silne dolegliwości ...

Kamienie moczowe – analiza chemiczna

Badanie kamieni moczowych, to analiza ich składu chemicznego. Wykonywana jest w celu wyjaśnienia jakiego typu ...

Kamica szczawianowa

Kamienie nerkowe zbudowane ze szczawianu wapnia stanowią najczęstszą przyczynę objawowej kamicy nerkowej. Schorzenie przebiega w ...

Co oznacza obecność białych krwinek w moczu?

Obecność białych krwinek w moczu czyli leukocyturia może być spowodowana wieloma czynnikami na czele z ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon