Dieta pięciu przemian – zasady, produkty, wady, zalety diety według pięciu przemian

Dieta pięciu przemian to chińska filozofia zdrowia powiązana z cyklem pór roku. Jadłospis w kuchni pięciu przemian oparty jest o produkty sezonowe i różni się latem, zimą, wiosną i jesienią. Zasady dotyczą sposobu komponowania śniadania, obiadu i kolacji. Pięć przemian zakłada eliminację z przepisów cukru, produktów wysoko przetworzonych czy czerwonego mięsa, co bez wątpienia jest zaletą diety. Wadą odżywiania według pięciu przemian jest jednak brak naukowych dowodów skuteczności.

Dieta pięciu przemian – na czym polega?

Dieta pięciu przemian wywodzi się z systemu religijno-filozoficznego zwanego taoizmem. Zakłada, że człowiek jest nierozerwalnie związany z naturą i powinien podporządkować swoje funkcjonowanie jej rytmowi. Mimo i, filozofia ta pochodzi z Chin, zyskała bardzo dużą popularność także w Europie czy Stanach Zjednoczonych.

Kuchnia pięciu przemian opiera się na zasadzie mówiącej o tym, że człowiek, jako cześć natury powinien spożywać produkty sezonowe dostępne w danej porze roku. Powinny one być także możliwe jak najmniej przetworzone. Filozofia zdrowia według tego modelu przypisuje każdej z pór roku żywioł oraz smak. Dodatkowo skupia się na wzmacnianiu poszczególnych organów ludzkiego organizmu. Każdej porze roku oraz smakowi przypisane są bowiem ważne dla życia narządy, takie jak nerki, wątroba czy płuca.

Kuchnia pięciu przemian – lato, jesień, zima, wiosna

Filozofia i dieta pięciu przemian rozróżnia pięć okresów.

  • Okres wiosny – czas przebudzenia, symbolem jego jest drzewo oraz kolor zielony i smak kwaśny. Produkty, które spożywamy tym czasie mają za zadanie oczyścić organizm oraz pobudzić do pracy wątrobę i pęcherzyk żółciowy. Do pokarmów zalecanych zaliczamy min.: jogurtu, kefiry, maślanki, soki owocowe, kiszonki, imbir czy kwaśne owoce.
  • Okres lata – jego symbolem są ogień, smak gorzki i czerwony kolor. Dieta pięciu przemian latem oparta o produkty, takie jak np. brukselka, baranina, czarny bez, ser kozi ma za zadanie wzmacniać serce oraz poprawiać pracę jelit.
  • Okres późnego lata – odpowiada mu smak słodki, kolor żółty i symbol ziemi. Konsumujemy w jego trakcie pokarmy, takie jak banany, brzoskwinie, rodzynki, daktyle, kokos, cynamon czy buraki. Mają one za zadanie wpływać korzystnie na pracę śledziony oraz żołądka.
  • Okres jesieni – który ma symbolizować metal, smak ostry i kolor biały. W tym czasie poleca się spożywać min czosnek, cebulę, jarmuż, kalafior, pikantne przyprawy. Ich zadaniem jest wzmocnienie pracy płuc i jelita grubego.
  • Okres zimy – jego symbolem jest smak słony, czarny kolor i woda. W tym czasie pokarm ma rozgrzewać organizm i korzystnie wpływać na pracę nerek oraz pęcherza moczowego. Zaleca się spożycie np. owoców morza i strączków.

Uwzględniając chińskie żywioły, smaki i pory roku, jadłospis na diecie pięciu przemian ma za zadanie wzmocnienie organizmu człowieka i poprawę pracy wszystkich jego układów i narządów. Żywienie i medycyna chińska biorą również pod uwagę właściwości rozgrzewające lub chłodzące produktów oraz rytm dobowy pracy ustroju.

Kuchnia pięciu przemian – zasady diety

Kuchnia według pięciu przemian opiera się na kilku ważnych zasadach przygotowywania posiłków. Pierwsza z nich zakłada obecność wszystkich pięciu żywiołów w każdym daniu. Wyjątek stanowi smak słodki, który można spożywać samodzielnie. Kolejną kluczową kwestią jest odpowiednia kolejność dodawania smaków podczas sporządzania posiłków. Składniki dodajemy następująco po sobie: słodki, ostry, słony, kwaśny, gorzki. Ilość i skład posiłków dopasowujemy do danej pory roku i indywidualnego zapotrzebowania. W przepisach diety pięciu przemian, musimy jednak brać też pod uwagę podział produktów na gorące, czyli takie, które rozgrzewają, ciepłe dodające energii, neutralne, które mają tonizować pracę organów wewnętrznych i nawilżające, która odżywiają i nawadniają.

Zasadniczo kuchnia azjatycka uznawana jest za bardzo urozmaiconą. Dlatego dobra kompozycja pokarmów pokrywa w niej zapotrzebowanie na wszystkie składniki odżywcze. Ważna w tym kontekście jest także przemiana materii oraz rytm narządów wewnętrznych. Zgodnie z tym śniadanie na diecie pięciu przemian powinno być obfite i powinno przypadać na okres najbardziej efektywnej pracy żołądka tj. około 7–9 rano. W modelu tym obiady są nieco mniej obfite natomiast kolacja symboliczna tak, by w godzinach wieczornych nie obciążać organizmu pracą polegającą na trawieniu.

Odżywianie według pięciu przemian – co jeść?

Gotowanie według pięciu przemian wymaga korzystania z żywności nieprzetworzonej, sezonowej i właściwej dla danej strefy klimatycznej. Ta chińska dieta opiera się głównie na pokarmach, takich jak:

  • warzywa,
  • owoce,
  • rośliny strączkowe,
  • zboża,
  • fermentowane napoje mleczne,
  • pestki i orzechy,
  • ryby,
  • zioła.

Podczas stosowania diety pięciu przemian można jeść także mięso – dopuszcza się ograniczone ilości chudych gatunków.

Pięć przemian – produkty przeciwwskazane na diecie chińskiej

Z jadłospisu diety według pięciu przemian należy wyeliminować żywność bogatą w cukier, tłuszcze zwierzęce i substancje celowo dodawane, takie jak aromaty, barwniki czy konserwanty. Do produktów przeciwwskazanych w tym modelu odżywiania zaliczamy:

  • biały, rafinowany cukier,
  • słoninę, smalec, boczek
  • żywność typu fast food- frytki, hamburgery, chipsy, snacki,
  • przetworzone słodycze,
  • słodkie napoje gazowane,
  • czerwone, tłuste mięsa, wysoko przetworzone przetwory mięsne typu parówki, pasztetowe.

Odżywienie według pięciu przemian zakłada także rezygnację z nadużywania soli oraz przypraw, które ją zawierają, i spożycia nadmiernej ilości produktów o smaku kwaśnym. Potrawy można przygotowywać różnymi technikami obróbki termicznej, takimi jak gotowanie, pieczenie, duszenie czy grillowanie.

Dieta 5 przemian – wady i zalety chińskiej filozofii zdrowia

Pięć przemian ma u swych podstaw wiele słusznych założeń. Jednym z nich jest zalecenie spożywania pokarmów nieprzetworzonych. Komponowanie menu w oparciu o naturalne produkty pozwala ograniczyć spożycie kwasów tłuszczowych typu trans, nasyconych, cukru, soli oraz dodatków typu aromaty i barwniki. W dłuższej perspektywie obniża to ryzyko rozwoju wielu poważnych chorób, takich jak cukrzyca, miażdżyca czy nowotwory. Dzieje się tak też za sprawą dostarczanych organizmowi błonnika, antyoksydantów i innych związków aktywnych biologicznie.

Ograniczenie spożycia soli pełni ważną rolę w profilaktyce nadciśnienia. Wiadomym jest, że pokarmy sezonowe odznaczają się też wysoką wartością odżywczą. Rozsądnym zaleceniem jest również spożywanie obfitszych posiłków w pierwszej połowie dnia i ograniczenie ilości pokarmu na kolację. Nie należy zapominać także o dużej ilości przypraw, z których słyną przepisy kuchni 5 przemian. Imbir, kurkuma czy chilli to nie tylko składniki, które nadają smak, ale i dodatki o wysokich właściwościach prozdrowotnych. Zaletą diety pięciu przemian jest dodatkowo brak konieczności liczenia kalorii.

Jak każdy model odżywiania, ma ona jednak również wady. Dieta pięciu przemian wymaga po pierwsze znajomości przynależności produktów do danych żywiołów oraz technik przygotowywania potraw. Dla osób, którym brakuje czasu lub nie lubią gotować może stanowić to poważne utrudnienie. Dodatkowo cześć twierdzeń dotyczących klasyfikacji danych produktów i ich wpływu bezpośrednio na poszczególne narządy czy funkcje organizmu nie ma podstaw naukowych.

Bez wątpienia jednak dieta pięciu przemian zmodyfikowana pod kątem miejsca zamieszkania i produktów z danej strefy klimatycznej oraz stylu życia może być zdrowa i smaczna.

Bibliografia:

  1. Puchacz K.M., Dieta według pięciu przemian. Potrawy, które leczą i odżywiają, Wydawnictwo Vital, 2015.
  2. Biblis M., Kuchnia polska według pięciu przemian, Wydawnictwo Escape Magazine, 2009
  3. Kłosiewicz-Latoszek L., Zalecenia żywieniowe w prewencji chorób przewlekłych, Probl Hig Epidmiol 2009, 90(4), s. 447-450.
Opublikowano: ; aktualizacja: 18.07.2018

Oceń:
4.4


Może cię

Kwas liponowy

Wolne rodniki stanowią jedną z istotnych przyczyn powstawania wielu chorób takich jak np. nowotwory, nadciśnienie, ...

Fitoestrogeny w pożywieniu – w czym są fitohormony?

Występowanie fitoestrogenów w pożywieniu pozwala w naturalny sposób wyrównać poziom hormonów w organizmie. Fitohormony są ...

Co obniża poziom cukru we krwi?

Glukoza to cukier prosty stanowiący podstawowe źródło energii dla komórek ludzkiego organizmu. Utrzymujący się długotrwale ...

Polirycynooleinian poliglicerolu E476 – co to jest, zastosowanie, czy jest szkodliwy w czekoladzie?

E476 jest emulgatorem, który znalazł zastosowanie przede wszystkim jako dodatek do żywności w produkcji czekolady. ...

Wideo – Dieta przy osteoporozie

Osteoporoza jest chorobą społeczną, stanowiącą światowy problem zdrowotny. Charakteryzuje się zmniejszoną masą tkanki kostnej, jej ...

Żywność liofilizowana – czy jedzenie liofilizowane jest zdrowe?

Żywność liofilizowana zyskuje na popularności. Wielu specjalistów zajmujących się żywnością twierdzi, że liofilizacja jest jedną ...

Niedobory witamin jesienią i zimą – których najbardziej brakuje i jak je uzupełniać?

Jesień i zima to pory roku, w których jesteśmy najbardziej narażeni na niedobory witamin i ...

Sorbinian potasu (E202) − co to jest, zastosowanie, wpływ na zdrowie

Sorbianian potasu (potassium sorbate) jest konserwantem, który stosuje się głównie w żywności i oznacza symbolem ...

Spalanie tłuszczu – dieta na spalanie tkanki tłuszczowej

Szybkie spalanie tłuszczu i przyspieszenie metabolizmu jest możliwe dzięki połączeniu odpowiedniej diety i aktywności fizycznej. ...

Dieta Atkinsa

Dieta Atkinsa to przykład diety niskowęglowodanowej, a jednocześnie bogatej w białko i tłuszcze, głównie zwierzęce. ...

Zioła oczyszczające organizm

Stosowanie diet oczyszczających może znacząco poprawić funkcjonowanie całego organizmu. Jest to bardzo dobry sposób nie ...

Najlepsze domowe sposoby na kaca

Kac to niemalże nieodłączny skutek suto zakrapianych imprez czy spotkań towarzyskich. Uciążliwe objawy kaca, takie ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon