Skorzonera (wężymord) – właściwości, wartości odżywcze, smak, zastosowanie w kuchni

Skorzonera (wężymord, czarny korzeń) to roślina o wysokiej wartości odżywczej i licznych właściwościach zdrowotnych. Pozytywnie wpływa na jelita i żołądek, zbija cholesterol i oczyszcza organizm, ma niską kaloryczność i IG. Może być jedzona na surowo oraz po ugotowaniu. Jak smakuje skorzonera, jak ją jeść i w jakich przepisach wykorzystać?

Skorzonera – co to jest, jak wygląda i jak smakuje?

Scorzonera (Scorzonera hispanica L.), inaczej wężymord czarny, szparag zimowy, czarny korzeń, to wieloletnia roślina z rodziny astrowatych (Asteraceae), której środowiskiem naturalnym jest środkowa i wschodnia Europa oraz część Azji. Dawniej warzywo wykorzystywano jako antidotum na ukąszenia węży i żmij, stąd też polska nazwa wężymord.

Jadalny korzeń skorzonery może mieć do 30 centymetrów długości. Warzywo ma ciemnobrązową lub czarną skórkę, a pod nią znajduje się biały miąższ, który pozbawiony jest włókien i zawiera sok mleczny. Smak skorzonery można porównać do smaku szparagów. Nadziemna część rośliny osiąga wysokość do około 130 cm, ma podłużne liście i żółte kwiaty. Wężymord można uprawiać w klimacie umiarkowanym, również w Polsce.

Wężymord – wartości odżywcze

Skorzonera składa się z węglowodanów (24 proc.), białka (4 proc.), tłuszczu (śladowe ilości) oraz błonnika (4–5 proc.). Korzeń posiada jeszcze wiele innych składników, które korzystnie wpływają na nasze zdrowie. Należą do nich:

  • witaminy C, E,
  • witaminy z grupy B (B1 i B2),
  • prowitamina A, czyli beta-karoten,
  • kwas nikotynowy (witamina PP),
  • minerały: potas, sód, żelazo, magnez, wapń, fosfor, chlor, karoten,
  • glikozydy: inulina, koniferyna, asparganina, arginina, histydyna, cholina, laktucyna,
  • fruktoza,
  • polifenole.

Kaloryczność skorzonery przedstawia się następująco: 100 g dostarcza 82 kalorii. Indeks glikemiczny warzywa wynosi 20, jest więc niski.

Skorzonera – właściwości zdrowotne

Wężymord to warzywo zalecane na wzmocnienie odporności, gdyż jest źródłem cennych substancji. Korzeń skorzonery pozytywnie wpływa również na układ pokarmowy dzięki zawartej w nim inulinie, która wykazuje właściwości prebiotyczne – dba o jelita. Substancja ta polecana jest również w diecie diabetyków, ponieważ reguluje poziom glukozy we krwi. Ponadto warzywo uśmierza ból żołądka. Skorzonera wzmacnia układ sercowo-naczyniowy, m.in. wspomaga pracę serca, obniża poziom cholesterolu LDL.

Wężymord wykazuje także działanie oczyszczające organizm oraz wspomaga leczenie dny moczanowej. Dzięki zawartości tiaminy pozytywnie wpływa na układ nerwowy, niweluje skutki stresu, dodaje energii i sił witalnych.

Skorzonera opóźnia proces starzenia się skóry, dzięki obecności substancji zwalczających wolne rodniki. Ugotowany korzeń wężymordu to skuteczny lek na liszaje, trądzik i inne skórne wypryski.

Zastosowanie skorzonery

Potrawy ze skorzonerą coraz częściej goszczą na stołach Polaków. Wężymord to doskonały dodatek do wielu dań, np. sałatek, zup. Warzywo szybko ciemnieje, dlatego po obraniu należy je skropić sokiem z cytryny. Niektórym smakuje skorzonera na surowo (np. jako dodatek do surówki), inni ją gotują, duszą lub marynują. Doskonale smakuje skorzonera gotowana na parze, pieczona i smażona. Często korzeń podawany jest z sosem beszamelowym.

Przepisy na skorzonerę nie są skomplikowane, dlatego każdy powinien spróbować przyrządzić to smaczne warzywo.

Skorzonera – jak obierać, jak przyrządzić i jak jeść?

Skorzonerę po oczyszczeniu można gotować w skórce, żeby warzywo zachowało jak najwięcej cennych składników. Korzeń należy wrzucić do wrzącej wody i gotować około 30 min. Ugotowaną skorzonerę obiera się tuż przed podaniem.

Wężymord wyśmienicie smakuje z masłem i ulubionymi przyprawami. Gdzie kupić skorzonerę? Roślina dostępna jest w warzywniakach, sklepie ze zdrową żywnością lub w supermarketach. Można też kupić nasionka i uprawiać skorzonerę w ogrodzie.

Skorzonera zapiekana w sosie beszamelowym – przepis

Składniki: 1/2 kg skorzonery, sos beszamelowy, ser tylżycki, sól, ocet jabłkowy/cytryna, natka pietruszki

Przygotowanie: Skorzonerę oczyścić i obrać ze skórki. Włożyć do wody z sokiem cytrynowym/octem jabłkowym, żeby nie ciemniała. Potem warzywo ugotować w wodzie z dodatkiem soli, po czym zapiec (około 10 min) z sosem beszamelowym. Wierzch potrawy posypać tartym serem, a upieczone danie posypać natką pietruszki.

Skorzonera – uprawa

Wężymord można z powodzeniem uprawiać w ogródku. Wystarczy wysiać wczesną wiosną nasiona skorzonery do gleby, by jesienią cieszyć się plonami rośliny. Roślina preferuje stanowiska słoneczne, a także wymaga próchnicznego, bogatego podłoża. Korzenie skorzonery wykopuje się jesienią – od października. Warto też zadbać o odpowiednie przechowywanie warzywa. Po zbiorze należy usunąć z rośliny liście, a jadalne korzenie przechowywać ułożone w skrzynkach z piaskiem w chłodnym miejscu. Podczas zbioru warto założyć rękawice, gdyż skorzonera barwi na czerwono ubranie i ręce.

Skorzonera stanowi wartościowe uzupełnienie codziennej diety. Warzywo znalazło szerokie zastosowanie w kuchni i medycynie naturalnej. Warto więc docenić walory smakowe i prozdrowotne tego warzywa, zwanego „zimowym szparagiem”.

Bibliografia

  • Mazik M., Zioła w kuchni. Wydawnictwo Dragon, Bielsko-Biała 2012.
  • Encyklopedia Powszechna PWN. Tom 4: R-Z. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1976.
Opublikowano: ; aktualizacja: 24.05.2019

Oceń:
4.7


  • Tagi:

Może cię

Resweratrol – co to jest, działanie, preparaty, cena

Co to jest resweratrol? To związek występujący w żywności wykazujący duża aktywność biologiczną. Wywiera on ...

Liczi – jak jeść, właściwości i wartości odżywcze

Liczi, zwany także chińską śliwką, to owoc drzew tropikalnych, który zyskuje coraz większą popularność. Charakteryzuje ...

Miód manuka – właściwości, opinie, cena – na co pomaga miód z Nowej Zelandii?

W ostatnim czasie nowozelandzki miód manuka stał się jednym z najpopularniejszych rodzajów miodów, również w ...

Picie drożdży – drożdże na włosy i trądzik – jak pić drożdże, efekty i skutki uboczne

Drożdże piwne najczęściej stosowane są jako drożdże na trądzik lub włosy ze względu na dużą ...

Mleko migdałowe dla dzieci i dorosłych – właściwości, kalorie, zastosowanie, przepis

Mleko migdałowe, a właściwie napój migdałowy, charakteryzuje się słodkim smakiem, aksamitną teksturą i lekkim orzechowym ...

Homogenizacja żywności – co to jest, na czym polega i czy jest szkodliwa?

Homogenizacja to proces technologiczny stosowany powszechnie w przemyśle spożywczym. Używa się jej w przetwórstwie mleka ...

Teff, czyli miłka abisyńska – właściwości, przepisy i cena

Teff, inaczej trawa abisyńska lub miłka abisyńska to roślina zbożowa należącą do rodziny wiechlinowatych. Naturalnie ...

Opuncja figowa – właściwości, działanie i zastosowanie

Opuncja figowa, zwana również figą indyjską to gatunek rośliny pochodzącej z Meksyku. Występuje pod postacią ...

Mleko sojowe – właściwości, kalorie, przepis – czy mleko sojowe jest zdrowe?

Mleko sojowe to produkt, który wzbudza wiele kontrowersji. Z jednej strony charakteryzuje się wysoką wartością ...

Mąka gryczana – właściwości, zastosowanie, wartość odżywcza

Mąka gryczana otrzymywana jest z gryki. Dostarcza wielu cennych składników odżywczych, m.in. białka, błonnika, witamin, ...

Awokado – właściwości lecznicze i kalorie – jak jeść awokado?

Czy awokado jest zdrowe? Zdecydowanie tak, dlatego polecane jest w profilaktyce chorób cywilizacyjnych. Potrawy z ...

Fioletowe ziemniaki – przepisy, właściwości i wartości odżywcze

Fioletowe ziemniaki, zwane również truflowymi czy niebieskimi są odmianą tradycyjnych białych ziemniaków. Są jednak od ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon