Beta karoten – w tabletkach i naturalny – właściwości, działanie, efekty i skutki uboczne przedawkowania

Beta karoten to związek należący do karotenoidów. Naturalnie występuje w roślinach o żółtym i pomarańczowym zabarwieniu m.in. w marchewce i dyni, ale również w natce pietruszki, jarmużu i pomidorach. Ma działanie oksydacyjne, które pozytywnie wpływa na odporność i stan skóry, a także zmniejsza ryzyko nowotworów i chorób neurodegeneracyjnych.

Beta karoten – właściwości

Beta karoten należy do grupy karotenoidów. Naturalnie występuje w komórkach roślin, nadając im żółtą lub pomarańczową barwę. Chroni je również przed fotouszkodzeniami. Zwierzęta i człowiek nie potrafią syntezować β-karotenu,dlategodostarczany jest razem z pożywieniem. Jest szczególnie ważny dla organizmu ponieważ to najsilniejsza prowitamina A.

Dostarczany w produktach beta karoten jest przekształcany w jelicie cienkim do retinalu, a ten z kolei jest redukowany do retinolu, który jest magazynowany głównie w wątrobie. Barwnik karoten jest wykorzystywany w technologii jako substancja dodatkowa i kryje się pod symbolem E160a.

Beta karoten – działanie

Β-karoten jest silnym utleniaczem co oznacza, że chroni komórki przed reaktywnymi formami tlenu (wolnymi rodnikami). Beta karoten działa antyoksydacyjnie zmniejszając ryzyko rozwoju miażdżycy, nowotworów i schorzeń neurodegeneracyjnych.

Prowitamina A chroni wyściółkę dróg oddechowych i przewodu pokarmowego obniżając ryzyko infekcji. Dodatkową właściwością beta karotenu jestopóźnianieprocesu starzenia się organizmu. Ze względu na to, że jest prekursorem witaminy A będzie brał także udziału w procesie widzenia oraz w różnicowaniu się komórek – szczególnie rozrodczych. Wpływa także na prawidłowy proces złuszczania naskórka, a tym samym na stan skóry. Beta karoten chroni ją przed negatywnym wpływem promieni słonecznych.

Beta karoten – efekty i skutki uboczne

Do korzystnych efektów beta karotenu należy ochrona skóry przed szkodliwym działaniem promieni słonecznych. Wspomaga regenerację skóry po ekspozycji słonecznej. Można się także spotkać z opiniami, że beta karoten przedłuża opaleniznę.

Działaniem niepożądanym związanym z zażywaniem prowitaminy A jest karotenodermia, czyli zażółcenie skóry. Skutki uboczne beta karotenu nie są trwałe i znikają po kilku tygodniach po odstawieniu suplementu.

Istnieje paradoks pomiędzy beta karotenem a paleniem papierosów. Zamiast działać antyoksydacyjnie i zmniejszyć ryzyko rozwoju nowotworu płuc – zwiększa. Efekt ten zauważalny jest przy zażywaniu prowitaminy A w postaci suplementu, a nie z dietą.

Przekształcanie betakarotenu pochodzącego z pożywienia do witaminy A jest zależne od aktualnego zapotrzebowania, więc nie trzeba się obawiać efektów ubocznych związanych z hiperwitaminozą. Jest to szczególnie ważne w aspekcie beta karotenu w ciąży – nadmiar tej witaminy może powodować wady płodu. Dlatego też przed wprowadzeniem jakiejkolwiek suplementacji należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym.

Przedawkowanie beta karotenu u dzieci, zdarza się gdy maluchy często piją soki marchwiowe. Ich rozwijająca się wątroba nie jest w stanie sobie poradzić z taką ilością barwnika i objawia się to pomarańczowym zabarwieniem skóry. Na szczęście wystarczy wyeliminować z diety na jakiś czas produkty z karotenem i wszystko wraca do normy

Beta karoten – tabletki

Tak jak większość substancji aktywnych również beta karoten można dostarczyć w postaci suplementów. Najbardziej rozpowszechnione są tabletki oraz kapsułki. Obecnie preparaty dostępne są nie tylko w aptekach, ale także w sklepach zajmujących się tzw. zdrową żywnością lub zielarskich. Tabletki z beta karotenem można kupić w sklepach stacjonarnych i internetowych. Na rynku występują w postaci jedno i wieloskładnikowych. Nie ma ustalonych bezpiecznych dawek prowitaminy A, dlatego przed zastosowaniem należy zapoznać się z dawkowaniem beta karotenu na opakowaniu. Trzeba także zwrócić uwagę czy preparat nie zawiera witaminy A, ponieważ jej przedawkowanie ma poważniejsze konsekwencje niż jej prowitaminy. Jaka jest cena beta karotenu? Koszt opakowania zawierającego 100 sztuk mieści się w przedziale 15–23 zł.

Beta karoten naturalny – gdzie występuje?

Podstawą uzupełnienia niedoborów pokarmowych jest dieta. Również w przypadku β-karotenu, warto najpierw skupić się na wprowadzeniu produktów stanowiących jego źródło. Tym bardziej, że zawarte antyoksydanty w żywności są bezpieczniejsze niż zażywane w postaci suplementu. Gdzie występuje naturalnie beta karoten? Przede wszystkim można go znaleźć w warzywach i owocach mających kolor pomarańczowy oraz zielony. Do warzyw i owoców bogatych w karoten należy szczególnie jarmuż, szpinak i marchew. Innymi warzywami stanowiącymi źródło prowitaminy A jest natka pietruszki, brokuły, brukselka i sałata. Z owoców warto spożywać morele i brzoskwinie. Zawartość beta karotenu jest zmienna i zależy od odmiany roślin, uprawy i innych czynników jak np. nasłonecznienie. Pewne ilości beta karotenu mogą występować także w mleku i jego przetworach.

Beta karoten jest silnym antyutleniaczem, chroniącym komórki przed szkodliwym działaniem wolnych rodników, które są odpowiedzialne za powstawanie nowotworów, miażdżycy oraz przyśpieszają proces starzenia się organizmu. Dodatkowo β-karoten wpływa korzystnie na kondycję skóry. Zazwyczaj nie ma potrzeby jej suplementacji, wystarczy pamiętać, aby dieta dostarczała odpowiednich warzyw i owoców – pomarańczowych i zielonych.

Bibliografia

  1. Jarosz M.: Normy żywienia dla populacji Polski. Wydawnictwo IŻŻ. Warszawa 2017.
  2. http://www.aptekarzpolski.pl/2011/07/07-2011-beta-karoten-naturalna-witamina-a/ [data dostępu: 14.01.2019].
  3. Gryszczyńska A., Gryszczyńska B. i Opala B.: Karotenoidy. Naturalne źródła, biosynteza, wpływ na organizm ludzki. Postępy Fitoterapii 2011, 2, 127-143.
  4. Igielska-Kalwat J., Gościańska J. i Nowak I.: Karotenoidy jako naturalne antyoksydanty. Postepy Hig Med Dosw 2015, 69, 418-428.
Opublikowano: ; aktualizacja: 01.02.2019

Oceń:
4.3


Może cię

Witaminy a rozwój dziecka – których witamin potrzebują dzieci?

Witaminy to grupa związków organicznych, które mimo, że nie stanowią źródła energii dla organizmu, są ...

Dieta na mocne kości

Największy wpływ n a zdrowie układu kostnego mamy przede wszystkim utrzymując się w dobrej dyspozycji ...

Jakich witamin potrzebują kobiety, a jakich mężczyźni?

Niedobór witamin nierzadko skutkuje zaburzeniami funkcji metabolicznych. Bywa, że pewnych witamin może brakować na przykład ...

Czy owoce i warzywa należy obierać ze skórki?

Warzywa i owoce stanowią podstawę piramidy zdrowego odżywiania. Produkty te powinny być spożywane do każdego ...

Melon – kalorie, właściwości, wartości odżywcze, przepisy

Melon to popularny, orzeźwiający owoc, który charakteryzuje się licznymi zastosowaniami kulinarnymi. Jest niskokaloryczny, jednak ma ...

Witaminy dla kobiet – jakich witamin potrzebują kobiety w różnych okresach życia?

Zapotrzebowanie na witaminy u kobiet jest inne niż u mężczyzn, szczególnie w czasie ciąży, karmienia ...

Witaminy dla mężczyzn

Zapotrzebowanie na witaminy u mężczyzn różni się od zapotrzebowania kobiet, jednak nie zmienia się zasadniczo ...

Dieta owocowo-warzywna oczyszczająca organizm - zasady, przeciwwskazania i jadłospis

Dieta owocowo-warzywna jest jedną z najskuteczniejszych diet detoksykujących. Powala na szybkie oczyszczenie organizmu z toksyn ...

Witamina D i K dla dziecka

W organizmie dziecka witaminy pełnią ważne funkcje regulacyjne, warunkują prawidłowy przebieg ważnych dla życia i ...

Witaminy w diecie

Pojęcie witaminy pochodzi od łacińskiego słowa vita – życie, czyli amina życia i została ona ...

Rola witaminy A w kosmetyce

Witamina A jest jedną z najwcześniej odkrytych witamin, znana jest również jako retinol, a powszechnie ...

Dieta marchewkowa – efekty, jadłospis

Dieta marchewkowa to monodieta, która powoduje szybki spadek wagi, a także liczne niedobory. Taki sposób ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon