Okresowe ruchy kończyn podczas snu (PLMS) – poruszanie nogami w czasie snu

Okresowe ruchy kończyn podczas snu (PLMS) to zaburzenie, które współistnieje z zespołem niespokojnych nóg. Jego objawem jest przymus poruszania nogami w trakcie snu. Mimowolne ruchy trwają do kilku sekund. Są gwałtowne, mają charakter kopnięć oraz nagłych szarpnięć. Osoby śpiące obok odczuwają je jako kopanie przez sen. Wśród przyczyn tego zaburzenia wymienia się między innymi niedobory żelaza i magnezu.

PLMS a zespół niespokojnych nóg

Występujące we śnie tzw. okresowe ruchy kończyn podczas snu (PLMS – periodic limb movements in sleep) są zaburzeniem snu, charakteryzującym się powtarzającymi się, występującymi w seriach ruchami kończyn, przede wszystkim nóg. Zaburzenie to dotyczy około 4% ludzi dorosłych, częściej cierpią na nie kobiety oraz osoby w podeszłym wieku.

W około 80–90% przypadków okresowe ruchy kończyn podczas snu współistnieją z tzw. zespołem niespokojnych nóg (RLS – restless legs syndrome), charakteryzującym się odczuwaniem ciągłej potrzeby poruszania nogami, poprzedzonej nieprzyjemnym mrowieniem, cierpnięciem, drętwieniem kończyn w spoczynku, nasilonej w spoczynku, z reguły wieczorem i w nocy.

Okresowe ruchy kończyn podczas snu – przyczyny

Przyczyny PLMS nie są dokładnie poznane. Podobnie jak w przypadku zespołu niespokojnych nóg, mogą mieć one prawdopodobny związek z zaburzonym przekaźnictwem szlaków dopaminy, będącej neuroprzekaźnikiem w układzie ruchowych połączeń nerwowych.

Niedobór tego ważnego dla układu ruchu transmitera powoduje jego nadwrażliwość na bodźce i nadmierne zwiększenie aktywności. Do niektórych z prawdopodobnych przyczyn występowania okresowych ruchów kończyn podczas snu należą:

Poruszanie nogami podczas snu i inne objawy PLMS

PLMS charakteryzuje się powtarzającymi się w seriach (najczęściej 4–5) ruchami kończyn, głównie nóg, na które składa się wyprost palucha i grzbietowe zgięcie stopy. Często ruchom tym towarzyszy zgięcie kończyn dolnych w stawach biodrowych i kolanowych.

Mimowolne poruszanie nogami podczas snu trwa od 0,5 do 5 sekund, występuje w odstępach 20–40-sekundowych. Ruchy są gwałtowne, mają charakter kopnięć, nagłych szarpnięć – osoby śpiące obok często odczuwają je jako kopanie przez sen.

Z reguły sama osoba dotknięta zaburzeniem nie jest świadoma jego występowania, cierpi natomiast na permanentne niewyspanie, problemy z zasypianiem i utrzymaniem efektywnego, przynoszącego wypoczynek snu. Ponadto pojawia się rozdrażnienie, pogorszenie koncentracji, nadmierna senność w ciągu dnia.

Okresowe ruchy kończyn podczas snu są rozpoznawane przez lekarza na podstawie wywiadu (z samym chorym, jak i jego partnerem) oraz badania polisomnograficznego (badania rejestrującego czynności organizmu w trakcie snu).

Jak leczyć okresowe ruchy kończyn podczas snu?

Zanim zaczniemy terapię zaburzenia za pomocą środków farmakologicznych, warto początkowo poszukać jego możliwych do zmodyfikowania przyczyn. Pomocne w ich diagnostyce może być wykonanie morfologii krwi oraz badań biochemicznych i na ich podstawie wyrównanie ewentualnych zaburzeń pod postacią anemii, niedoborów magnezu, wapnia, niewydolności nerek.

W przypadku przyjmowania wywołujących objawy leków pomocne może być skonsultowanie się z lekarzem i ewentualna modyfikacja dotychczasowej farmakoterapii. Często jednak okazuje się, że nie można znaleźć przyczyn zaburzenia i konieczne staje się zastosowanie leczenia farmakologicznego. W farmakoterapii okresowych ruchów kończyn podczas snu stosuje się leczenie podobne jak w zespole niespokojnych nóg:

  • benzodiazepiny – leki stosowane w psychiatrii, mające działanie przeciwlękowe, nasenne, przeciwdrgawkowe;
  • leki dopaminergiczne – lewodopa, pramipeksol – dostępne na receptę substancje stosowane głównie w leczeniu choroby Parkinsona; ich stosowanie staje się konieczne przy niepowodzeniu innych metod i musi być prowadzone pod nadzorem lekarza neurologa;
  • leki przeciwpadaczkowe – pregabalina, gabapentyna – w razie przeciwwskazań do zastosowania leków dopaminergicznych bądź ich nieskuteczności;
  • opioidowe środki przeciwbólowe – stosowane w ostateczności, po wyczerpaniu innych możliwości terapeutycznych.

Ponadto należy unikać czynników nasilających zaburzenie – nadmiernej konsumpcji kofeiny, alkoholu.

Większość z wymienionych leków może prowadzić do wystąpienia poważnych objawów ubocznych, dlatego są one dostępne wyłącznie na receptę, a w prowadzonym leczeniu konieczny jest nadzór lekarza.

Opublikowano: ; aktualizacja: 21.07.2016

Oceń:
4.6


Może cię

Zespół niespokojnych nóg

Zespół niespokojnych nóg (RLS) charakteryzuje się występowaniem przed snem nieprzyjemnych odczuć w nogach, które zmuszają ...

Zespół niespokojnych nóg (RLS)

Zespół niespokojnych nóg, czyli zespół RLS dotyka około 5 proc. populacji ogólnej. Częstość występowania choroby ...

Mioklonie – przyczyny, objawy, badania, leczenie

Mioklonie (fizjologiczne i patologiczne) to napadowe zaburzenia ruchowe, które polegają na krótkotrwałych skurczach mięśni. Przyczyną ...

Choroba (syndrom) niespokojnych nóg – RLS

Choroba niespokojnych nóg (RLS) to schorzenie, które pacjenci opisują jako przymus poruszania nogami. Ów przymus ...

Mrowienie w nogach – jakie są przyczyny mrowienia nóg?

Nieprzyjemne uczucie przypominające mrowienie w nogach, określane jest w języku medycznym jako parastezje. Niektórzy porównują ...

Objawy zespołu niespokojnych nóg – jak rozpoznać RLS?

RLS, czyli zespół niespokojnych nóg, to schorzenie polegające na nieprzyjemnym uczuciu niepokoju, które zmusza do ...

Senność w ciągu dnia – jakie mogą być przyczyny?

Nadmierna senność w ciągu dnia najczęściej spowodowana jest niedoborem snu w nocy. Przyczyną bezsenności mogą ...

Nocne skurcze nóg – dlaczego skurcze w nogach pojawiają się w nocy?

Nocne skurcze nóg najczęściej pojawiają się nagle i znacznie utrudniają spokojny sen. Przyczynę skurczów stanowi ...

Niespokojne nogi – przymus poruszania nogami

Tajemniczo brzmiąca nazwa – choroba niespokojnych nóg (RLS) to zespół objawów, który pacjenci opisują najczęściej ...

Skurcze nóg i łydek w nocy – co oznaczają?

Nie ma chyba osoby, której nie dotknęłyby bolesne skurcze. Szczególnie uciążliwe są skurcze nóg, które ...

Zespół niespokojnych nóg – leczenie

Jedną z częstszych chorób, która poprzez przymus poruszania nogami może zaburzać normalne funkcjonowanie i powodować ...

Jak leczyć zespół niespokojnych nóg (RLS)?

Zespół niespokojnych nóg, czyli RLS to choroba, której objawem jest nieprzyjemne mrowienie odczuwane w kończynach ...

Komentarze (0)