Hipersomnia (nadmierna senność) – które choroby ją powodują?

Hipersomnia – czyli nadmierna senność, jest odczuwana przez dużą część populacji. Zwykle uczucie nadmiernej senności jest wynikiem zbyt krótkiego czasu snu i nieregularnego trybu życia. Niezwykle rzadko występują hipersomnie, których podłożem jest nieprawidłowa praca ośrodkowego układu nerwowego, takie jak narkolepsja i hipersomnia idiopatyczna.

Hipersomnia – co to jest?

Hipersomnia to inaczej nadmierna senność, okresowo jest odczuwana przed większość ludzi. Ma to związek ze zbyt krótkim, nieefektywnym snem i nieregularnym trybem życia. Do zaburzeń snu przyczynia się też ciągle zwiększający się poziom stresu i niezdrowa dieta.

O patologicznej senności można mówić wtedy, gdy nie ustępuje ona po długim śnie i pojawia się podczas sytuacji wymagających zaangażowania i koncentracji takich jak: rozmowa, prowadzenie samochodu, egzamin. Wykluczenie nadmiernej senności wynikającej z nieprawidłowej higieny snu, jest pierwszym krokiem w diagnostyce hipersomnii ośrodkowych – narkolepsji i hipersomnii idiopatycznej.

Narkolepsja – pierwotna hipersomnia

Narkolepsja to choroba na której obraz składają się cztery główne objawy.

  • Nadmierna senność – ma zmienne nasilenie, zwiększa się podczas mało absorbujących zajęć i spoczynku. Występują także napady snu, po których chory budzi się wypoczęty. Po kilku godzinach znowu pojawia się nadmierna senność. Drzemki trwają od kilku do kilkunastu minut.
  • Nagła, krótkotrwała i obustronna utrata napięcia mięśni – wyzwalana przez silne emocje takie jak złość, strach, radość. W wyniku utraty panowania nad mięśniami często dochodzi do upadków i urazów. Świadomość podczas napadu jest w pełni zachowana, chory potrafi opisać co się działo dookoła niego podczas upadku. Czasami występuje ataki niepełne objawiające się na przykład opadnięciem głowy lub zaburzeniami mówieni.
  • Niemożność poruszenia się i mówienia podczas zapadania w sen lub podczas budzenia się (to tak zwany paraliż przysenny).
  • Omamy wzrokowe, słuchowe lub czuciowe pojawiające się podczas przechodzenia z czuwania w sen.

Choroba zwykle zaczyna się w okresie dojrzewania lub około 40 roku życia. Prawdopodobnie przyczyną narkolepsji są zaburzenia układu dopaminergicznego i noradrenergicznego. Stwierdza się niskie stężenie hipokretyny – peptydu stabilizującego stan czuwania i snu – w płynie mózgowo-rdzeniowym. Leczenie jest objawowe – stosuje się pochodne amfetaminy, selegiline i modafinil. Ważne jest także przestrzeganie zasad dobrego snu, regularny, odpowiednio długi sen nocny i zaplanowane drzemki
w ciągu dnia.

Hipersomnią pierwotną jest także hipersomnia idiopatyczna – czyli o nie do końca poznanej przyczynie. Jest to nadmierna senność, z którą nie występują inne charakterystyczne objawy dla narkolepsji. Sen nocny jest długi, a mimo to chory nie jest odpowiednio zregenerowany po przebudzeniu i z tego powodu pojawiają się drzemki w ciągu dnia. Choroba rozpoczyna się zwykle w młodym wieku i nie da się jej wyleczyć. Stosuje się tylko substancje działające objawowo, takie jak modafinil.

Hipersomnia wtórna – nadmierna senność a inne choroby

Hipersomnia wtórna to nadmierna senność, która występuje w przebiegu różnych chorób.

Może pojawić się:

  • po udarze mózgu,
  • w zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych i zapaleniu mózgu,
  • w stwardnieniu rozsianym,
  • w chorobach układu pozapiramidowego,
  • w padaczce,
  • po urazie głowy,
  • w niedokrwistości,
  • podczas przeziębienia lub grypy,
  • w obturacyjnym bezdechu sennym,
  • w zespole niespokojnych nóg,
  • w zaburzeniach psychicznych – takich jak depresja, schizofrenia, choroba afektywna dwubiegunowa,
  • po zastosowaniu leków nasennych – benzodiazepin, barbituranów,
  • po zastosowaniu leków przeciwpsychotycznych – które są używane między innymi w leczeniu schizofrenii,
  • w zaburzeniach wydzielania wewnętrznego – często ospałość towarzyszy niedoczynności tarczycy,
  • w chorobach układu krążenia i układu oddechowego.

Jak diagnozuje się zaburzenia snu?

Pierwszym krokiem ułatwiającym odróżnienie nadmiernej senności związanej z nieprawidłową higieną snu od poważnych zaburzeń jest przeprowadzenia testu za pomocą skali Epworth. Pacjent wypełnia ankietę w której w skali od 0 do 3 określa prawdopodobieństwo zaśnięcia w ośmiu przedstawionych sytuacjach. Wynik powyżej 10 punktów oznacza nadmierną senność i jest wskazaniem do dalszej diagnostyki.

Kolejnymi testami wykonywanymi w ośrodkach zajmującymi się zaburzeniami snu jest polisomnografia i wielokrotny test latencji snu.

Polisomnografia polega na wykonaniu badanie EEG (elektroencefalografii), EMG (elektromiografii) i EOG (elektrookulogramu) podczas snu.

Wielokrotny test latencji snu ocenia skłonność do zasypiania w ciągu dnia. Pięć razy w ciągu dnia, co dwie godziny pacjent udaje się do zaciemnionego, cichego pomieszczenia na 20–30 minutowe drzemki. Średni czas zasypiania poniżej 5 minut wskazuje na patologiczną senność a wynik powyżej 10 minut świadczy o braku nadmiernej senności w ciągu dnia.

Na podstawie wyżej wymienionych badań można ocenić jak bardzo poważne są zaburzenia snu i w razie potrzeby wdrożyć odpowiednie leczenie.

Jakie są konsekwencje nadmiernej senności?

Osoby cierpiące na nadmierną senność mają problemy z funkcjonowaniem w społeczeństwie.

Pojawiają się:

  • zaburzenia koncentracji,
  • problemy w nauce,
  • trudności z wykonywaniem pracy zawodowej,
  • zwiększa się ryzyko wypadków komunikacyjnych z powodu zaśnięcia podczas prowadzenia pojazdu,
  • istnieje duże prawdopodobieństwo urazu w wyniku upadku,
  • osoby cierpiące na nadmierną senność częściej sięgają po używki, takie jak papierosy i kawa,
  • może pojawić się uzależnienie od substancji pobudzających, jak amfetamina.

Jak leczy się nadmierną senność?

W przypadku hipersomnii wtórnych, poprawę może przynieść odpowiednie leczenie choroby podstawowej.

W hipersomniach pierwotnych stosuje się leki stymulujące, takie jak pochodne amfetaminy, modafinil, selegilina. Można także podjąć próbę wydłużenia odpoczynku nocnego. Pacjent spędza w łóżku minimum 8 godzin, próbując jak najdłużej spać. W ciągu dnia planuje się drzemki które trwają ok. 30 minut. Dzięki temu istnieje szansa że uda się kontrolować napady senności w ciągu dnia i uchroni to chorego przed poważnymi następstwami, jak urazy w wyniku upadku.

Jak poprawić jakość snu?

W zaburzeniach snu ważne jest utrzymywanie odpowiedniej higieny snu, która sprawi że odpoczynek nocny będzie lepiej wykorzystany i poprawi się koncentracja w ciągu dnia. Należy:

  • codziennie kłaść się spać o podobnej porze,
  • zadbać o to, by w sypialni w czasie snu było ciemno i cicho,
  • spać w wygodnym łóżku,
  • unikać jedzenia tłustych potraw przed snem,
  • unikać wysiłku fizycznego przed snem, a regularnie ćwiczyć w ciągu dnia,
  • zadbać o to, by sypialnia kojarzyła się ze snem i relaksem.
Opublikowano: ; aktualizacja: 24.11.2017

Oceń:
4.5


Może cię

Migrena (ból migrenowy)

Migrena należy do tzw. samoistnych bólów głowy, czyli takich, gdzie istotą problemu jest sama dolegliwość ...

Wideo – Hipersomnia - ciągła senność

Hipersomnia jest to niezdolność do utrzymania odpowiedniego poziomu czuwania w ciągu dnia niezależnie od długości ...

Atak paniki – objawy i leczenie – jak sobie radzić i jak leczyć?

Atak paniki to napad lęku o dużym nasileniu, będący oznaką zaburzeń lękowych. Przy ataku paniki ...

Nerwica natręctw myślowych – przyczyny, objawy, leczenie, leki

Nerwica natręctw (obsesje, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne) to myśli, wyobrażenia lub impulsy. Schorzenie dotyka zazwyczaj osób: pedantycznych, ...

Drętwienie rąk w nocy – jakie są przyczyny i jak leczyć drętwienie dłoni w nocy?

Drętwienie rąk w nocy to szeroko występujący objaw. Wynika najczęściej z chwilowego niedokrwienia kończyny bądź ...

Jak zachować dobrą pamięć?

W starszym wieku pamięć słabnie. To proces nieuchronny, ale bardzo zróżnicowany. Niektórzy tracą jasność umysłu ...

Choroba (syndrom) niespokojnych nóg – RLS

Choroba niespokojnych nóg (RLS) to schorzenie, które pacjenci opisują jako przymus poruszania nogami. Ów przymus ...

Obniżony nastrój

Obniżenie nastroju to stan, z którym właściwie każdy człowiek miał lub będzie miał do czynienia ...

Wideo – Depresja sezonowa

Sporo można przeczytać i usłyszeć o tzw. depresji sezonowej, jesiennej, zimowej i chociaż dla zaburzeń ...

Wideo – Fobie

Fobie należą do grupy zaburzeń nerwicowych. Psychiatrzy posługują się częściej terminem zaburzenia lękowe. Charakteryzują się ...

Czy bezsenność może być przyczyną depresji?

Bezsenność, rozumiana jako niewystarczająca ilość bądź zła jakość odpoczynku nocnego, znacząco zwiększa ryzyko zaburzeń depresyjnych. ...

Wideo – Czym jest psychiatria?

Psychiatria jest stosunkowo nową dziedziną wiedzy medycznej oraz specjalnością. Oczywiście choroby psychiczne, związane z myśleniem, ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon