Bradykinezja – przyczyny, objawy, leczenie

Brak zdjęcia

4 stycznia 2019

Medycynie znanych jest wiele schorzeń dotyczących ośrodkowego układu nerwowego, które powodują mniej lub bardziej poważne zaburzenia poruszania się. Jednym z nich jest choroba Parkinsona, na skutek której ruchy mogą stawać się powolniejsze i rzadsze – jest to tak zwana bradykinezja. Objawy choroby obejmują przykładowo: zaburzenia równowagi, częste potknięcia, powłóczenie nogami podczas chodzenia, drżenia rąk, a nawet problemy z przełykaniem. W leczeniu bradykinezji wykorzystuje się leki oraz rehabilitację, czasem jednak konieczna jest operacja neurochirurgiczna.

Co to jest bradykinezja?

Bradykinezja to słowo, które oznacza „powolny ruch”. W medycynie używa się go do opisu objawów spowolnienia ruchowego i trudności w zapoczątkowaniu ruchu celowego. Bradykinezja może towarzyszyć wielu chorobom ośrodkowego układu nerwowego, lecz najczęściej stwierdza się ją w przypadku choroby Parkinsona, która może dotyczyć nawet 1 proc. populacji powyżej 40. roku życia.

Bradykinezji najczęściej towarzyszy stopniowe nasilanie się objawów, które początkowo utrudnia, a z czasem może całkowicie uniemożliwić samodzielne funkcjonowanie. Spowolnienie ruchowe przyjmuje swoją skrajną postać w całkowitej niezdolności do wykonania świadomych ruchów – jest to akinezja.

W przypadku choroby Parkinsona bradykinezja spowodowana jest degradacją neuronów istoty czarnej, odpowiedzialnych za produkcję dopaminy. Dopamina jest neurotransmiterem, który w układzie pozapiramidowym odpowiada za napęd ruchowy, napięcie mięśni i koordynację ich skurczów.

Jakie są przyczyny bradykinezji?

Najczęstszą przyczyną bradykinezji jest choroba Parkinsona. Zwykle diagnozowana jest ona pomiędzy 40. a 60. rokiem życia, choć może występować także u młodszych osób. Do dziś nie jest jasne, jakie czynniki powodują niszczenie komórek nerwowych w strukturach odpowiedzialnych za produkcję dopaminy, lecz coraz częściej mówi się o czynnikach genetycznych.

Objawy występujące w innych schorzeniach lub spowodowane innymi, konkretnymi przyczynami, które bardzo przypominają te występujące w przypadku choroby Parkinsona, nazywane są zespołami parkinsonowskimi.

Zespół parkinsonowski mogą powodować:

  • choroba Alzheimera oraz inne choroby otępienne,
  • zwyrodnienie korowo-podstawne,
  • zanik wieloukładowy,
  • guz mózgu – w niektórych rejonach ośrodkowego układu nerwowego,
  • zmiany naczyniowe dotyczące mózgowia, najczęściej na tle miażdżycy,
  • wodogłowie,
  • stany zapalne ośrodkowego układu nerwowego spowodowane wirusem (w przypadku AIDS czy śpiączkowego zapalenia mózgu) lub bakterią,
  • mnogie wstrząśnienia mózgu,
  • zatrucia tlenkiem węgla (II), cyjankiem, rtęcią, manganem.

Przyczyną bradykinezji bywa również parkinsonizm polekowy – może występować w przebiegu leczenia z użyciem niektórych grup leków przeciwpsychotycznych (pochodne fenotiazyny i butyrofenonu); jest on jednak zwykle odwracalny.

Objawy bradykinezji

Objawy bradykinezji to nie tylko powolne ruchy. Bardzo problematyczny jest sam proces zainicjowania danej czynności. Pacjentowi cierpiącemu z powodu objawów parkinsonizmu ciężko będzie na przykład rozpocząć chód, a gdy to się uda, mogą pojawić się trudności z zatrzymaniem się.

Chory w trakcie wykonywania danej czynności może także przerywać ruch – jest to opisywane jako „zawieszenie”. Wykonywanie prostych procedur ulega znacznemu wydłużeniu, co sprawia, że z czasem czynności, takie jak ubieranie się czy jedzenie, nie mogą być wykonywane przez chorego samodzielnie, co prowadzi do ciężkiej niepełnosprawności.

Objawy początkowo dotyczą jednej strony ciała, lecz bardzo często – po pewnym okresie – pojawiają się także po drugiej stronie.

Inne objawy zespołu parkinsonowskiego towarzyszące bradykinezji to:

  • powłóczenie nogami w czasie chodu, częste potknięcia,
  • zwiększone napięcie mięśni (typu rury ołowianej lub koła zębatego),
  • zaburzenia równowagi,
  • trzęsące się ręce,
  • bradykinezja gałek ocznych,
  • zubożona gestykulacja,
  • zaburzenia połykania,
  • ubogie ruchy mimiczne twarzy – maskowata twarz,
  • wolna i niewyraźna mowa,
  • mikrografia – stopniowe zmniejszanie rozmiaru liter w trakcie pisania,
  • spowolnienie myślenia (bradyfrenia) i zaburzenia pamięci,
  • spadki ciśnienia przy zmianie pozycji z siedzącej na stojącą.

U chorego mogą pojawiać się również napady duszności lub rozwijać depresja.

Bradykinezja – badania

Rozpoznanie bradykinezji, a właściwie zespołu chorobowego będącego jej przyczyną opiera się na dokładnym badaniu neurologicznym pacjenta. Bardzo często pierwsze objawy zauważa sam chory lub jego rodzina.

Uwagę lekarza najczęściej przykuwa zwiększone napięcie mięśniowe, drżenie rąk, uboga mimika twarzy oraz niewyraźna mowa. Pojawia się charakterystyczne osłabianie powtarzalnego wzorca ruchowego – pacjent poproszony na przykład o szybkie zginanie i prostowanie kończyny górnej w łokciu będzie robił to coraz wolniej, a różnica w kącie pomiędzy wyprostem a zgięciem będzie coraz mniejsza.

Diagnostyka bradykinezji wymaga także najczęściej badań obrazowych głowy – tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego. Badania te nie służą potwierdzeniu choroby Parkinsona, mogą być jednak przydatne do wykluczenia innych schorzeń, takich jak guzy mózgu czy wodogłowie, które mogą dawać podobne objawy.

Innym stosowanym badaniem jest test, w którym pacjentowi podawana jest lewodopa. Jeśli po jej podaniu objawy zmniejszą się, z dużym prawdopodobieństwem jest to choroba Parkinsona.

Leczenie bradykinezji – farmakologiczne, rehabilitacja, leczenie fizykalne

Choroba Parkinsona, najczęstsza przyczyna bradykinezji, jest spowodowana niewystarczającą ilością dopaminy w mózgu. Z tego powodu w jej leczeniu stosowane są leki działające w podobny sposób do endogennej dopaminy. Najczęściej stosowane są:

  • lewodopa,
  • agoniści dopaminy,
  • inhibitory MAO-B.

Stosowane leczenie fizykalne może być pomocne w przełamywaniu sztywności mięśniowej. Pacjenta kieruje się na masaże. Korzystny wpływ wywierają także zabiegi z użyciem pola elektromagnetycznego.

Celem rehabilitacji z kolei jest podniesienie stopnia koordynacji ruchowej. Daje to dobre efekty w zapobieganiu rozwijania się bolesnych przykurczy mięśni.

Jeśli przyczyną bradykinezji jest choroba Parkinsona o dobrze udokumentowanym przebiegu, a stosowane dotychczas leki przestały przynosić rezultaty, można uciec się do leczenia neurochirurgicznego. Polega ono na wszczepieniu neurostymulatora w odpowiednie miejsce w mózgu – jest to głęboka stymulacja mózgu (DBS). Zwykle daje ona dobre efekty, widoczne od razu po uruchomieniu neurostymulatora. Należy jednak pamiętać, że metoda ta jest zarezerwowana dla nielicznych przypadków.

Jakie kroki podjąć samemu w przypadku wystąpienia bradykinezji? Należy między innymi:

  • jeść zdrowo, stosować dietę bogatą w błonnik,
  • pamiętać o aktywności fizycznej – dobrze sprawdzają się spacery i pływanie,
  • nie podejmować nadmiernych wysiłków,
  • starać się unikać kontuzji,
  • nie zaniedbywać fizjoterapii.

Pacjent powinien również stosować się do zaleceń lekarza prowadzącego.

Bibliografia

  • Palfreman J., Prześcignąć Parkinsona, Wydanie 1. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2018.
  • Kozubski W., Neurologia – kompendium, Wydanie 1. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2014.
  • Narkiewicz O., Moryś J., Neuroanatomia czynnościowa i kliniczna, Wydanie 1. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2013.
  • Sacks O., Przebudzenia, Wydanie 2. Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2011.
  • Rowland L. P., Neurologia Merritta, Wydanie 1. Wydawnictwo Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2004.
  • Podemski R., Kompendium neurologii, Wydanie 2. Wydawnictwo Via Medica, Gdańsk 2011.
  • Manji H. i wsp., Oksfordzki podręcznik neurologii, Wydanie 1. Wydawnictwo Czelej, Lublin 2010.
  • Turner C., Bahra A., Cikurel K., Crash Course – neurologia, Wydanie 1. Wydawnictwo Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2008.
Opublikowano: ; aktualizacja: 04.01.2019

Oceń:
4.7


Może cię

Choroba Alzheimera

Choroba Alzheimera jest przewlekłym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym, w którego przebiegu dochodzi do nieodwracalnego uszkodzenia komórek ...

Wideo – Guz mózgu - objawy

Objawy guza mózgu zależą od fazy rozwoju choroby, umiejscowienia zmian i obecności lub nie ciasnoty ...

Opieka na osobą chorą na Parkinsona

Choroba Parkinsona zaliczana jest do postępujących schorzeń ośrodkowego układu nerwowego. Wszelkie objawy jej towarzyszące są ...

Rezonans magnetyczny (MRI) układu nerwowego

Rezonans magnetyczny (MRI) układu nerwowego jest obecnie jedną z najlepszych metod diagnostycznych chorób tego układu. ...

Opieka nad osobą chorą na Alzheimera

Opieka nad osoba z chorobą Alzheimera stanowi ogromne wyzwanie dla rodziny, bliskich czy opiekunów. Bardzo ...

Choroba Parkinsona

Choroba Parkinsona dotyka przeważnie osoby starsze, głównie po 65 roku życia, aczkolwiek zdarzają się przypadki, ...

Objawy choroby Alzheimera

Choroba Alzheimera jest związanym z wiekiem schorzeniem neurozwyrodnieniowym (inaczej neurodegeneracyjnym), odpowiedzialnym za większość rozpoznawanych przypadków ...

Wideo – Choroba Parkinsona

Choroba Parkinsona jest pierwotnym schorzeniem zwyrodnieniowym układu pozapiramidowego spowodowanym przez zwyrodnienie neuronów istoty czarnej śródmózgowia ...

Wideo – Choroba Alzheimera

Choroba Alzheimera jest postępującym, rozlanym zwyrodnieniem kory mózgu, przejawiającym się otępieniem i ogniskowymi objawami psychicznymi ...

Otępienie starcze (demencja starcza)

Otępienie starcze towarzyszy wielu chorobom neurologicznym, takim jak choroba Alzheimera czy choroba Parkinsona. Chorzy z ...

Wideo – Choroba Alzheimera a otępienie

Ostatnio sporo mówi się i pisze o chorobie Alzheimera. Jest to choroba, którą psychiatrzy określają ...

Choroba Alzheimera a depresja

W przebiegu choroby Alzheimera często diagnozuje się depresję. Objawy depresji w chorobie Alzheimera mogą być ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon