Lecytyna sojowa – właściwości, działanie, zastosowanie, wpływ na zdrowie

Lecytyna sojowa jest mieszaniną kilku substancji, głównie fosfolipidów. Pełni bardzo istotne funkcje w organizmie i jest niezbędna do prawidłowej pracy układu nerwowego. Ma także działanie lecznicze. Emulgator lecytyny z soi stosuje się w przemyśle spożywczym oraz w kosmetyce. Natomiast lecytyna sojowa w tabletkach lub w płynie to popularny suplement diety.

Lecytyna – co to jest, co zawiera, jakie ma zastosowanie?

Lecytyna nie jest jedną substancją chemiczną, a mieszaniną różnych związków tłuszczowych występujących w organizmach roślinnych i zwierzęcych. Lecytynę tworzą głównie fosfolipidy (fosfatydylocholina, fosfatydyloseryna, fosfatydyloinozytol), a także glikolipidy, trójglicerydy, węglowodany i woda.

Lecytyna występuje naturalnie w wielu produktach spożywczych. W dużych ilościach znajduje się w nasionach roślin oleistych oraz żółtku jaja. Po raz pierwszy wyizolowano lecytynę pod koniec XIX wieku. Jej nazwa pochodzi od greckiego „lekithos”, co oznacza właśnie „żółtko jaja” – pierwszy surowiec, z którego lecytyna została wyizolowana. Na skalę przemysłową pozyskuje się ją jako produkt uboczny wytwarzania olejów. Najczęściej lecytynę produkuje się z soi, słonecznika i rzepaku.

Lecytyna z soi jest najbardziej powszechnie wykorzystywana w przemyśle spożywczym, jednak nie jest darzona zbyt dużym zaufaniem przez konsumentów. Przyczyną tego jest fakt, że zdecydowana większość soi uprawianej na świecie to soja modyfikowana genetycznie. Opinie o lecytynie są różne, jednak nie zmienia to faktu, że jest ona niezbędna do życia, a liczne badania naukowe wykazały jej pozytywny wpływ na zdrowie. Przemysłowe zastosowanie lecytyny sojowej obejmuje produkcję żywności i kosmetyków.

Lecytyna – rola w organizmie

Lecytyna sojowa jest mieszaniną fosfolipidów, podobnie jak inne lecytyny. Związki te pełnią niezwykle istotną rolę w organizmie. Budują błony komórkowe wszystkich komórek ciała, otoczki mielinowe komórek nerwowych i tkanki mózgu, wspierają funkcjonowanie układu nerwowego, procesy myślowe i zapamiętywanie. Uczestniczą w metabolizmie tłuszczów, chronią ściany żołądka i wątrobę. Wspomagają wchłanianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, uczestniczą w gospodarce cholesterolem, poprawiają krążenie krwi. Zwiększają wydolność, przyspieszają regenerację po wysiłku, opóźniają procesy starzenia.

Dzienne zapotrzebowanie na lecytynę nie zostało ustalone, jednak najczęściej w publikacjach mówi się o ilości 2–2,5 g dziennie. Dzienną dawkę można bez większych problemów dostarczyć sobie wraz ze zróżnicowaną dietą. Zwiększone zapotrzebowanie na lecytynę występuje głównie w okresach intensywnego wysiłku umysłowego.

W jakich produktach występuje lecytyna sojowa?

Lecytyna jest składnikiem żywności występującym naturalnie bardzo powszechnie. W większych ilościach jest obecna w:

  • żółtku jaja,
  • wątrobie,
  • soi, fasoli,
  • zarodkach pszennych, pestkach słonecznika, orzechach,
  • nabiale,
  • rybach,
  • awokado, oliwkach,
  • zielonych warzywach,
  • drożdżach.

Soja, z której pozyskiwana jest lecytyna jest popularnym składnikiem diety wegetariańskiej, stanowiąc źródło wartościowego białka.

Lecytyna sojowa w kosmetyce

Badania dowodzą, że lecytyna sojowa wywiera pozytywny wpływ na kondycję skóry i włosów, dlatego znalazła szerokie zastosowanie w przemyśle kosmetycznym. Kosmetyki z lecytyną sojową zapobiegają nadmiernej utracie wody ze skóry, poprawiają jej elastyczność, wykazują działanie przeciwzmarszczkowe. Lecytyna zmiękcza skórę, ułatwiając wnikanie substancji aktywnych do jej głębszych warstw. Lecytyna może być także stosowana przy schorzeniach dermatologicznych, np. trądziku.

Lecytyna sojowa na włosy także wykazuje pozytywny wpływ. Dzięki niej stają się one błyszczące i nie elektryzują się.

Lecytyna sojowa – dodatek do żywności E322

Lecytyna z soi jest otrzymywana z jej nasion i stanowi główny produkt uboczny wytwarzania oleju sojowego. Proces produkcji lecytyny sojowej obejmuje kilka etapów – ekstrakcję, separację, suszenie i chłodzenie. Surowa lecytyna jest rafinowana poprzez procesy enzymatyczne i chemiczne w celu uzyskania gotowego produktu o jak najlepszych dla przemysłu właściwościach. Za sprawą obecności przeciwutleniaczy i witaminy B w składzie lecytyna działa odżywczo.

Lecytyna sojowa w żywności jest dodatkiem o symbolu E322. W przemyśle spożywczym pełni bardzo wiele różnych funkcji, co wynika z jej właściwości. Najczęściej stosuje się lecytynę sojową jako emulgator, środek zwilżający, substancję zmniejszająca lepkość, substancję zapobiegającą przywieraniu i zapobiegającą niepożądanej krystalizacji.

Lecytynę sojową E322 znajdziemy w czekoladzie i różnego rodzaju wyrobach czekoladowych, margarynach, majonezach, ciastach, pączkach, pieczywie, polewach do ciast i ciastek, zupach i sosach instant, serach żółtych, makaronach i innych.

Funkcje lecytyny jako dodatku do żywności dotyczą konsystencji produktów. Lecytyna spożywcza poprawia ich właściwości organoleptyczne. Zwiększa gładkość, kremowość, smarowność, wydłuża świeżość pieczywa i stabilizuje emulsje, takie jak majonez. Emulgator lecytyny zwykle pojawia się w majonezie, gdy do jego produkcji użyto zbyt mało żółtek.

Czy lecytyna sojowa jest zdrowa, czy szkodliwa?

Właściwości lecytyny sojowej dla organizmu zostały dobrze przebadane. Z tego powodu jest powszechnym składnikiem suplementów na pamięć i koncentrację. Gdzie kupić lecytynę sojową? Najlepiej w aptekach. Preparaty z nią są dostępne jako lecytyna sojowa w płynie i lecytyna w tabletkach. Dawkowanie lecytyny sojowej zależy od jej zawartości w suplemencie diety. Skutki uboczne lecytyny nie występują przy jej racjonalnym zażywaniu.

Jak działa lecytyna sojowa na organizm? Wspomaga koncentrację, przyspiesza zapamiętywanie i poprawia zdolności poznawcze. Zaleca się ją osobom mającym intensywny wysiłek umysłowy oraz osobom starszym. Prawdopodobnie jednak lecytyna nie cofa zmian związanych z demencją starczą i chorobą Alzheimera. Badania na niewielkich grupach pokazały, że lecytyna jest skuteczna w zaburzeniach maniakalno-depresyjnych i chorobie dwubiegunowej.

Lecytyna ma bardzo korzystny wpływ na lipidogram. Wiąże nadmiar cholesterolu i przyspiesza jego wydalanie z organizmu, obniża poziom „złego” cholesterolu (LDL), a także może podwyższać poziom „dobrego” cholesterolu (HDL). Lecytyna zmniejsza ryzyko miażdżycy i innych chorób układu krążenia. Działa ochronnie na wątrobę i przyspiesza jej oczyszczanie przy przyjmowaniu leków lub piciu alkoholu. Ma leczniczy wpływ przy stłuszczeniu, zwłóknieniu i marskości wątroby.

Lecytyna jest niezbędna w procesie wytwarzania spermy i wpływa na męską płodność oraz sprawność seksualną.

Bibliografia

  • List G. R., Soybean lecithin: food, industrial uses, and other applications. Polar Lipids Biol. Chem. Technol., 2015, 1–33.
  • Cohen B. M. i wsp., Lecithin in the treatment of mania: double-blind, placebo-controlled trials. Am. J. Psychiatry, 1982, 139, 9: 1162–1164.
  • Stoll A. L. i wsp., Choline in the treatment of rapid-cycling bipolar disorder: clinical and neurochemical findings in lithium-treated patients. Biol. Psychiatry, 1996, 40, 1: 382–388.
  • http://www.eurofedlipid.org/meetings/archive/rotterdam/5874/5874_0417.pdf
Opublikowano: ; aktualizacja: 21.03.2019

Oceń:
4.6


Może cię

Dieta na trądzik – czego unikać?

Pojawienie się trądziku w okresie dojrzewania to dla wielu młodych osób początek długiej i koszmarnej ...

Co jeść na zaparcia? Jak powinna wyglądać dieta przy zaparciach?

Zaparcia to dość powszechny problem, którego główną przyczyną są błędy żywieniowe. Niewłaściwa dieta oraz brak ...

W jakich produktach jest żelazo? Jak wygląda dieta bogata w żelazo?

Dieta bogata w żelazo to najbardziej skuteczny sposób zapewnienia prawidłowej podaży tego pierwiastka. Obecność w ...

Dieta wolumetryczna – zasady, efekty produkty dozwolone i przeciwwskazane

Dieta wolumetryczna, czyli dieta objętościowa, to plan żywieniowy, którego jadłospis opiera się przede wszystkim na ...

Cynamon – właściwości lecznicze i odchudzające działanie cynamonu

Cynamon jest popularną przyprawą wykazującą szerokie właściwości lecznicze. Wiele osób zastanawia się, czy jest szkodliwy, ...

Jak działa tran? Jakie ma właściwości?

Tran, czyli olej z wątroby ryb z rodziny dorszowatych, zawiera duże ilości nienasyconych kwasów tłuszczowych ...

Cukrzyca typu 2 – dieta i żywienie w cukrzycy – produkty, jadłospis i indeks glikemiczny

Cukrzyca typu 2 wymaga stosowania odpowiedniej diety, gdyż jest to jeden ze sposobów jej leczenia. ...

Dlaczego lepiej unikać częstego spożywania wieprzowiny?

Spożywanie wieprzowiny, jednego z najchętniej wybieranych przez Polaków mięs, może wiązać się z wieloma groźnymi ...

Ortoreksja – przyczyny, objawy, leczenie ortoreksji

Ortoreksja to zaburzenie odżywiania przejawiające się obsesją na punkcie zdrowego żywienia – jakości, czystości i ...

Jak obniżyć cukier? Co jeść, a czego unikać, kiedy poziom cukru we krwi jest wysoki?

Podwyższony cukier we krwi to stan będący najczęściej efektem niewłaściwego stylu życia: błędów dietetycznych, braku ...

Dieta na żylaki i pajączki na nogach – co jeść, a czego unikać?

Żylaki nóg są problemem wielu kobiet. Rozwój niewydolności żylnej to proces długotrwały, dlatego przynajmniej częściowo ...

Dieta przy zespole niespokojnych nóg

Zespół niespokojnych nóg, czyli RLS, to choroba objawiająca się silną potrzebą poruszania nogami w trakcie ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon