Lipidogram – normy, wskazania, przebieg, interpretacja wyników badania profilu lipidowego

Lipidogram to jednoczesne oznaczenie czterech parametrów: cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL, cholesterolu HDL oraz trójglicerydów (TG). Wykonanie lipidogramu pozwala różnicować przyczyny zaburzeń gospodarki lipidowej. Wysoki cholesterol w lipidogramie należy przede wszystkim próbować obniżyć za pomocą diety. Jakie są normy lipidogramu? Jak wygląda badania i jak się do niego przygotować?

Co to jest lipidogram?

Lipidogram – badanie zlecane często w ramach podstawowej diagnostyki stanowi łatwy sposób na sprawdzenie, czy jesteśmy narażeni na choroby układu sercowo-naczyniowego. Poprzez ocenę poziomu lipidów we krwi pozwala określić kondycję gospodarki lipidowej organizmu. Osoby powyżej 20. roku życia powinny wykonywać je co najmniej raz na 5 lat, a w przypadku współistnienia czynników ryzyka, częściej.

Podwyższony poziom cholesterolu w lipidogramie odpowiada za szereg chorób serca i układu krążenia, stanowi też jedną z najczęściej wykrywanych nieprawidłowości w podstawowych badaniach laboratoryjnych.

Pod pojęciem „lipidogram” kryje się jednoczesne oznaczenie:

  • stężenia cholesterolu całkowitego (ang. total cholesterol),
  • cholesterolu LDL (ang. low denstity lipoprotein), czyli tzw. złego cholesterolu,
  • cholesterolu HDL (ang. high density cholesterol) zwanego też dobrym cholesterolem,
  • poziomu trójglicerydów we krwi (ang. trigycerides).

Lipidogram pozwala określić tzw. profil lipidowy pacjenta.

Lipidogram – wskazania – kiedy badać profil lipidowy?

Wskazaniami do wykonania lipidogramu są wszystkie czynniki ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego:

  • cukrzyca,
  • choroba wieńcowa,
  • choroby naczyń mózgowych,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • zaburzenia przepływu w naczyniach obwodowych,
  • nadczynność lub niedoczynność tarczycy.

Osoby palące papierosy, a także zmagające się z nadwagą i otyłością, także powinny wykonać badanie. Lipidogram zalecany jest ponadto przy podejrzeniu zaburzeń gospodarki lipidowej wysunięte na podstawie istniejących objawów. O tym, jak często wykonywać lipidorgam decyduje lekarz, w przypadku nieprawidłowości w profilu lipidowym zaleca się przeprowadzać go raz do roku. Badanie poziomu cholesterolu i trójglicerydów powinno stanowić element podstawowej profilaktyki zdrowotnej, co oznacza, że każdej zdrowej osobie zaleca się wykonywanie lipidogramu minimum raz na pięć lat.

Na podstawie uzyskanych wyników lipidogramu można także dokonać diagnostyki różnicowej zaburzeń gospodarki lipidowej w celu rozpoznania hipercholesterolemii (wysoki poziom LDL przy prawidłowych trójglicerydach), hipertriglicerydemii (wysokie trójglicerydy) oraz hiperlipidemii mieszanej (podwyższony poziom cholesterolu i podwyższone trójglicerydy).

Jak wygląda i jak przygotować się do badania lipidogramu?

W przypadku lipidogramu testom poddawana jest surowica bądź osocze izolowane z próbki krwi żylnej. Metodą enzymatycznej hydrolizy estrów cholesterolu, a następnie oksydacji wolnego cholesterolu z wytworzeniem H2O2 oznacza się jego poziom i podaje wartość w mg/dl lub mmol/l.

Następnie w celu oznaczenia poszczególnych składowych, usuwa się inne frakcje i oznacza kolejno: poziom cholesterolu HDL i poziom cholesterolu LDL.

Laboratoria stosują kilka metod badania profilu lipidowego, ale najpopularniejsza jest ta z wykorzystaniem enzymów esterazy i oksydazy cholesterolowej. TG ulegają rozkładowi na wolne kwasy tłuszczowe i glicerol, ten ostatni jest oznaczany metodą enzymatyczną i na jego podstawie oblicza się stężenie trójglicerydów.

W przypadku badania poziomu lipidów we krwi, konieczne jest wcześniejsze odpowiednie przygotowanie się do tego badania.

  • Pierwszą konieczną zasadą jest stosowanie typowej dla siebie diety około 3 tygodnie przed badaniem, oznacza to unikanie zarówno diet i ograniczania ilości tłuszczów, jak i objadania się.
  • Nawyki żywieniowe powinny utrzymywać się na stałym, typowym dla nas poziomie.
  • Ponadto, na 3 tygodnie przed lipidogramem należy odstawić leki wpływające na gospodarkę lipidową i prowadzić całkowitą abstynencję alkoholową.
  • Lipidogram to badanie na czczo. Bezpośrednio przed pobraniem próbki krwi pacjent powinien powstrzymać się od spożywania pokarmów przez 12–14 godzin, czyli znacznie wcześniej, niż przed pójściem spać poprzedniego dnia.
  • Kolejna zasada to zrezygnowanie z intensywnego wysiłku fizycznego, a w razie choroby lub infekcji, oznaczenie należy odłożyć na 3 tygodnie.

Lipidogram – normy cholesterolu i trójglicerydów

Normy w lipidogramie dla poszczególnych frakcji cholesterolu i trójglicerydów to:

  • Norma cholesterolu całkowitego (TC) <200 mg/dl (<5 mmol/l),
  • LDL-cholesterol (LDL-C) <115 mg/dl (<3 mmol/l),
  • HDL-cholesterol:
    • norma HDL dla kobiet: >50 mg/dl (<1,3 mmol/l),
    • norma HDL dla mężczyzn: >40 mg/dl (<1 mmol/l),
  • Norma trójglicerydów (TG) <150 mg/dl (1,7 mmol/l).

Interpretacja wyników lipidogramu

Prawidłowe wartości lipidogramu dotyczą populacji ogólnej, są oczywiście bardziej rygorystyczne dla osób obciążonych już innym czynnikiem ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego. Przykładowo u osoby z cukrzycą lub choroba niedokrwienną oraz co najmniej 2 czynnikami ryzyka wartość docelowa:

  • cholesterolu całkowitego to 170 mg/dl,
  • LDL – 100mg/dl.

O tym, jak czytać wyniki lipidogramu, decydują wszystkie dane kliniczne i wywiad rodzinny. Pozwala to na określenie całkowitego, indywidualnego ryzyka sercowo-naczyniowego.

Do wspomnianych czynników ryzyka należą wiek, płeć, palenie papierosów, cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, mała aktywność fizyczna i nieprawidłowa dieta, występowanie podobnych schorzeń u bliskich krewnych oraz dodatkowe parametry laboratoryjne, takie jak m.in.: stężenie homocysteiny, stosunek apolipoproteiny B do apolipoproteiny A-I.

W razie podwyższonego poziomu cholesterolu w lipidogramie pierwszą zalecaną interwencją jest dieta tzw. dieta na cholesterol z ograniczeniem tłuszczów zwierzęcych oraz zmiana stylu życia. Następne badania kontrolne należy przeprowadzać:

  • pierwsze nie wcześniej, niż po upływie 4 tygodni od pierwszego lipidogramu,
  • gdy po 3 miesiącach pacjentowi nie udaje się uzyskać zmniejszyć poziomu lipidów do określonego poziomu, wprowadza się leczenie farmakologiczne.

Warto wiedzieć, kiedy fizjologicznie wynik lipidogramu ma prawo odbiegać od podanych wartości referencyjnych. Podwyższone wyniki profilu lipidowego występują w 2 i 3 trymestrze ciąży, jeśli krew pobrano od osoby cierpiącej na zastój żylny, natomiast fałszywie niski poziom może wynikać z przedawkowania witaminy C. Ponadto wysoki poziom cholesterolu stwierdza się przewlekłej niewydolności nerek, chorobach wątroby i dróg żółciowych oraz uwarunkowanych genetycznie pierwotnych hipercholesterolemiach. Najczęstszą jednak przyczyną pozostaje nieprawidłowa dieta i brak aktywności fizycznej.

Opublikowano: ; aktualizacja: 25.01.2018

Oceń:
4.8


Może cię

Poziom cholesterolu – normy – jakie są przyczyny wysokiego cholesterolu?

Cholesterol to substancja o właściwościach podobnych do tłuszczu. Badanie poziomu cholesterolu wykonuje się profilaktycznie lub ...

Cholesterol LDL – badanie, normy, dieta na zły cholesterol

Badanie cholesterolu LDL wykonuje się przy okazji badania cholesterolu całkowitego i frakcji HDL. LDL (zły ...

Normy cholesterolu

Wiele ważnych funkcji w organizmie pełni związek tłuszczowy jakim jest cholesterol. Normy cholesterolu zależą od ...

Cholesterol a miażdżyca tętnic – jaki jest związek?

Wysoki poziom cholesterolu powszechnie uznawany jest za przyczynę miażdżycy i chorób układu krążenia. Wielu pacjentów ...

Test na cholesterol

Domowy test na cholesterol pozwala określi czy poziom cholesterolu jest prawidłowy. Zaletą takiego testu jest ...

Cholesterol HDL – badanie

Standardowo badanie cholesterolu HDL jest wykonywane łącznie z oznaczeniem poziomu całkowitego cholesterolu, LDL, a także ...

Cholesterol całkowity – normy, podwyższony, niski wynik w badaniu krwi

Cholesterol całkowity to wszystkie frakcje cholesterolu (LDL, HDL, trójglicerydy), oznaczane podczas lipidogramu, czyli profilu lipidowego ...

Hiperlipidemia

Hiperlipidemia to zaburzenie gospodarki lipidowej organizmu. Charakteryzuje się ona nadmiarem: cholesterolu LDL – hipercholesterolemia, trójglicerydów ...

Fibraty – mechanizm działania, skutki uboczne, opinie

Fibraty to leki na cholesterol i trójglicerydy. Ich mechanizm działania wykorzystuje się w przypadku schorzenia ...

Jak obniżyć poziom złego cholesterolu?

Zmniejszenie stężenia cholesterolu jest niezbędne by zmniejszyć ryzyko wstąpienia miażdżycy, chorób serca, ryzyka wystąpienia udaru. ...

Wysoki poziom cholesterolu – przyczyny, skutki, leki i dieta na za wysoki cholesterol

Wysoki poziom cholesterolu we krwi określa się mianem hipercholesterolemii (rodzinnej, pierwotnej lub wtórnej). Przyczyny to ...

Cholesterol nie-HDL – norma, wyniki, interpretacja badania

Cholesterol nie-HDL to parametr oznaczany w ramach lipidogramu, który umożliwia oszacowanie ryzyka sercowo-naczyniowego. Badanie to ...

Komentarze i opinie (1)


jakie jest źródło podanych norm?
Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon