Octan sodu E262 – właściwości, zastosowanie, otrzymywanie, szkodliwość

Octan sodu to organiczny związek chemiczny wytwarzany najczęściej w procesie fermentacji bakteryjnej. Używany jest głównie w produkcji żywności jako konserwant i stabilizator. Szkodliwość E262 nie została udowodniona, związek nie powoduje żadnych niepożądanych skutków zdrowotnych.

Co to jest octan sodu i jakie ma właściwości?

Octan sodu lub inaczej octan sodowy to związek organiczny – sól sodowa kwasu octowego. Wzór octanu sodu jest stosunkowo prosty: CH3COONa. Substancja ta ma postać krystalicznego bezbarwnego lub białego proszku. Generalnie nie ma zapachu, jednak w kontakcie z wilgocią pachnie lekko octem. Octan sodu jest higroskopijny, co oznacza, że pochłania wodę z otoczenia. Sól ta występuje w dwóch postaciach – jako trójwodny octan sodu (jedna cząsteczka soli otoczona jest trzema cząsteczkami wody) oraz jako octan sodu bezwodny (czysta sól, bez żadnego udziału wody). Rozpuszczalność octanu sodu w wodzie jest dobra, dużo gorzej rozpuszcza się w alkoholu etylowym.

pH octanu sodu jest zależne od stężenia roztworu. 1 proc. roztwór ma odczyn w zakresie od 8,0 do 9,5. Octan sodowy jako sól słabego kwasu i mocnej zasady ulega w wodzie częściowo odwracalnej hydrolizie i daje odczyn zasadowy (pH powyżej 7). Octan sodu wykorzystuje się przede wszystkim jako regulator kwasowości i konserwant w przemyśle spożywczym.

Gdzie kupić octan sodu? Jest on łatwo dostępny w sklepach z chemią spożywczą oraz na aukcjach internetowych.

Otrzymywanie – jak zrobić octan sodu?

Octan sodu na bardzo małą skalę, np. w doświadczeniach chemicznych w szkolnictwie, wytwarza się w reakcji kwasu octowego i wodorotlenku sodu. Co ciekawe, związek ten występuje naturalnie w większości owoców. Nie jest jednak z nich pozyskiwany. Produkcja octanu sodowego na skalę przemysłową odbywa się w reakcji chemicznej, w której wyjściowym substratem jest aldehyd octowy. Bardzo często do jego wytwarzania używa się metody mikrobiologicznej, w które specjalnie wyselekcjonowane szczepy bakterii fermentują pożywkę (najczęściej cukier bądź melasę).

Sól tę można dosyć łatwo wytworzyć samodzielnie. Octan sodu sprawdza się rewelacyjnie w efektownych doświadczeniach chemicznych z tzw. gorącym lodem, podczas których w roztworach przebiega widowiskowa krystalizacja przypominająca tworzenie się lodowych kryształów, ale w dużo szybszym tempie. Jak zrobić octan sodu? Należy wymieszać 100 g esencji octowej (kwas octowy 80 proc.), 88 g sody oczyszczonej spożywczej, a po godzinie dodać 200 ml wody. Otrzymany proszek trzeba zagotować do całkowitego rozpuszczenia, a następnie w zamkniętym naczyniu schłodzić do temperatury pokojowej.

Zastosowanie octanu sodu w żywności i w kosmetyce

Octan sodu jest używany przede wszystkim w produkcji żywności. Na opakowaniach produktów spożywczych znajduje się pod symbolem E262. W pożywieniu pełni rolę konserwantu, regulatora kwasowości, stabilizatora i sekwestrantu. Jest jednym z niewielu konserwantów występujących naturalnie w przyrodzie. E262 ma działanie bakteriobójcze, a ponadto buforujące (utrzymuje stałe pH), stabilizujące i kompleksujące jony metali (sekwestrant). Poprzez absorbowanie wolnych jonów obecnych w produktach spożywczych zapobiega zmianie barwy, konsystencji i smaku jedzenia podczas przechowywania.

Poza tym stosuje się octan sodu w kosmetyce, jako odtłuszczacz, podczas procesów fotograficznych, do barwienia tkanin oraz w ogrzewaczach termicznych. Ogrzewacze w postaci elastycznych pojemników zawierają płynny octan sodu. Jego krystalizacja pobudzana jest mechanicznie (najczęściej przez zgięcie blaszki w środku) i zachodzi z wydzieleniem ciepła. Po całkowitym wykrystalizowaniu octanu sodu ogrzewacz trzeba wrzucić do wody i gotować do rozpuszczenia jego zawartości.

Octan sodu w jedzeniu – w jakich produktach jest E262?

Konserwant E262 w produktach spożywczych występuje w:

  • galaretkach,
  • dżemach,
  • cukierkach twardych i miękkich,
  • płatkach śniadaniowych i innych przetworach zbożowych,
  • przetworach mięsnych i rybnych,
  • tłuszczach i olejach,
  • koncentratach do zup,
  • słodkich sosach,
  • marynatach do śledzi, grzybów i sałatek,
  • sosach sałatkowych,
  • majonezach.

Czy octan sodu jest szkodliwy?

Octan sodu należy do nieszkodliwych dodatków do żywności. Nie powoduje żadnych problemów zdrowotnych ani skutków ubocznych po spożyciu. Ostrożność muszą zachować jedynie osoby uczulone na ocet, gdyż octan sodu jest pochodną tego kwasu. Szkodliwość E262 nie została potwierdzona w żadnych badaniach. Ten dodatek do żywności ma status GRAS, czyli jest uznany za bezpieczny przez Agencję ds. Żywności i Leków (FDA).

Kwas octowy i jego sole w tym octan sodu są do tego stopnia neutralne dla organizmu, że zniesiono dla nich wartość dopuszczalnego dziennego spożycia (ADI). Octan sodu jest metabolizowany w wątrobie do jonu wodorowęglanowego, a następnie do dwutlenku węgla i wody, które są zupełnie nieszkodliwe. Octan sodu w ciąży, podczas karmienia piersią i dla małych dzieci również jest bezpieczny. Znajduje się czasem jako regulator kwasowości w środkach spożywczych dla niemowląt.

Bibliografia

  1. Sodium acetate, PubChem, https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/517045
  2. http://www.sachemicals.eu/?oferta
  3. Bosacka K., Kozłowska-Wojciechowska M., Czy wiesz, co jesz?, Poznań, 2011
  4. https://www.youtube.com/watch?v=pLKap7LTc9k
Opublikowano: ; aktualizacja: 02.10.2018

Oceń:
4.3


Może cię

Czosnek – naturalny antybiotyk

Właściwości lecznicze oraz walory smakowe czosnku są doceniane od tysięcy lat. To doskonały lek na ...

Co na kaca? Jakie są najlepsze sposoby na kaca?

Kac objawia się złym samopoczuciem, które jest efektem nadmiernej konsumpcji alkoholu. Zbyt duża ilość alkoholu ...

Antyoksydanty w diecie

Nieprawidłowa dieta, stres, zanieczyszczenie środowiska czy palenie papierosów to czynniki wpływające na wzrost poziomu wolnych ...

Czy aspartam jest szkodliwy?

Aspartam na rynku znajduje się pod różnymi nazwami handlowymi i oznaczany jest na produktach spożywczych ...

Właściwości kiwi – jakie witaminy i wartości odżywcze ma owoc kiwi?

Kiwi to egzotyczny, niskokaloryczny owoc odznaczający się bogactwem substancji odżywczych, które przekładają się na jego ...

Nawodnienie organizmu – czym i jak nawodnić organizm?

By prawidłowo funkcjonować, organizm każdego dnia potrzebuje minimum 1,5–2 litrów płynów. Najlepszym sposobem na nawodnienie ...

Żywienie pozajelitowe – wskazania, przebieg, preparaty, powikłania

Żywienie pozajelitowe to sposób odżywiania stosowany w chorobach z upośledzonym wchłanianiem pokarmu w jelitach. Wskazaniem ...

Detoks organizmu – oczyszczanie organizmu z toksyn

Dieta oczyszczająca organizm polecana jest wszystkim, których nawyki żywieniowe odbiegają od zasad zdrowego żywienia. Tak ...

Magnez w diecie

Magnez to jeden z najważniejszych biopierwiastków w ludzkim organizmie. Buduje kości i zęby, aktywuje enzymy, ...

Chrom – właściwości, rola w organizmie, dieta, niedobór

Chrom jest pierwiastkiem, którego odpowiednia ilość zapewnia organizmowi homeostazę, czyli stan równowagi. Jego funkcje i ...

Alginian sodu E401 – właściwości, zastosowanie, szkodliwość

Alginian sodu to naturalny związek chemiczny pozyskiwany z wodorostów. Występuje jako polisacharyd, który ma zdolność ...

Dieta na przytycie – co jeść, żeby przytyć?

Jedni martwią się tym, jak schudnąć, inni – jak szybko przytyć. Niestety przybieranie na wadze ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon