Dwutlenek krzemu E551 – właściwości, występowanie w żywności, zastosowanie, szkodliwość

Dwutlenek krzemu jest związkiem chemicznym występującym naturalnie w przyrodzie, jednak do zastosowań w przemyśle produkuje się go syntetycznie. Jest wykorzystywany m.in. w produkcji szkła, cementu, kosmetyków, leków oraz jako dodatek do żywności. Postaci dwutlenku krzemu dopuszczone do stosowania w żywności oznaczane są symbolem E551.

Dwutlenek krzemu – właściwości

Dwutlenek krzemu, nazywany inaczej krzemionką, jest związkiem chemicznym o wzorze SiO2. Jest minerałem bardzo powszechnie występującym na Ziemi, głównym składnikiem piasków i piaskowców. Występuje w formie bezwodnej lub uwodnionej. Może mieć postać bezbarwnego kryształu lub białego, bezbarwnego i bezwonnego proszku.

Rozpuszczalność dwutlenku krzemu w wodzie nie zachodzi. Jest on związkiem higroskopijnym, czyli ma zdolność pochłaniania wody z otoczenia. Dwutlenek krzemu jest substancją obojętną chemicznie, co oznacza, że nie wchodzi w reakcje z innymi związkami chemicznymi. Otrzymywanie dwutlenku krzemu do zastosowań w przemyśle odbywa się metodą syntetyczną w procesie termicznym lub mokrym. Krzemionka występuje w trzech formach:

  • krystalicznej,
  • amorficznej,
  • SAS (syntetycznej amorficznej).

Forma SAS jako jedyna jest dopuszczona do stosowania w produktach spożywczych i oznaczana jest symbolem E551. Wśród krzemionki SAS wymienia się: żel krzemionkowy, krzemionkę strącaną, krzemionkę pirogeniczną, a także zol krzemionkowy (krzemionkę koloidalną), który nie jest zaliczany do dodatków do żywności.

Dwutlenek krzemu jako E551 jest materiałem złożonym z zagregowanych nanocząstek. Agregaty te mogą dalej łączyć się ze sobą, tworząc większe struktury. Wielkość agregatów amorficznego dwutlenku krzemu przekracza zwykle 100 nm.

Sprawdź, jakie właściwości ma soda kaustyczna (wodorotlenek sodu).

Zastosowanie dwutlenku krzemu

Dwutlenek krzemu w różnych postaciach znajduje zastosowania przemysłowe. Używa się go do produkcji materiałów ogniotrwałych, szkła, materiałów budowlanych, np. cegieł silikatowych, cementu portlandzkiego, silikonów, warstw dielektrycznych i światłowodowych w elektronice i telekomunikacji.

Dwutlenek krzemu w lekach używany jest jako wypełniacz w produkcji tabletek. Preparaty z dwutlenkiem krzemu to także suplementy diety wspomagające detoksykację organizmu. Jednak ta funkcja dwutlenku krzemu wymaga dokładniejszego rozpoznania.

Zastosowanie dwutlenku krzemu w kosmetyce jest bardzo szerokie dzięki właściwościom higroskopijnym, czyli zdolności absorbowania wody, zdolności tworzenia żeli oraz działaniu przeciwzbrylającemu. Ma właściwości odpieniające i wysuszające. Jest wypełniaczem, stabilizatorem, kształtuje lepkość roztworów i poprawia odporność na wodę. Działanie dwutlenku krzemu sprawia, że znajduje się on bardzo powszechnie we wszelkiego rodzaju kremach i balsamach do pielęgnacji skóry ciała i twarzy, a także kosmetyków o konsystencji żelu na bazie olejków.

Dwutlenek krzemu w żywności – dodatek E551

Syntetyczna, amorficzna krzemionka jest jedyną formą dwutlenku krzemu dopuszczoną do stosowania w przemyśle spożywczym. Jako dodatek do żywności oznacza się ją symbolem E551. Krzemionka E551 przede wszystkim znajduje zastosowanie jako substancja przeciwzbrylająca, zapobiegająca zlepianiu się ze sobą cząsteczek, głównie w produktach sypkich. Jest też nośnikiem i substancją klarującą. Wykorzystuje się ją w procesach klarowania wina, piwa i napojów.

Dwutlenek krzemu E551 w jedzeniu znajduje się w:

  • aromatach,
  • soli,
  • przyprawach i mieszankach przypraw,
  • żywności typu fast food,
  • daniach instant, np. budyniach, kisielach, kaszkach, zupach, sosach, puree,
  • serach twardych i półtwardych w plasterkach i startych, serkach topionych,
  • wyrobach cukierniczych,
  • ryżu,
  • kiełbasach,
  • gumach do żucia,
  • suchych przetworach zbożowych przeznaczonych dla niemowląt i małych dzieci o dobrym stanie zdrowia.

Antyzbrylacz dwutlenek krzemu często występuje w żywności wraz z innymi dodatkami: przeciwutleniaczem E309, emulgatorem E405, sekwestrantem E334, barwnikiem E150a, zagęstnikiem E415, wzmacniaczem smaku E625, substancją glazurującą E902, regulatorem kwasowości E623, konserwantem E283.

Dowiedz się, jak karmel amoniakalno-siarczynowy wpływa na organizm.

Dwutlenek krzemu – szkodliwość i wpływ na organizm

Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) w 2018 roku opublikował ponowną ocenę zagrożenia zdrowotnego związanego ze spożyciem dodatku do żywności E551 – amorficznej, syntetycznej postaci dwutlenku krzemu. Według opinii ekspertów EFSA dwutlenek krzemu jest słabo absorbowany w organizmie, jednak jego niewielkie ilości można znaleźć w niektórych tkankach. Na podstawie analizy dostępnych badań stwierdzono, że E551 jest bezpieczny dla zdrowia. Nie wykazuje toksyczności przewlekłej ani nie powoduje zaburzeń rozwoju płodu oraz nie wpływa na płodność.

SAS stosowany jako dodatek do żywności nie wykazuje właściwości genotoksycznych i rakotwórczych. Czy dwutlenek krzemu jest rakotwórczy? Istnieją pewne obawy, że postaci dwutlenku krzemu, które nie są stosowane w żywności, mogą wykazywać działanie rakotwórcze, jednak kwestia ta wymaga dokładnej analizy. Problem zdrowotny potencjalnie stanowią nanocząstki dwutlenku krzemu, które mogą znajdować się w E551 w niewielkich ilościach, gdyż specyfikacja tego dodatku do żywności jest zbyt mało szczegółowa. Skutki uboczne dwutlenku krzemu są związane z obecnością cząstek o rozmiarze poniżej 100 nm.

Na podstawie dostępnych badań naukowych nie stwierdzono żadnych oznak toksyczności dwutlenku krzemu E551 przy zgłoszonych zastosowaniach i poziomach użytkowania. Na dzień dzisiejszy nie określono poziomu ADI, czyli dopuszczalnego dziennego spożycia dla dwutlenku krzemu.

Bibliografia

  • https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.2903/j.efsa.2018.5088
  • https://tech.money.pl/medycyna/dodatki-do-zywnosci/e-551-dwutlenek-krzemu-113943/
  • https://biotechnologia.pl/kosmetologia/kosmetyczne-zastosowanie-dwutlenku-krzemu-sio2,11843
  • https://www.azotychorzow.pl/kategorie/dwutlenek-krzemu-e-551-bezwodny
Opublikowano: ; aktualizacja: 06.05.2019

Oceń:
4.7


  • Tagi:

Może cię

Właściwości kiwi – jakie witaminy i wartości odżywcze ma owoc kiwi?

Kiwi to egzotyczny, niskokaloryczny owoc odznaczający się bogactwem substancji odżywczych, które przekładają się na jego ...

Wideo – Dieta we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego to przewlekła, zapalna choroba szerząca się w sposób ciągły, z wytwarzaniem ...

Sok pomidorowy – czy jest zdrowy? Na co pomaga sok z pomidorów?

Sok pomidorowy zaliczany jest do napojów o szczególnych właściwościach zdrowotnych. Zawiera potas, likopen czy przeciwutleniacze, ...

Detoks organizmu – oczyszczanie organizmu z toksyn

Dieta oczyszczająca organizm polecana jest wszystkim, których nawyki żywieniowe odbiegają od zasad zdrowego żywienia. Tak ...

Oleje – rodzaje i zastosowanie

Mianem olejów jadalnych określane są tłuszcze roślinne, uzyskiwane z różnych roślin, np. nasion, pestek, owoców ...

Dieta na potencję

Na potencję i sprawność seksualną żywienie wpływa w znacznym stopniu. Codzienna dieta ma znaczenie nie ...

Dlaczego wyrzucanie bananów z brązową skórką to błąd?

Czy banany z brązowymi plamkami należy wyrzucać? Zdecydowanie nie. Plamki na skórce świadczą o idealnej ...

Dieta TLC – zasady, efekty, produkty w jadłospisie

Dieta TLC (terapeuthic life style change) to model odżywiania dedykowany osobom zagrożonym chorobami układu sercowo-naczyniowego. ...

Dziurawiec – właściwości

Dziurawiec to roślina występująca powszechnie na łąkach, polach czy w lasach. Jest byliną o wielokierunkowym ...

Ciągłe zmęczenie oraz znużenie a błędy żywieniowe i nieprawidłowa dieta

Prawidłowa i w pełni zbilansowana dieta dostarcza organizmowi wszystkich niezbędnych do funkcjonowania składników pokarmowych. Kiedy ...

DASH – jakie są wskazania i zasady, co można jeść, a czego unikać w diecie DASH?

Nadciśnienie tętnicze to choroba przewlekła dotykająca co czwartą dorosłą osobę na świecie. Nieleczona prowadzi do ...

Dieta niskowęglowodanowa

Dieta niskowęglowodanowa, jak sama nazwa wskazuje, to dieta ograniczająca podaż węglowodanów, zwłaszcza cukrów prostych. Rezygnacja ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon