Dieta w chorobach serca

Na rozwój miażdżycy, nadciśnienia tętniczego czy choroby niedokrwiennej serca bardzo duży wpływ ma styl życia, do którego zaliczamy: stosowaną dietę, aktywność fizyczną, stres, rodzaj wykonywanej pracy. Żywienie obfite w nasycone kwasy tłuszczowe, cholesterol i nadmiar energii sprzyja rozwojowi nadciśnienia tętniczego, dużych wartości cholesterolu i trójglicerydów w surowicy krwi, czy miażdżycy.

Dieta dla serca

Choroby układu krążenia należą do jednej z najczęstszych przyczyn zgonu. Niektóre z nich nazywane są mianem chorób cywilizacyjnych. Na rozwój miażdżycy, nadciśnienia tętniczego czy choroby niedokrwiennej serca bardzo duży wpływ ma styl życia, do którego zalicza się:

stosowaną dietę,

aktywność fizyczną,

stres,

rodzaj wykonywanej pracy,

częstość, z jaką pacjent poddaje się badaniom profilaktycznym.

Nie bez powodu dietę została wymieniona jako pierwsza, ponieważ żywienie obfite w nasycone kwasy tłuszczowe, cholesterol i nadmiar energii sprzyja rozwojowi otyłości, nadciśnienia tętniczego, dużych wartości cholesterolu i trójglicerydów w surowicy krwi, czy miażdżycy, a więc nie tylko sama w sobie zwiększa ryzyko, ale także stymuluje rozwój innych czynników ryzyka groźnych dla życia chorób układu sercowo-naczyniowego.

Pierwszym krokiem w profilaktyce chorób układu krążenia z zastosowaniem diety jest dążenie do normalizacji masy ciała. Utrzymanie prawidłowej masy ciała, według wskaźnika BMI (Body Mas Index) na poziomie 18,5 - 24,99 jest głównym warunkiem profilaktyki wyżej wymienionych chorób.

Tłuszcze w diecie

Tłuszcze powinny dostarczać mniej niż 30 % energii dobowego zapotrzebowania (7 % nasycone kwasy tłuszczowe, około 10 % wielonienasycone kwasy tłuszczowe, 10-15 % jednonienasycone). Tłuszcze zawarte w takich produktach jak masło, śmietana, smalec, słonina, tłuste mięsa czy tłuste sery są źródłem nasyconych kwasów tłuszczowych zwiększających poziom cholesterolu (szczególnie frakcji LDL), a także zwiększają krzepliwość krwi, dlatego ich spożycie należy ograniczyć. Z kolei warto zwiększyć spożycie kwasów tłuszczowych wielonienasycone jak zawartych np. w: oleju sojowym czy kukurydzianym oraz kwasów jednonienasyconych (zawartych w oleju rzepakowy czy oliwie z oliwek), ponieważ one zmniejszają poziom cholesterolu.

Dodatkowo w niewielkim stopniu jednonienasycony kwas oleinowy zwiększa stężenie tzw. „dobrego cholesterolu” frakcji HDL. Bardzo ważne jest również spożywanie ryb morskich (najlepiej 2-3 razy w tygodniu), ponieważ są one naturalnym źródłem kwasów omega-3, które zmniejszają stężenie trójglicerydów oraz korzystnie wpływają na ciśnienie tętnicze i śródbłonek naczyniowy. Warto ograniczyć spożycie produktów bogatych w sam cholesterol, w tym żółtka jaj czy podroby.

Błonnik, witaminy i minerały

Zaleca się codzienne spożycie 30-40 g błonnika, w połowie pochodzącym od warzyw, a w połowie od owoców (zarówno tych świeżych, jak i suszonych). Poza tym owoce to bardzo dobre źródło witamin. Szczególną uwagę należy zwrócić na witaminy antyoksydacyjne, tj. witaminę A, E, C oraz kwas foliowy, hamujące utlenianie nienasyconych kwasów tłuszczowych (co należy zaliczyć do działań przeciwmiażdżycowych), a także zmniejszających szkodliwość działania wolnych rodników tlenowych, które uszkadzają ściany naczyń krwionośnych. Poza tym warto również zwrócić uwagę na odpowiednią zawartość składników mineralnych w diecie – w szczególności:

  • wapnia – który jest podstawą prawidłowej pracy mięśnia sercowego, poza tym jego obecność wpływa na proces krzepnięcia krwi oraz na prawidłową pobudliwość układu mięśniowego; źródłem wapnia jest np. mleko, ser, jaja,
  • magnezu – jego odpowiedni poziom, w dużym stopniu, zabezpiecza przed wystąpieniem arytmii. Jego niedobór sprzyja występowaniu zaburzeń lipidowych oraz podwyższonemu ciśnieniu krwi. W celu dostarczenia go do organizmu należy spożywać warzywa liściaste oraz strączkowe,
  • potasu – jego niedobór powoduje zmniejszenie kurczliwości mięśnia sercowego. Produkty zawierające potas to np.: banany, ziemniaki, seler, kiwi, pomidory, grejpfruty.

W profilaktyce chorób układu sercowo-naczyniowego warto ograniczyć również spożycie soli kuchennej do 3-5 g/dobę. Bardzo dużą ilość soli zawierają takie produkty jak potrawy typu fast food, chipsy, zupy i sosy błyskawiczne, orzeszki solone czy paluszki, których spożycie należy zmniejszyć.

Węglowodany

Najwięcej węglowodanów znajduje się w produktach zbożowych i to właśnie one powinny być głównym źródłem naszej energii. Należy unikać sacharozy oraz fruktozy, ponieważ nie są one niezbędnymi składnikami odżywczymi. Ich unikanie chroni przed otyłością i zaburzeniami metabolicznymi.

Białko

Białko jest źródłem około 10-15 % energii, która pochodzi ze spożycia takich produktów jak: indyk, kurczak, cielęcina, mleko z małą zawartością tłuszczu. Poza tym wskazane jest spożywanie produktów mlecznych fermentowanych jak: jogurt czy kefir. Proces fermentacji nadaje tym produktom właściwości m.in. obniżające stężenie cholesterolu. Ponadto, bakterie kwasu mlekowego wiążą cholesterol, dzięki czemu w większym stopniu, jest on wydalany przez przewód pokarmowy. Poza tym należy ograniczyć spożycie czerwonego mięsa zawierającego metioninę, ponieważ jej metabolitem jest homocysteina, której przypisuje się działanie miażdżycogenne.

Picie alkoholu w nadmiernych ilościach powoduje podwyższenie ciśnienia krwi oraz osłabienie i nieskuteczną (niewydolną) pracę serca. Bardzo niewielkie ilości alkoholu u zdrowych osób wpływają jednak korzystnie na funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego.

Profilaktyka chorób układu krążenia

W profilaktyce chorób układu krążenia bardzo dużą rolę odgrywa dobór produktów i sposób ich przyrządzania, a także ilość spożywanych posiłków. Zaleca się, by dokonać uregulowania pór spożywanych posiłków – należy jeść 4-5 razy w ciągu dnia, a odstępy między nimi powinny wynosić nie więcej niż 2-4 godziny. Dużym błędem jest nie spożywanie śniadania, ponieważ zapobiega ono nadmiernym wahaniom poziomu glukozy w organizmie. Co więcej, śniadanie należy jeść zaraz po przebudzeniu. Z kolei kolację powinno spożywać się przynajmniej na 2 godziny przed snem. Oprócz wyżej wymienionych wskazówek, warto stosować się do zasad racjonalnego żywienia obejmujących:

  • spożywanie różnorodnych produktów,
  • unikanie nadwagi i otyłości,
  • produkty zbożowe powinny stanowić główne źródło energii w naszym żywieniu,
  • należy spożywać z umiarem mięso, stosując inne produkty z tej grupy,
  • spożywać kilka porcji dziennie warzyw i owoców,
  • ograniczyć spożycie produktów zawierających tłuszcze zwierzęce oraz cholesterol,
  • unikać cukru i słodyczy,
  • ograniczyć spożycie soli,
  • unikać spożywania nadmiernych ilości alkoholu.
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Niedomykalność zastawki aortalnej – przyczyny, objawy, stopnie, leczenie niedomykalności aortalnej

Niedomykalność zastawki aortalnej to rodzaj wady serca, prowadzącej do niedokrwienia narządów. Jej przyczyną są m.in. ...

Tamponada serca – co to jest, jakie są objawy, leczenie i rokowanie?

Tamponada serca to przedostanie się krwi lub płynu do worka osierdziowego, w którym znajduje się ...

Choroby układu krążenia a choroby cywilizacyjne

Choroby cywilizacyjne, nazywane również chorobami XXI wieku, to schorzenia wynikające z życia w wysoko rozwiniętej ...

Beta-blokery

Procesy przebiegające w organizmie niezależnie od woli, takie jak trawienie, metabolizm, kontrola temperatury ciała czy ...

Arytmia serca

Arytmia serca, inaczej nazywana zaburzeniem rytmu serca, to zaburzenie pracy serca polegające na jej przyśpieszeniu, ...

Menopauza a choroby serca

Choroby serca w czasie menopauzy mogą wynikać z zaburzeń hormonalnych lub niekorzystnych zmian w profilu ...

Duszność

Duszność jest subiektywnym odczuciem braku powietrza, utrudnionego oddychania. Może jej towarzyszyć wrażenie skrócenia oddechu lub ...

Omdlenie – przyczyny, rodzaje, objawy przedomdleniowe, pierwsza pomoc, leczenie

Omdlenie to nagła, chwilowa utrata przytomności, której przyczyną jest spadek ciśnienia tętniczego krwi. Należy różnicować ...

Niedomykalność zastawki mitralnej – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie, powikłania, rokowanie

Niedomykalność zastawki mitralnej (dwudzielnej) to wada polegającą na cofaniu się krwi z lewej komory do ...

Jak zapobiegać chorobom układu krążenia?

Podejmując walkę o życie wolne od chorób układu sercowo-naczyniowego, warto poznać czynniki, które sami jesteśmy ...

Badania w chorobach serca

W przypadku diagnostyki chorób układu krążenia do postawienia pełnej diagnozy często konieczne okazuje się wykonanie ...

Jak zapobiegać chorobom serca?

Zapobieganie chorobom serca jest ściśle związane ze zdrowym stylem życia i nosi miano profilaktyki pierwotnej ...

Komentarze (0)