Czy aspartam jest szkodliwy?

Aspartam na rynku znajduje się pod różnymi nazwami handlowymi i oznaczany jest na produktach spożywczych symbolem E951. Trudne jest jednoznaczne stwierdzenie dotyczące bezpieczeństwa stosowania tego związku. Znajdujemy także informacje na temat jego szkodliwego wpływu na organizm człowieka.

Słodki smak bez cukru

Za odczuwanie smaku słodkiego w produktach spożywczych odpowiada między innymi rodzaj i stężenie wykorzystanego środka słodzącego. Ilość dodawanych środków słodzących do żywności jest bardzo zróżnicowana. Wzrost spożycia żywności niskokalorycznej spowodował poszukiwania nowych rozwiązań technologicznych wykorzystujących sztuczne substancje słodzące zastępujące cukier.

W wielu krajach zwiększa się liczba osób z nadwagą i otyłością, cukrzycą, próchnicą zębów i z myślą o tych osobach wytwarzane są związki zastępujące cukier. Do sztucznych środków słodzących zaliczamy aspartam. Używany jest do produkcji takich wyrobów, jak: napoje energetyzujące, napoje mleczne, bezalkoholowe, napoje light, rozpuszczalne kawy i herbaty, gumy do żucia, środki farmaceutyczne, sosy do lodów, desery. Można więc stwierdzić, że znajduje się w bardzo wielu produktach i każdego dnia może być dostarczany do organizmu z żywnością.

Substancje słodzące

Substancje słodzące, potocznie zwane „słodzikami”, dzielimy na półsyntetyczne o średniej słodkości i syntetyczne, silnie słodzące. Do wymagań dotyczących sztucznych substancji słodzących należą:

  • silna słodkość,
  • stabilność chemiczna,
  • brak wpływu na barwę i smak produktu,
  • niska wartość energetyczna lub bezkaloryczność,
  • udział w procesach metabolicznych lub odporność na trawienie,
  • brak toksyczności dla organizmu.

Stosowanie substancji dodatkowych do żywności reguluje Rozporządzenie Ministra Zdrowia. Przepisy dotyczące dodatków do żywności ulegają częstym zmianom, co związane jest z dostosowaniem przepisów krajowych do zaleceń Unii Europejskiej. Niektóre z substancji nie są dozwolone do stosowania w Polsce jako dodatki do żywności, a w innych krajach są dopuszczane do użycia. Intensywne substancje słodzące, w tym aspartam, wolno stosować do szerszej grupy produktów, przy czym jest to limitowane w postaci dopuszczalnej maksymalnej dawki w produkcie. Ważne jest natomiast, że substancje te nie mogą być stosowane w produktach przeznaczonych dla małych dzieci i niemowląt.

Aspartam – dzienna dawka

Aspartam jest związkiem o dużej słodkości, blisko 200 razy słodszym od cukru. Jest to dipeptyd składający się z kwasu asparaginowego i fenyloalaniny. Ma postać białego proszku bez zapachu i kaloryczności 4 kcal/g. Traktuje się go jako związek bezkaloryczny, ponieważ ze względu na dużą słodkość stosowany jest w bardzo małych ilościach. W organizmie trawiony jest jako białko.

Obecnie aspartam uważany jest za jeden z bezpieczniejszych sztucznych środków słodzących i stosowany jest w przemyśle spożywczym w około 100 krajach. Wynaleziony został w 1965 roku, a zaakceptowany w 1981 roku przez Urząd ds. Żywności i Leków USA. Na podstawie badań toksykologicznych dopuszczalne dzienne pobranie substancji przez człowieka (ADI) ustalono na poziomie 0-40 mg/kg masy ciała na dzień.

Aspartam na rynku znajduje się pod różnymi nazwami handlowymi i oznaczany jest na produktach spożywczych symbolem E951. Trudne jest jednoznaczne stwierdzenie dotyczące bezpieczeństwa stosowania tego związku. Znajdujemy także informacje na temat szkodliwego wpływu aspartamu na organizm człowieka.

Aspartam – czy jest bezpieczny?

W określonych warunkach wilgotności i temperatury aspartam może ulec przemianom do diketopiperazyny, związku uważanego za toksyczny dla organizmu. Substancja ta w pewnych ilościach może powstawać przy produkcji aspartamu lub uwalniać się w napojach przechowywanych powyżej temperatury 30°C przez dłuższy czas.

W jelicie cienkim aspartam ulega przemianie w fenyloalaninę i metanol. Metanol jest szkodliwy dla organizmu, jest trucizną o działaniu neurotoksycznym, a podczas jego utleniania powstają kwas mrówkowy i formaldehyd mogące uszkadzać wątrobę, nerki i serce. Ponadto formaldehyd to także substancja rakotwórcza. Nie ma jednak jednoznacznych dowodów na to, że ilość wytworzonego metanolu z aspartamu w żywności mogłaby niekorzystnie działać na ustrój.

Chorobą, w której jest przeciwwskazane spożycie aspartamu, jest fenyloketonuria, określana jako wrodzone zaburzenia przemian fenyloalaniny, aminokwasu dostarczanego z produktami do organizmu. Spowodowane jest to niedoborem enzymu biorącego udział w przemianie tego związku, czego skutkiem jest nagromadzenie fenyloalaniny w organizmie człowieka. Konieczne jest ograniczanie dostarczania tego związku do organizmu, a więc również należy unikać produktów zawierających aspartam, który staje się toksyczny dla organizmu. Pomimo traktowania go za bezpieczny związek, zgłaszane są przez konsumentów przypadki wystąpienia zaburzeń po spożyciu produktów zawierających aspartam, jak np.:

  • migreny,
  • zaburzenia równowagi,
  • wahania nastroju,
  • mdłości,
  • bóle brzucha,
  • zaburzenia wzroku.

Często pojawiają się także informacje, jakoby aspartam i jego metabolity były przyczyną zwiększenia ryzyka choroby Alzheimera, epilepsji, nowotworów mózgu. Jednak Amerykańskie Stowarzyszenie Dietetyczne i Komitet Naukowy ds. Żywności UE na podstawie analiz przeprowadzonych badań naukowych ogłosiły brak podstaw do łączenia występowania niekorzystnych zaburzeń ze spożyciem aspartamu.

Aspartam stosowany jest dziś tak powszechnie, że jednoznaczne potwierdzenie jego szkodliwości jest trudne, a może nawet niemożliwe. Najlepszym rozwiązaniem jest spożywanie produktów naturalnych bez sztucznych dodatków. Natomiast, jeśli już wybieramy produkty, to powinny być one z jak najmniejszą ilością dodawanych substancji. Zgodnie z powiedzeniem „Wszystko jest trucizną i nic nią nie jest, bo tylko dawka czyni truciznę”, należy podejść do spożycia tego związku zdroworozsądkowo. A więc na tyle, na ile jest to możliwe, eliminować produkty zawierające aspartam z naszej codziennej diety.

Opublikowano: ; aktualizacja: 28.03.2017

Oceń:
4.6


Może cię

Zdrowy cukier – czym słodzić? Czy istnieją zdrowe zamienniki cukru?

Nadmiar białego cukru w diecie jest przyczyną szeregu chorób i dolegliwości, w tym nadwagi i ...

Syrop glukozowo-fruktozowy – czy jest szkodliwy i odpowiada za otyłość?

Syrop glukozowo-fruktozowy to płynna substancja słodząca, która jest dostarczana do organizmu często nieświadomie. Stanowi on ...

Dieta przeciwnowotworowa – czy dieta może zapobiegać rakowi?

Choroby nowotworowe stanowią, po chorobach sercowo-naczyniowych, najczęstszą przyczynę zgonów w Polsce i na świecie. Niestety ...

Dieta na wątrobę

Zdrowa dieta ma ogromny wpływ na funkcjonowanie poszczególnych narządów organizmu, w tym na wątrobę. Dieta ...

Dieta 5:2 – na czym plega dieta dr. Mosleya?

Dieta 5:2 to dieta odchudzająca, która polega na połączeniu prawidłowego i racjonalnego odżywiania z okresami ...

Wideo – Produkty light a odchudzanie

Według rozporządzenia Parlamentu Europejskiego z 2006 roku, żywność o obniżonej wartości energetycznej to taka, której ...

Dieta po usunięciu woreczka żółciowego – co jeść po wycięciu pęcherzyka żółciowego?

Dieta po usunięciu woreczka żółciowego powinna zostać skomponowana zgodnie z zasadami zdrowego żywienia. Usunięcie pęcherzyka ...

Polipy jelita grubego – dieta – co jeść przy polipach jelita grubego?

Polip to guzowaty patologiczny twór wyrastający z błony śluzowej wysłanej nabłonkiem gruczołowym. Każde uwypuklenie błony ...

Czy produkty typu light odchudzają?

Spożywanie produktów light, określanych często jako produkty zero, uchodzi za skuteczny sposób na szybkie odchudzanie. ...

Czym zastąpić chleb? Co jeść zamiast chleba?

Pieczywo w wielu domach stanowi nieodzowny składnik śniadań i kolacji. Decydując się na rezygnację z ...

Słodziki i ich bezpieczeństwo zdrowotne

W ostatnich latach znacząco wzrosła spożywana przez nas ilość substancji słodzących. Powszechnie są one stosowane ...

Superfoods – co to jest superżywność?

Pojęcie superfoods znane jest zapewne większości osób zainteresowanych tematyką zdrowych diet. Superfoods to inaczej superżywność, ...

Komentarze (0)