Niedożywienie

Niedożywienie, któremu może towarzyszyć wychudzenie, jest spowodowane niedoborem energii, białka, węglowodanów oraz tłuszczów. W momencie, gdy organizm nie ma dostarczanej energii z pożywienia, czerpie ją z rozpadu własnych tkanek ustrojowych. Wdrożona odpowiednio wcześnie dieta na zwiększenie masy ciała, pomaga pacjentom powrócić stopniowo do zdrowia.

Czym jest niedożywienie?

Niedożywieniem nazywamy stan patologiczny organizmu, w którym ubytek masy ciała w stosunku do prawidłowej wynosi 10-15% i więcej. Jeśli ocenimy masę ciała na podstawie wskaźnika BMI – Body Mass Index, to wartość poniżej 18,5kg/m2 oznacza wychudzenie organizmu. BMI obliczamy dzieląc wagę (kg) przez wzrost (m) do kwadratu, np. 70kg / (1,70m)2 = 24,2kg/ m2 (norma 20-24,9).

Jakie są przyczyny niedożywienia?

Niedożywienie występuje w wyniku wielu chorób i schorzeń, a nie tylko z powodu niedostatecznego dostarczania składników odżywczych z codziennej diety. Pojawia się przede wszystkim w wyniku:

  • chorób nowotworowych – występuje nawet u 85% chorych z nowotworami,
  • chorób układu pokarmowego – przewlekłe zapalenie trzustki, choroby zapalne jelit, choroba trzewna, marskość wątroby, zespół złego wchłaniania,
  • chorób układu oddechowego,
  • chorób układu krążenia,
  • chorób zakaźnych i gorączkowych,
  • choroby alkoholowej,
  • chorób pasożytniczych,
  • zaburzeń endokrynologicznych – nadczynność tarczycy, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność przedniego płata przysadki mózgowej,
  • zaburzeń psychicznych – anoreksja, depresje, niektóre psychozy,
  • u pacjentów po zabiegach chirurgicznych,
  • u osób w wieku podeszłym – poprzez utratę apetytu, choroby zębów, zaburzenie trawienia i wchłaniania.

Niedożywienie – objawy

Głównym objawem jest znaczny niedobór masy ciała. Osoby wychudzone mają obniżoną sprawność fizyczną i umysłową, zmniejsza się ich siła mięśniowa, zanika tkanka mięśniowa oraz spada odporność organizmu. Całkowicie zanika tkanka tłuszczowa, pojawia się niedokrwistość (anemia), upośledza się proces gojenia ran i regeneracji, pojawia się niedobór witamin. U osób cierpiących z powodu niedożywienia zmienia się postawa ciała na przygarbioną, skóra nabiera żółtawego koloru, staje się cienka (papierowa) i chłodna.

W późniejszym etapie wychudzenia temperatura ciała staje się niższa, zwalniają się reakcje psychiczne, u kobiet zatrzymuje się miesiączkowanie, u mężczyzn pojawia się impotencja. Podczas badań laboratoryjnych wykazane jest zmniejszenie wartości białka całkowitego, albumin, globulin, występują obrzęki w organizmie.

Niedożywienie – jak i co jeść?

Żywienie u osób chorych ze zmniejszoną masą ciała powinno zacząć się od diety niskokalorycznej o konsystencji płynno-papkowatej. Stopniowo należy przechodzić do diety bogatoenergetycznej, bogatobiałkowej o stałej konsystencji oraz obfitującej w pozostałe składniki odżywcze.

U pozostałych osób bez jednostek chorobowych, należy etapami zwiększać kaloryczność posiłków, nie powodując przejadania ani dostarczania niezdrowego pokarmu np. fast-foodów czy też słodyczy. Białka powinny w większej części pochodzić z produktów zwierzęcych. Można uzupełnić jadłospis w preparaty zdrowotne białkowe dostępne w aptekach.

Nie należy dostarczać za dużo tłuszczów, ponieważ wychudzone osoby niedobrze tolerują tłuste produkty i w wyniku przeciążenia bogatymi w tłuszcze pokarmami, następuje utrata łaknienia. Należy spożywać masło, mleko pełnotłuste, śmietanę oraz lody.

Przy niedożywieniu powinno zwiększyć się spożycie węglowodanów. Zaleca się produkty o dużej wartości energetycznej, ale o małej objętości – cukier, miód, konfitury oraz dżemy. Należy dodawać cukier, najlepiej trzcinowy, do wszystkich napojów, soków oraz koktajli. Z racji niedoborów pierwiastków i witamin powinno zwiększyć się spożycie mleka i jego przetworów. Dzienne zaleca się wypicie nie mniej niż 1 litr mleka.

Wielkość posiłków nie może być za duża, małe objętościowo potrawy powinny być podawane często – 6-8 razy na dobę. Można jeść surowe, gotowane, smażone, pieczone potrawy, o ile nie ma przeciwwskazań zdrowotnych. Aby zwiększyć łaknienie, potrawy powinny być regularnie i ładnie podawane, smaczne, dobrze doprawione oraz urozmaicone.

Dieta przy niedożywieniu – co jeść i co pić?

Pomiędzy posiłkami należy jeść orzechy, bakalie, pić słodzoną wodę mineralną z cytryną i miętą, można pozwolić sobie na chałwę czy sezamki. Nie należy spożywać za dużo pokarmów typu fast-food, czy też słonych przekąsek – chipsów, paluszków, krakersów.

Kiedy wychudzenie organizmu jest większe, należy zastosować dietę łatwo strawną bogatobiałkową. Dieta ta dostarcza należytą ilość białka do budowy i odbudowy tkanek, enzymów, hormonów, białek osocza. Dieta ta często dotyczy osób w trakcie leczenia nowotworowego czy też w zaburzeniach psychicznych, jakim jest jadłowstręt psychiczny (anoreksja). W tych przypadkach oprócz leczenia żywieniowego musi być wdrożone leczenie psychiatryczne.

Dieta bogatobiałkowa, aby zaczęła przynosić rezultaty, musi mieć odpowiednią wartość energetyczną. Jeśli nie będzie to przestrzegane, białko zostanie wykorzystywane do celów energetycznych, a nie tak jak powinno do celów budulcowych i regeneracyjnych.

Planując jadłospis przy niedożywieniu, białko powinno stanowić w 2/3 białko pochodzenia zwierzęcego: ser twarogowy, mleko, masło, jajka, chude mięso czy też wędliny. Stanowią one doskonałe źródło o wysokiej wartości biologicznej, czyli białko te ma w swoim składzie komplet aminokwasów potrzebnych do syntezy własnych białek ustrojowych.

Dieta łatwostrawna i bogatobiałkowa powinna zawierać około 2300 kcal i 110 g białka. Taką gramaturę otrzymamy przy spożyciu produktów: 100g sera twarogowego, 600 ml mleka, 160 g chudego mięsa, ryb, drobiu bez kości, 50 g wędliny, 25 g jaj oraz produktów zbożowych – około 300 g. Ilość produktów jest uwarunkowana masą ciała pacjenta, aktywnością fizyczną oraz zastosowaniem diety. Osoby bardzo wyniszczone potrzebują większej ilości energii i białka – 2400 – 4000 kcal z białkiem w ilości 100 – 120 g.

Tłuszcze w diecie łatwostrawnej powinny pochodzić w większości z produktów białkowych. Węglowodany zaś stanowią połowę dobowego zapotrzebowania energetycznego pacjenta.

Podczas wdrożonego leczenia niedożywienia zazwyczaj pokrywana jest dobowa norma na witaminy i sole mineralne. W przypadku, gdy pacjent jest bardzo wyniszczony, należy wspomóc jego codzienny jadłospis o suplementy witaminowe.

Poprzez spożywanie produktów białkowych, zwiększa się spożycie sodu. W tym wypadku należy zmniejszyć ilość spożywanej soli do minimum, nie spożywać w nadmiarze produktów z nadmiarem soli – wędliny, konserwy. Konieczne jest picie wody mineralnej niskosodowej – nie mniej niż 2 litry dziennie.

Dieta na zwiększenie masy ciała jest podstawą do powrotu do zdrowia osób z niedoborem masy ciała, wyniszczonych czy też z problemami natury psychicznej. Dostarcza ona odpowiednich ilości składników odżywczych potrzebnych do zniwelowania zaistniałych niekorzystnych zmian w organizmie. W tym przypadku proces przybierania na wadze jest konieczny do odzyskania zdrowia.

Przykładowy przepis przy niedożywieniu

Śniadanie

2 mandarynki, 3 kanapki z pieczywa mieszanego z masłem, konfiturą, twarożkiem ze śmietaną, mleko z miodem.

II śniadanie

Jogurt owocowy z orzechami włoskimi, laskowymi i rodzynkami, 1 banan, szklanka soku pomarańczowego.

Obiad

Krem z brokułów z makaronem pełnoziarnistym i startym parmezanem.

Schab panierowany w sezamie i jajku, ziemniaki purée z masłem, surówka w kwaszonej kapusty marchewką, kompot jabłkowy.

Podwieczorek

Budyń waniliowy ze świeżymi owocami, koktajl mleczny z bananem.

Kolacja

Ryż brązowy z pieczonym jabłkiem, cynamonem i bitą śmietaną, herbata zielona.

Opublikowano: ; aktualizacja: 28.03.2017

Oceń:
4.4


Może cię

Głodówka lecznicza – jak przeprowadzić i jakie są efekty postu leczniczego?

Głodówka lecznicza to całkowita świadoma rezygnacja z przyjmowania pokarmów i picie jedynie wody przez okres ...

Co ma najwięcej witaminy C? Jakie są najlepsze źródła witaminy C?

Witamina C uchodzi za lekarstwo, które pomaga skrócić czas przeziębienia i zmniejszyć jego objawy. Nie ...

Czym jest tasiemczyca (tenioza, cestodoza)?

Tasiemczyca (zwana również teniozą lub cestodozą) to choroba pasożytnicza, wywołana przez dorosłe formy tasiemców. Początkowo ...

Anoreksja a ciąża

Anoreksja polega na zaburzeniach odżywiania. Kobiety, które cierpią na anoreksję, mają zazwyczaj rozregulowaną gospodarkę hormonalną, ...

Prealbumina (transtyretyna) – badanie

Badanie prealbuminy (transtyretyny) we krwi, ze względu na jej szczególną budowę, służy przede wszystkim do ...

Mięso oddzielone mechanicznie (MOM) – co to jest, co zawiera i jak wpływa na zdrowie?

Mięso oddzielone mechaniczne (MOM, MDOM) to masa mięsno-tłuszczowa pozyskana ze skórek, tłuszczu, chrząstek i ścięgien. ...

Które kasze są najzdrowsze?

Kasze odznaczają się wysoką wartością odżywczą. Jednak w ostatnim czasie coraz częściej zwraca się uwagę ...

Jak obliczyć prawidłową wagę?

Najbardziej powszechną i prostą metodą oceny stanu odżywienia jest wskaźnik masy ciała, oznaczany skrótem BMI. ...

BMI – oblicz prawidłową masę ciała

Najlepszą i najprostszą metodą pozwalającą na oznaczenie masy ciała u osób dorosłych jest skorzystanie ze ...

WHR czy BMI?

Stan odżywienia organizmu jest to stan zdrowia wynikający ze sposobu odżywania oraz wchłaniania i wykorzystania ...

Chudnięcie i spadek masy ciała

Spadek masy ciała większości osób kojarzy z nowotworem, jednak szybkie chudnięcie wskazywać może na zaburzenia ...

Guanylan disodowy E627 – właściwości, pochodzenie, wpływ na organizm, szkodliwość

Guanylan disodowy to naturalnego pochodzenia wzmacniacz smaku. Występuje w dużych ilościach w azjatyckich grzybach. E627 ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon