Dieta w zapaleniu trzustki

Brak zdjęcia

26 lipca 2013

W przebiegu ostrego zapalenia trzustki, podczas pierwszych 3 dób, konieczna jest bezwzględna głodówka, której celem jest wyłączenie bodźców pobudzających czynność wydzielniczą trzustki. Równocześnie, stosuje się stałe odsysanie treści pokarmowej przez zgłębnik w celu zapobiegania wymiotom.

Czym jest ostre zapalenie trzustki?

Ostre zapalenie trzustki to ostry stan, zagrażający życiu człowieka, związany z uszkodzeniem trzustki i różnego stopnia destrukcją sąsiadujących tkanek, niekiedy też odległych narządów. W krajach europejskich najczęstszą przyczyną ostrego zapalenia trzustki są choroby pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych oraz nadużywanie alkoholu, które łącznie odpowiedzialne są za około 80% zachorowań. Inne czynniki wywołujące ostre zapalenie trzustki to m. in. zabiegi operacyjne i niektóre procedury diagnostyczne w obrębie jamy brzusznej, urazy, zakażenia wirusowe i pasożytnicze, a także toksyczne działanie niektórych leków. Istotą procesu zapalnego i samostrawienia narządu w ostrym zapaleniu trzustki jest uwolnienie i aktywacja trypsynogenu i trypsyny uruchamiająca kaskadę aktywacji enzymów, a wśród nich elastazy, która odgrywa szczególną rolę w procesie uszkodzenia tkanki. Ponadto, w patomechanizmie zmian narządowych w ostrym zapaleniu trzustki prawdopodobnie uczestniczą endotoksyny flory bakteryjnej przedostające się do krwiobiegu z porażonych jelit. Zazwyczaj, pierwszym objawem ostrego zapalenia trzustki jest bardzo silny ból brzucha, pojawiający się nagle w nadbrzuszu po lewej stronie, czasami promieniujący do kręgosłupa. Występują nudności i wymioty nieprzynoszące ulgi i gorączka do 39-40°C. Brzuch jest bolesny i napięty, perystaltyka jelit jest niesłyszalna z powodu niedrożności porażennej jelit. W krótkim czasie rozwija się wstrząs, zwiększa się aktywność enzymów trzustkowych – amylazy i lipazy. Dochodzi do zmian martwiczych i krwotocznych w miąższu trzustki i trawienia trzustki przez produkowane przez nią enzymy.

Jakie są zalecenia żywieniowe w ostrym zapaleniu trzustki?

W przebiegu ostrego zapalenia trzustki, podczas pierwszych 3 dób, konieczna jest bezwzględna głodówka, której celem jest wyłączenie bodźców pobudzających czynność wydzielniczą trzustki. Równocześnie, stosuje się stałe odsysanie treści pokarmowej przez zgłębnik w celu zapobiegania wymiotom. Należy podkreślić, że czas utrzymywania głodówki nie powinien być zbyt długi ze względu na brak osłaniającego wpływu pokarmu na błonę śluzową przewodu pokarmowego.

Czas wprowadzania pierwszych posiłków jest indywidualny, powinien być dostosowany do przebiegu procesu chorobowego u konkretnego pacjenta i uwzględniać wskaźniki biochemiczne oraz stan perystaltyki jelit. Wprowadzone żywienie drogą doustną powinno mieć postać diety kleikowej, zawierającą w swoim składzie kleiki, sucharki rozmoczone w gorzkiej herbacie, po czym podaje się dietę kleikowo-owocową (1-5 dni), a następnie wzbogaca się ją o chude mleko, twarożek, wafle, ziemniaki puree. Diety te są niefizjologiczne i nie mogą być podawane przez długi czas.

Dietę kleikowo-owocową rozszerza się, dochodząc do diety łatwo strawnej, niskotłuszczowej, niskoresztkowej, jak w przewlekłym zapaleniu trzustki. Można podawać niewielką ilość żółtka. Węglowodany w większości powinny pochodzić z produktów zbożowych.

Czym jest przewlekłe zapalenie trzustki?

Przewlekłe zapalenie trzustki powoduje postępujące, nieodwracalne zmiany w miąższu trzustki pod postacią zaniku i włóknienia oraz stopniowego rozwoju niewydolności trzustki. Patogeneza nie została do końca wyjaśniona, prawdopodobnie do głównych przyczyn przewlekłego zapalenia trzustki należą konsekwencje nawracającego ostrego zapalenia trzustki, włóknienie, kamica i przewlekłe stany zapalne dróg żółciowych, stany chorobowe utrudniające odpływ soku trzustkowego i żółci, wrzody żołądka drążące do trzustki, przewlekły alkoholizm.

Przewlekły proces zapalny w obrębie trzustki wpływa na upośledzenie zarówno czynności zewnątrz-, jak i wewnątrzwydzielniczej trzustki. Obserwuje się zmniejszenie wydzielania wodorowęglanów i enzymów trzustkowych oraz ograniczone wydzielanie insuliny, które u części chorych prowadzi do cukrzycy.
W przewlekłym zapaleniu trzustki dochodzi również do zwiększenia wydzielania kwasu solnego obserwowanego u chorych z chorobą wrzodową dwunastnicy, ma również miejsce przyspieszenie opróżniania żołądka.

Przebieg przewlekłego zapalenia trzustki jest powolny. Dominuje ból brzucha zlokalizowany w nadbrzuszu, mogący promieniować do pleców, występujący po posiłkach i często po spożyciu alkoholu, trwa od kilku godzin do kilku dni. Dolegliwościom bólowym towarzyszą nudności, wzdęcia, stany podgorączkowe, osłabienie, pojawiają się uporczywe, cuchnące stolce tłuszczowe. Chorzy cierpią na brak łaknienia, co wraz ze współistniejącymi zaburzeniami trawienia i wchłaniania przyczynia się do utraty masy ciała, niedożywienia, a nawet wyniszczenia.

Jakie są zalecenia żywieniowe w przewlekłym zapaleniu trzustki?

Dieta w przewlekłym zapaleniu trzustki ma na celu odciążenie trzustki w procesie trawienia. Konieczne jest stosowanie preparatów zawierających trawienne enzymy trzustkowe. Zaburzenia wydzielania trzustki dotyczą trawienia wszystkich składników pokarmowych.

W przewlekłym zapaleniu trzustki stosowana dieta powinna być łatwo strawna, musi być to dieta niskotłuszczowa i niskoresztkowa. Potrawy należy podawać w mniejszych porcjach z równoczesną podażą preparatów zawierających enzymy trzustkowe. Dieta lekkostrawna powinna składać się z 4-5 małych porcji spożywanych w równych odstępach czasowych. Dzięki temu nie dochodzi do obciążenia przewodu pokarmowego.

Większa ilość tłuszczów w diecie nie wchłania się i powoduje stan nieżytowy jelit. Wskazane jest zmniejszenie zawartości tłuszczów do ok. 25% zapotrzebowania energetycznego.

Białko podaje się w normie fizjologicznej 1,0-1,5 g na kg masy ciała. Należy podawać potrawy bogatobiałkowe ze względu na wysokie zapotrzebowanie na aminokwasy, również ze strony przetrwałych komórek pęcherzykowych trzustki.

Głównym źródłem energii są węglowodany łatwo przyswajalne, pochodzące z produktów ubogich w błonnik. Są to: sucharki, czerstwe pszenne pieczywo, kasza, kleiki, drobny makaron, lane kluseczki, glukoza, cukier, miód, dżemy i przeciery, owoce bez pestek, ziemniaki puree. Dietę można modyfikować poprzez wprowadzenie niewielkiej ilości żółtka jaj.

U chorych w ciężkim stanie może pojawić się konieczność zastosowania żywienia pozajelitowego z zastosowaniem dożylnych preparatów aminokwasów, lipidów, soli mineralnych oraz witamin.

W wielu przypadkach istnieje konieczność leczenia pankreatyną zawierającą lipazę trzustkową, która pomaga w trawieniu pokarmów zawierających tłuszcz. Chroni to również organizm przed niedoborami witamin A, D, E, K oraz B1, B2, i B6, które są rozpuszczalne w tłuszczach.

W przypadku stwierdzenia objawów dyspetycznych zaleca się spożywanie warzyw i owoców w formie gotowanej albo pieczonej. Ponadto wskazane jest ich obieranie przed spożyciem. W ten sposób można pozbyć się pewnej ilości błonnika, który nasila biegunki.

Należy całkowicie zrezygnować ze spożycia alkoholu, który może zaostrzać objawy.

U wielu pacjentów w przewlekłym zapaleniu trzustki dochodzi do utraty masy ciała spowodowanej biegunkami czy wymiotami, dlatego zaleca się, aby dieta była wysokokaloryczna, a wszystkie posiłki o podobnej kaloryczności.

Opublikowano: ; aktualizacja: 28.03.2017

Oceń:
4.4


Może cię

Przyczyny ostrego zapalenia trzustki, objawy, leczenie i powikłania

Ostre zapalenie trzustki (OZT) to ostry stan zapalny trzustki spowodowany przedwczesną aktywacją proenzymów trzustkowych, prowadzący ...

Badanie poziomu lipazy trzustkowej

Badanie poziomu lipazy w surowicy zalecane jest w przypadku podejrzenia m.in. ostrego lub przewlekłego zapalenia ...

Amylaza w moczu podwyższona – norma, wyniki i cena badania alfa-amylazy trzustkowej w moczu?

Badanie amylazy w moczu wykonywane jest kiedy podejrzewa się przewlekłe lub ostre zapalenie trzustki, a ...

Rak trzustki – objawy, rokowanie i leczenie raka trzustki

Objawy raka trzustki pojawiają się w zaawansowanym stadium choroby, dlatego diagnostyka nowotworu jest znacznie utrudniona. ...

Ostre zapalenie trzustki

Głównym objawem ostrego zapalenia trzustki, z którym chory zgłasza się do lekarza, jest uporczywy i ...

Test NBT-PABA

Test NBT-PABA to badanie wykonywane w diagnostyce zapalenia trzustki. Test ten jest szczególnie przydatny u ...

Zapalenie trzustki

Zapalenie trzustki (łac. pancreatitis), czyli stan zapalny narządu wydzielającego enzymy trawienne i hormony niezbędne do ...

Ból trzustki – kiedy, gdzie jest i jak boli trzustka?

Ból trzustki to ból zlokalizowany w nadbrzuszu. Jest on powszechnie występującym objawem, który często niepokoi ...

Torbiel rzekoma i prawdziwa trzustki

Torbiel to ograniczony zbiornik, najczęściej wypełniony treścią płynną. Torbiele trzustki mogą być pochodzenia wrodzonego lub ...

Dieta w chorobach trzustki

Najczęstszymi chorobami trzustki występującymi u osób dorosłych jest ostre zapalenie trzuski, przewlekłe zapalnie trzustki, rak ...

Choroby trzustki

Trzustka (łac. pancreas) to niezbyt duży, ale niezwykle ważny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu narząd znajdujący ...

Przewlekłe zapalenie trzustki

Przewlekłe zapalenie trzustki – PZT (łac. pancreatitis chronica) to przewlekły, najczęściej długotrwały proces zapalny toczący ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon