Nietrzymanie stolca (kału) – przyczyny, objawy, leczenie

Przyczyny nietrzymania stolca (inkontynecja) nie zależą wyłącznie od chorób odbytu (hemoroidy, zapalenie, uszkodzenie mechaniczne). Nietrzymanie gazów i stolca towarzyszy zmianom starczym. Częściej występuje u kobiet po porodzie. Popuszczanie kału przy gazach może być następstwem urazu rdzenia kręgowego. Leczenie polega na usunięciu podstawowej przyczyny problemu. Opiera się też na zmianie diety.

Co to jest inkontynencja – nietrzymanie stolca?

Nietrzymanie stolca to przykra dolegliwość, która dotyka średnio od 1 do 7 proc. populacji, jednak jej częstość wzrasta u osób w podeszłym wieku, a także występuje częściej wśród kobiet. Spektrum przyczyn tego schorzenia jest szerokie. Może ono być zarówno objawem chorób neurologicznych, jak i konsekwencją wcześniej przebytego urazu lub zabiegu operacyjnego. W leczeniu nietrzymania stolca stosowane są metody zachowawcze i chirurgiczne.

Nietrzymanie stolca to brak lub utrata świadomej kontroli nad wydalaniem stolca i/lub gazów przez odbyt. Podczas nietrzymania gazów i kały dochodzi do brudzenia bielizny lub wydalenia pewnej ilości kału w nieodpowiednim miejscu i czasie, w sposób niezależny od woli chorego.

Kontrola nad mechanizmem defekacji wykształca się zwykle około 3. roku życia dziecka. Brak kontroli nad wypróżnianiem występujący u dzieci po wieku przedszkolnym oraz u dorosłych wymaga podjęcia diagnostyki w kierunku ustalenia jego przyczyny i wdrożenia odpowiedniego postępowania.

Przyczyny nietrzymania stolca

Przyczyn nietrzymania kału może być bardzo wiele. Czynnik etiologiczny nie zawsze związany jest z chorobami odbytu. Wynika on nie tylko ze schorzeń dolnego odcinka przewodu pokarmowego, w szczególności odbytnicy i odbytu, ale także z przyczyn neurologicznych i urazowych. Zdarza się także nietrzymanie stolca po operacji. Do najważniejszych przyczyn problemów z utrzymanie stolca zaliczane są:

Nietrzymanie stolca zdarza się po zabiegach takich chorób jak: szczelina odbytu, hemoroidy, przetoka okołoodbytnicza. Na tą wstydliwą przypadłość cierpią osoby cierpiące na choroby nowotworowe końcowego odcinka przewodu pokarmowego leczone operacyjnie.

Nietrzymanie gazów i stolca towarzyszy demencji starczej i zaburzeniom emocjonalnym. U części kobiet rozwija się jako powikłanie po porodzie (uszkodzenia okołoporodowe krocza i zwieraczy).

Może się zdarzyć także, że przyczyna nietrzymania kału są choroby i uraz rdzenia kręgowego. Takie powstać mogą po wypadkach samochodowych, skojkach do wody. Wśród chorób neurologicznych wywołujących opisywaną dolegliwość należy wskazać stwardnienie rozsiane, polineuropatię cukrzycową i niektóre guzy mózgu.

Zaznaczyć należy, że przyczyny nietrzymania stolca mogą ze sobą współwystępować – może być ich kilka. W niektórych przypadkach jednak etiologii nie udaje się ustalić. Mówimy wówczas o idiopatycznym nietrzymaniu stolca.

Popuszczanie stolca – kolonoskopia i rektoskopia

Postępowanie diagnostyczne w przypadku nietrzymania stolca rozpoczyna się od dokładnego zebrania wywiadu podczas wizyty lekarskiej, obejmującego informacje dotyczące częstości i okoliczności wystąpienia objawów, a także dotyczące przebytych urazów, zabiegów operacyjnych, porodów lub występowania chorób współistniejących.

Badanie lekarskie obejmuje także badanie ogólne wraz ze wzrokową oceną krocza oraz badanie palcem, czyli per rectum (łac. przez odbytnicę). Celem oceny występowania zmian organicznych lekarz może zalecić wykonanie badań dodatkowych, takich jak USG jamy brzusznej lub USG przezodbytowe (tzw. TAUS), rektoskopia, kolonoskopia i inne.

Kolonoskopia, podobnie jak rektoskopia, należy do badań endoskopowych. Ich celem jest, najprościej ujmując, oglądanie wnętrza poszczególnych odcinków przewodu pokarmowego. Różnią się one przede wszystkim zakresem – rektoskopia jest wziernikowaniem odbytnicy, zaś kolonoskopia całego jelita grubego. Badanie to, choć nieprzyjemne dla pacjenta, jest nieodłącznym elementem diagnostyki schorzeń przewodu pokarmowego, w szczególności chorób zapalnych jelita grubego i nowotworów. Co istotne, kolonoskopia wymaga specjalnego przygotowania, polegającego na przyjmowaniu preparatu przeczyszczającego, co umożliwi badanie jelita grubego w możliwie jak najpełniejszym zakresie.

Nietrzymanie stolca – badania w chorobach odbytu

Manometria anorektalna pozwala na ocenę zaburzeń w obrębie odruchów odbytniczo-odbytowych, a tym samym ocenę funkcji zwieraczy odbytu. Badanie to trwa około 30 minut i polega na wprowadzeniu przez odbyt sondy zakończonej balonem, dzięki której wykonywany jest pomiar ciśnień panujących w odbytnicy. Badanie to zwykle nie jest bolesne, ale wymaga przygotowania w postaci wcześniejszego oczyszczenia jelita wlewkami doodbytniczymi (lewatywa).

Defekografia jest badaniem, w którym ocena defekacji przeprowadzana jest z zastosowaniem promieniowania rentgenowskiego. Pacjent proszony jest o spożycie środka cieniującego (papki barytowej), której pasaż obserwowany jest w czasie trwania badania. Pacjent wypróżnia się pod kontrolą promieni rentgenowskich i wówczas rejestrowane są obrazy lub film pozwalające na ocenę bańki odbytnicy, kanału odbytu, a także dna miednicy i uwidocznienie ewentualnych patologii, które mogą być przyczyną nietrzymania stolca.

Nietrzymanie stolca – leczenie

W postępowaniu w nietrzymaniu stolca kluczowe jest usunięcie schorzenia będącego przyczyną tego przykrego i dokuczliwego dla pacjentów objawu. Często jednak jest to niemożliwe, gdyż u podstaw leży postępująca choroba neurodegeneracyjna lub nieodwracalne uszkodzenie dróg nerwowych, zapewniających utrzymanie świadomej kontroli oddawania stolca. Jedynym postępowaniem może być wówczas leczenie objawowe.

Do zachowawczych metod leczenia nietrzymania stolca zaliczane są:

  • leki przeciwbiegunkowe i zapierające (np. loperamid, leki opioidowe),
  • środki poprawiające konsystencję mas kałowych – mają zastosowanie u pacjentów z luźnymi stolcami,
  • wlewy oczyszczające odbytnicę,
  • modyfikacja diety – dieta małoresztkowa, lekkostrawna,
  • stymulacja nerwów części krzyżowej rdzenia (SNS),
  • elektrostymulacja przezodbytowa,
  • fizykoterapia (biofeedback) – jeśli nie stwierdza się organicznej przyczyny nietrzymania stolca; jest to trening mający na celu wzmocnienie mięśni dna miednicy.

Nietrzymanie stolca – operacja

Popuszczanie kału przy gazach może okazać się na tyle dokuczliwe, że konieczne będzie wykonanie zabiegu operacyjnego. Leczenie chirurgiczne nietrzymania stolca obejmuje:

  • rekonstrukcję zwieraczy,
  • operacyjne wytworzenie zastępczego zwieracza (np. z mięśni uda),
  • wszczepienie hydraulicznej protezy zwieracza odbytu,
  • plastykę pochwy i krocza – jeśli nietrzymanie stolca współistnieje z wypadaniem odbytnicy lub pęcherza moczowego.

W związku z faktem, iż przyczyny nietrzymania stolca są mnogie i mogą ze sobą współwystępować, w leczeniu konieczna bywa współpraca kilku specjalistów: chirurgów, neurologów, ginekologów, a niekiedy także psychiatrów.

Opublikowano: ; aktualizacja: 14.09.2017

Oceń:
4.7


Może cię

Nietrzymanie moczu

Nietrzymanie moczu to niekontrolowane wydalanie moczu. Większość chorych stanowią kobiety. Ryzyko zachorowania wzrasta wraz z ...

Nietrzymanie moczu – przyczyny

Nietrzymanie moczu, inaczej zwane także inkontynencją, to bezwiedne wyciekanie moczu przez cewkę moczową. Jest to ...

Badanie urodynamiczne (urodynamika) – kiedy wykonać, jak się przygotować i jak przebiega?

Urodynamika z pomiarem przepływu moczu jest specjalistycznym badaniem urologicznym pozwalającym na sprawdzenie wielu parametrów mikcji ...

Nietrzymanie moczu po porodzie

Nietrzymanie moczu po porodzie jest wstydliwym i, niestety, bardzo powszechnym problemem – dotyczy około 70% ...

Leczenie operacyjne nietrzymania moczu

Na wysiłkowe nietrzymanie moczu skarży się co trzecia młoda kobieta, a po okresie przekwitania nawet ...

Przezcewkowa elektroresekcja gruczołu krokowego – zabieg TURP

Przezcewkowa resekcja gruczołu krokowego, czyli elektroresekcja prostaty, inaczej zabieg TURP jest tzw. złotym standardem leczenia ...

Leki na drogi moczowe

Leki na drogi moczowe to preparaty stosowane w leczeniu zakażeń dolnych dróg moczowych, ponieważ z ...

Enkopreza – nieretencyjne nietrzymanie stolca u dzieci – przyczyny i leczenie

Enkopreza to nieretencyjne nietrzymanie stolca u dziecka. Termin ten oznacza nietrzymanie stolca bez związku z ...

Nietrzymanie moczu u mężczyzn a choroby prostaty

Nietrzymanie moczu u mężczyzn zdarza się rzadziej niż u kobiet. Często jest objawem towarzyszącym różnym ...

Ćwiczenia na nietrzymanie moczu

Popuszczanie moczu w trakcie np. intensywnego kaszlu lub kichania to problem, którego nie należy bagatelizować. ...

Nietrzymanie moczu u mężczyzn – przyczyny, leczenie, leki

Nietrzymanie moczu, czyli bezwiedny, mimowolny wyciek moczu z cewki moczowej, sprawia problemy higieniczne i socjalne. ...

Zaburzenia statyki narządu rodnego

Narząd rodny kobiety jest utrzymywany w anatomicznie prawidłowej pozycji dzięki siłom pochodzącym z aparatu podporowego ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon