Badanie urodynamiczne (urodynamika) – kiedy wykonać, jak się przygotować i jak przebiega?

Brak zdjęcia

30 października 2017

Urodynamika z pomiarem przepływu moczu jest specjalistycznym badaniem urologicznym pozwalającym na sprawdzenie wielu parametrów mikcji (szybkości, objętości moczu, ciśnienia). Stosuje się je w przypadkach nietrzymaniu oraz problemach z oddawaniem moczu. Badanie urodynamiczne wymaga przygotowania od pacjenta i składa się z dwóch etapów: uroflowmetrii oraz custometrii. Czy boli i jakie są możliwe skutki uboczne po takim badaniu moczu?

 

Badanie urodynamiczne a zaburzenia mikcji

Badanie urodynamiczne z pomiarem przepływu moczu (urodynamika) jest badaniem przeprowadzanym przy podejrzeniu problemów z oddawaniem moczu (zaburzenia mikcji). Powstający w nerkach mocz spływa moczowodami do pęcherza moczowego (rozciągliwy, mięśniowy worek). Najważniejszym mięśniem jest w nim wypieracz moczu. Gdy mocz spływa do pęcherza, wypieracz jest rozluźniony i rozciąga się. Po przekroczeniu poziomu reaktywności tego mięśnia, następuje jego skurcz i dochodzi do wydalenia moczu na zewnątrz.

Do odmiennych reakcji dochodzi w cewce moczowej i mięśniach dna miednicy. Podczas wypełniania się pęcherza, mięsień zwieracz cewki moczowej i dźwigacze odbytu pozostają w skurczu, co uniemożliwia wypłynięcie moczu na zewnątrz. Podczas mikcji mięśnie te rozluźniają się. Działanie mięśnia wypieracza moczu, zwieracza cewki moczowej i mięśni dna miednicy (wspomnianych dźwigaczy odbytu) jest zsynchronizowane.

Badanie urodynamiczne z pomiarem przepływu moczu – kiedy?

Mikcja jest procesem kontrolowanym, którego człowiek uczy się w pierwszych latach życia. Wiele chorób i stanów patologicznych prowadzi do zaburzeń w kontrolowanym oddawaniu moczu.

Wskazaniem do badania urodynamicznego są następujące stany i schorzenia:

  • wysiłkowe nietrzymanie moczu – do oddawania niewielkich ilości moczu dochodzi podczas kaszlu, dźwigania – wtedy, kiedy zwiększa się ciśnienie śródbrzuszne i jest większe niż napięcie mięśnia zwieracza cewki moczowej; jest to problem przede wszystkim kobiet z obniżaniem i wypadaniem narządu rodnego, kiedy cewka jest nadmiernie ruchoma. Inną przyczyną jest za małe napięcie zwieracza cewki;
  • naglące nietrzymanie moczu – jest to popuszczanie moczu związane ze skurczami mięśnia wypieracza moczu – jego niestabilnością lub nadmierną reaktywnością; parcie na mocz jest trudne do zatrzymania, co wiąże się nie tylko z dolegliwościami natury fizycznej, ale znacznymi ograniczeniami w życiu społecznym;
  • mieszane nietrzymanie moczu – połączenie wysiłkowego nietrzymania moczu z niestabilnością mięśnia wypieracza;
  • moczenie się, czyli mimowolne oddawanie moczu (w tym przypadku wykonuje się najczęściej badanie urodynamiczne u dzieci);
  • częste infekcje dróg moczowych;
  • problemy z oddawaniem moczu u osób z łagodnym przerostem gruczołu krokowego;
  • odpływy pęcherzowo-moczowodowe;
  • neurogenne zaburzenia mikcji – stwardnienie rozsiane, osoby po urazie rdzenia kręgowego.

Podstawowym przeciwwskazaniem do przeprowadzenia badania urodynamicznego z pomiarem przepływu moczu są wszelkie zakażenia dróg moczowych.

Urodynamika – uroflowmetria i cystometria

Badanie urodynamiczne składa się z dwóch głównych części: uroflowmetrii, czyli badania przepływu cewkowego oraz cystometrii. Uroflowmetria to badanie przepływu moczu przez cewkę moczową. Badany jest: czas oddawania moczu, objętość oddanego moczu, ilość oddanego moczu na sekundę, czyli przepływ – maksymalny i średni, objętość zalegającego moczu.

Krzywa narysowana na wykresie przedstawia zależność przepływu moczu od czasu. Każdy stan prowadzący do zaburzeń w oddawaniu moczu ma swój charakterystyczny kształt krzywej, na tej podstawie można przypuszczać (bo nie jednoznacznie stwierdzić) czy przeszkoda znajduje się podpęcherzowo, czy też w cewce moczowej.

Ważnym elementem badania jest zmierzenie objętości zalegającego moczu. Badanie przepływu cewkowego uważa się za miarodajne, jeśli objętość oddanego moczu wynosiła ok. 150 ml. Badanie często może dawać fałszywe wyniki ze względu na sztuczne warunki oddawania moczu. Dlatego badanie należy powtarzać, jeśli istnieją ku temu wskazania, i przeprowadzić dokładny wywiad dotyczący oddawania moczu u pacjenta przed wykonaniem uroflowmetrii.

Drugim etapem badania jest cystometria. Podczas cystometrii mierzone są dwie fazy mikcji, tj. faza napełniania pęcherza, faza opróżniania. Badanie cystometryczne w czasie opróżniania pęcherza łączy się z uroflowmetrią – jest to badanie ciśnieniowo-przepływowe. Za pomocą elektrod do elektromiografii mierzy się ciśnienie śródbrzuszne i ciśnienie śródpęcherzowe. Ciśnienie wywierane przez wypieracz moczu jest różnicą ciśnienia śródbrzusznego i śródpęcherzowego.

Elektromiografia mierzy też czynność zwieracza cewki moczowej. Podczas napełniania się pęcherza mierzone jest: ciśnienie w pęcherzu, objętość moczu w pęcherzu, czucie pęcherzowe, relacje zachodzące pomiędzy nimi.

Badanie podczas opróżniania przyniesie informacje o czynności mięśnia wypieracza moczu i przepływie w cewce. Dodatkowym etapem urodynamiki może być pomiar ciśnienia wycieku. Jest to pomiar najniższego ciśnienia, przy którym zachodzi wyciekanie moczu przy wypełnionym pęcherzu. Im niższe ciśnienie wycieku, tym bardziej niewydolny jest zwieracz cewki. Wysokie ciśnienie wycieku może świadczyć o istnieniu wstecznego przepływu moczu do moczowodów i nerek oraz ryzyku ich uszkodzenia.

Urodynamiczne badanie moczu jest skomplikowane. Możliwe są także inne kombinacje badań, w zależności od potrzeb i możliwości. W przypadku badania urodynamicznego skutki uboczne to tymczasowe uczucie dyskomfortu czy pieczenia cewki moczowej w trakcie mikcji. Mogą pojawić się także objawy infekcji dolnych dróg moczowych.

Badanie urodynamiczne – przebieg i przygotowanie

Przed urodynamiką lekarz przeprowadza bardzo dokładny wywiad dotyczący stanu dróg moczowych, a także narządów płciowych, pozostałych chorób, przyjmowanych leków, poprzednich badań. Należy przynieść ze sobą całą dokumentację medyczną, dotyczącą przede wszystkim układu moczowego i wynik badania neurologicznego, gdyż zaburzenia w oddawaniu moczu mogą mieć także takie podłoże. Lekarz przeprowadza także badanie fizykalne, by:

Jak się przygotować? Dzień przed badaniem urodynamicznym z przepłwem moczu należy wykonać lewatywę lub założyć czopek glicerynowy – bańka odbytnicy musi być pusta. Do badania należy zgłosić się z pełnym pęcherzem moczowym. Jeśli pacjent cierpi na nietrzymanie moczu, do pracowni musi zgłosić się wcześniej, i już na miejscu wypija odpowiednią ilość płynów. "Badanie urodynamiczne, czy boli?" – pytają często pacjenci. Pewien dyskomfort może powodować wprowadzenie cewników do cewki.

Pierwszym badaniem jest przepływ cewkowy. Mocz oddaje się do specjalnego naczynia, badający mierzy czas mikcji. Następnie pacjent kładzie na fotelu w pozycji ginekologicznej, a lekarz do cewki moczowej wkłada gumowy cewnik, by zmierzyć objętość zalegającego moczu.

Następnym etapem jest cystometria. Do odbytu wkładana jest elektroda mierząca ciśnienie śródbrzuszne. Cewnik w pęcherzu moczowym ma także funkcję mierzenia ciśnienia śródpęcherzowego. W celu mierzenia czynności zwieracza cewki moczowej, do mięśnia tego umocowywana jest elektroda do elektromiografii. Przez cewnik należy podawać z określoną prędkością płyny do pęcherza moczowego. Mierzona jest: reaktywność wypieracza, podatność na rozciąganie, czucie pęcherzowe.

Płyn podawany jest do momentu, gdy pacjent poczuje parcie na mocz. Następnie pacjent oddaje mocz do pojemnika do uroflowmetrii, a aparatura zapisuje wszystkie wartości ciśnień i czynności zwieracza cewki moczowej. Przy badaniu wysiłkowego nietrzymania badający może poprosić o kaszlnięcie – widoczne będą wtedy zaburzenia czynności cewki moczowej. Badanie trwa od 1 do 1,5 godziny. Jeżeli chodzi o badanie urodynamiczne, cena mieści się w przedziale 300–400 zł.

Opublikowano: ; aktualizacja: 30.10.2017

Oceń:
4.7


Może cię

Jakie są przyczyny nietrzymania moczu?

Przyczyną nietrzymania moczu może być zaburzenie funkcji mięśni zwieracza lub wypieracza, unerwienia pęcherza, uszkodzenie dróg ...

Operacja na nietrzymanie moczu

Nietrzymanie moczu to krepujący problem powodujący pogorszenie jakości życia. Niestety, metody zachowawcze (zmiana stylu życia, ...

Nietrzymanie moczu

Nietrzymanie moczu to niekontrolowane wydalanie moczu. Większość chorych stanowią kobiety. Ryzyko zachorowania wzrasta wraz z ...

Leczenie nietrzymania moczu

Nietrzymanie moczu jest dolegliwością, która dotyka dorosłych – kobiety i mężczyzn, a także dzieci. Oprócz ...

Pessary – peessarium i leczenie nietrzymania moczu i chorób pochwy

Pessoterapia to jedna z metod leczenia nietrzymania moczu, obniżenia macicy i pochwy, niewydolności cieśniowo-szyjkowej, wadach ...

Zaburzenia statyki narządu rodnego

Narząd rodny kobiety jest utrzymywany w anatomicznie prawidłowej pozycji dzięki siłom pochodzącym z aparatu podporowego ...

Wysiłkowe nietrzymanie moczu – stopnie, leczenie i ćwiczenia w NTM

Nietrzymanie moczu to brak kontroli nad oddawaniem moczu, co powoduje problemy higieniczne i utrudnia kontakty ...

Leczenie operacyjne nietrzymania moczu

Na wysiłkowe nietrzymanie moczu skarży się co trzecia młoda kobieta, a po okresie przekwitania nawet ...

Cystometria – wskazania, przygotowanie, przebieg badania i powikłania

Cystometria jest jednym z etapów badania urodynamicznego służącego do diagnostyki przyczyn nietrzymania moczu oraz problemów ...

Popuszczanie moczu – jakie są przyczyny, objawy, leczenie

Popuszczanie moczu, oddawanie go bezwolnie i poza kontrolą jest powszechnym i często spotykanym problemem, który ...

Nietrzymanie moczu – przyczyny

Nietrzymanie moczu, inaczej zwane także inkontynencją, to bezwiedne wyciekanie moczu przez cewkę moczową. Jest to ...

Nietrzymanie moczu w okresie menopauzy

Nietrzymanie moczu to niekontrolowane wydalanie moczu będące źródłem problemów higienicznych i socjalnych. Na problem nietrzymanie ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon