Mykoplazmatyczne zapalenie płuc – objawy, diagnostyka, leczenie i powikłania

Mykoplazmatyczne zapalenie płuc to rodzaj atypowego zapalenia płuc wywołanego przez bakterię Mycoplasma pneumoniae. Jest to częsty patogen powodujący zapalenia dolnych dróg oddechowych. Jednak objawy i sposób leczenia zapaleń płuc wywołanych przez mykoplazmy różnią się znacząco od tych wywołanych przez inne bakterie. Mykoplazmatyczne zapalenie płuc może skutkować powikłaniami ze strony innych narządów.

Mycoplasma pneumoniae – atypowe zapalenie płuc

Bakterie z rodzaju Mycoplasma w przeciwieństwie do większości innych bakterii patogennych dla człowieka są pozbawione ściany komórkowej. Są też jednymi z najmniejszych bakterii żyjących zewnątrzkomórkowo. Taka budowa sprawia, że bakterie są całkowicie oporne na wszystkie antybiotyki, których mechanizm polega na niszczeniu ściany komórkowej, tzn. penicyliny, cefalosporyny i karbapenemy. Brak ściany sprawia też, że bakterie są bardziej wrażliwe na wysychanie.

Mycoplasma pneumoniae jest przyczyną od 6 do 30 proc. przypadków pozaszpitalnego zapalenia płuc. W przeciwieństwie do innych infekcji dróg oddechowych, nie obserwuje się sezonowości zachorowań. Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową. Typowe jest szerzenie się zakażenia wśród osób z bliskiego otoczenia, np. w rodzinie, szkołach, akademikach itp. Najbardziej narażone na zakażenia są dzieci powyżej 5 roku życia, młodzież oraz młodzi dorośli. M. pneumoniae jest obok pneumokoków i H. influenzae jednym z najczęstszych czynników etiologicznych wywołujących bakteryjne zapalenie płuc u dorosłych. Coraz częściej stwierdza się bezobjawowe nosicielstwo tej bakterii.

Mycoplasma pneumoniae – objawy zapalenia płuc

Przebieg mykoplazmatycznego zapalenia płuc różni się od obrazu typowego bakteryjnego zapalenia. Objawy początkowe są łagodne. Jako pierwsze pojawiają się oznaki zapalenia gardła i gorączka. Później dominuje suchy kaszel utrzymujący się nawet w nocy. Zazwyczaj nie towarzyszy mu produkcja śluzowo-ropnej plwociny. Występuje również uciążliwa gorączka z dreszczami, złe samopoczucie i niewielka duszność. Ostry okres choroby z nasiloną gorączką trwa zwykle około tydzień, ale suchy kaszel może utrzymywać się tygodniami lub miesiącami. U dzieci, nasilony kaszel może przypominać krztusiec, który należy uwzględnić w diagnostyce różnicowej.

Objawy inne niż dotyczące układu oddechowego to bóle głowy, nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka, utrata apetytu, zaburzenia świadomości, plamista wysypka z nadżerkami na skórze i błonach śluzowych, bóle stawowe.

Zdaniem eksperta

Atypowe zapalenie płuc może być wywołane również przez bakterie, takie jak Chlamydia pneumoniae i Legionella pneumophila. Okres wylęgania trwa nawet 2–3 tygodnie. Ich początkowe objawy są łagodne i stopniowo przybierają na sile. Suchy, męczący kaszel czy ból gardła może utrzymywać się nawet kilka tygodni.

Czytaj więcej

Mykoplazmatyczne zapalenie płuc – diagnostyka

Pierwszym etapem diagnostyki jest wywiad i badanie fizykalne. Bardzo istotne jest opisanie charakteru objawów, ich początek oraz wywiad środowiskowy. Podczas osłuchiwania pacjenta występują rzężenia i świsty wydechowe.

Diagnostykę obrazową przy podejrzeniu zapalenia płuc zwykle rozpoczyna się od zdjęcia RTG klatki piersiowej. Obraz radiologiczny jest w tym przypadku zróżnicowany. Pola płucne mogą być prawidłowe, mogą też być widoczne rozsiane zacienienia i guzki. Widoczne zagęszczenia w płucach należy zbadać pod kątem gruźlicy. Istotne jest to, że nie występują lite nacieki i ropnie typowe dla innych bakteryjnych zapaleń.

W standardowych badaniach krwi podwyższona liczba leukocytów, wskaźnik CRP i prokalcytonina wskazują na obecność procesu zapalnego o etiologii bakteryjnej.

Ostateczne rozpoznanie i wdrożenie leczenia celowanego opiera się na podstawie badań serologicznych krwi. Najczęściej wykonuje się badanie metodą ELISA, które wykrywa przeciwciała skierowane przeciwko bakterii. Innym testem wykorzystywanym w diagnostyce jest tak zwany odczyn wiązania dopełniacza. Coraz bardziej powszechne stają się również metody molekularne oparte o metodę PCR, wykrywające materiał genetyczny bakterii.

Hodowla i izolacja bakterii z rodzaju Mycoplasma z materiału pobranego od pacjenta jest trudna, czasochłonna i ma niewielką wartość diagnostyczną. Plwocina jest skąpa lub w ogóle jej nie ma. Izolacja z plwociny innych bakterii przy typowych objawach zakażenia mykoplazmatycznego przemawia raczej za kolonizacją.

W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić procesy nowotworowe, gruźlicę, krztusiec (zwłaszcza u dzieci), zatorowość płucną. W przypadku nieskuteczności leczenia, należy wykonać kolejne badania w celu określenia czynnika etiologicznego.

Mykoplazmatyczne zapalenie płuc – leczenie

Leczenie nieswoistego zapalenia płuc, niezależne od czynnika wywołującego powinno polegać na odpoczynku, zaprzestaniu palenia tytoniu, piciu dużej ilości płynów, leczeniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym (np. paracetamolem).

Jeśli stan chorego jest ciężki (splątanie, więcej niż 30 oddechów na minutę, ciśnienie krwi mniejsze niż 90/60mmHg lub wiek powyżej 65 roku życia), może zaistnieć potrzeba leczenia w szpitalu. Tam w razie wskazań zostanie włączona tlenoterapia, nawadnianie pacjenta i suplementacja żywieniowa.

Zaraz po pobraniu materiałów na badania serologiczne i bakteriologiczne, należy włączyć antybiotykoterapię empiryczną. Oznacza to zastosowanie leku przeciwko najbardziej prawdopodobnym bakteriom wywołującym dane zakażenie. Wyboru leku dokonuje się na podstawie wieku pacjenta, objawów, wiedzy na temat aktualnie panującej epidemii itp.

Po identyfikacji bakterii na podstawie badań laboratoryjnych rozpoczyna się antybiotykoterapię celowaną. W przypadku M. pneumoniae lekami pierwszego rzutu są makrolidy (azyromycyna, klarytromycyna, erytromycyna), jednak w związku z nieracjonalnym stosowaniem antybiotyków, od kilku lat obserwuje się szczepy bakterii oporne na te leki. Lekami drugiego rzutu są doksycyklina i fluorochinolony.

Mykoplazmatyczne zapalenie płuc – rokowanie i powikłania

Antybiotykoterapia trwa zwykle kilka dni, a poprawa powinna być widoczna po 3 dniach. W innym wypadku należy rozważyć modyfikację leczenia.

Typową cechą mykoplazmatycznego zapalenia płuc są powikłania ze strony innych narządów. Najczęściej dochodzi do uszkodzenia:

  • ośrodkowego układu nerwowego – zapalenie opon mózgowych i mózgu,
  • skóry – zespół Stevensa-Johnsona powodujący plamy rumieniowe, pęcherze i nadżerki na błonie śluzowej i skórze,
  • elementów krwi – anemia, małopłytkowość,
  • przewodu pokarmowego – biegunki, wymioty, utrata apetytu,
  • układu kostno-mięśniowego – mogą wystąpić bóle stawowe,
  • nerek – kłębuszkowe zapalenie nerek.

Rokowanie, o ile wcześnie rozpoczęto leczenie jest dobre. Jeśli nie występują inne czynniki pogarszające rokowanie (wiek pow. 65 rż., choroby towarzyszące), skuteczność leczenia jest prawie stuprocentowa.

Bibliografia

  1. Mikrobiologia lekarska. Red. Heczko, Piotr B.; Pietrzyk, Agata; Wróblewska, Marta. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2014, 226-229, 703-705 s. ISBN 978-83-200-5088-2
  2. Kashyap S, Sarkar M. Mycoplasma pneumonia: Clinical features and management. Lung India : Official Organ of Indian Chest Society. 2010;27(2):75-85.
  3. Korzon, M. (2009). Atypowe zapalenie płuc u dzieci i młodzieży. Via Medica, 92–98.
  4. Basarab, M., Macrae, M. B., & Curtis, C. M. (2014). Atypical pneumonia. Current Opinion in Pulmonary Medicine, 2014. 20(3), 247–251.
Opublikowano: ; aktualizacja: 17.09.2018

Oceń:
4.4


  • Tagi:

Może cię

Niedodma – przyczyny, rodzaje, objawy, badania, leczenie, rokowanie

Niedodma to stan, w którym dochodzi do niewystarczającego wypełnienia płuca powietrzem. Przyczyną jest zamknięcie oskrzela ...

Obturacyjne zapalenie oskrzeli (spastyczne) – przyczyny, objawy i leczenie zapalenia oskrzeli z obturacją

Zapalenie oskrzeli zaliczane jest do najczęściej rozpoznawanych chorób infekcyjnych, zarówno u pacjentów dorosłych, jak i ...

Objawy raka płuc – pierwsze, wczesne, zaawansowane, widoczne na RTG

Skuteczność leczenia raka płuc zależy od wczesnego wykrycia choroby i zastosowania odpowiedniej terapii. Pierwsze objawy ...

Zapalenie oskrzeli bez gorączki (temperatury) – jak leczyć objawy u dzieci i dorosłych

Zapalenie oskrzeli bez gorączki zdarza się rzadko. Bywa jednak, że rozwija się bez większych i ...

Dlaczego jesienią i zimą częściej chorujemy?

W okresie jesiennym i zimowym wyraźnie wzrasta liczba infekcji. Pacjenci skarżą się na obniżenie nastroju ...

Świszczący oddech – co oznacza, jakie są przyczyny świstów w płucach i oskrzelach?

Świszczący oddech to zjawisko, które pojawia się w przypadku zwężenia dróg oddechowych, uniemożliwiającego prawidłowy przepływ ...

Zrosty w płucach i opłucnowe – co oznaczają, jakie są przyczyny?

Zrosty w płucach, zależnie od ilości i wielkości, mogą powodować dokuczliwe objawy. Przyczyną ich pojawienia ...

Duszący kaszel – przyczyny, sposoby, leczenie

Kaszel jest objawem wielu różnych chorób, nie tylko układu oddechowego. Kaszel, któremu towarzyszy uczucie duszności ...

Przeziębienie – jak je leczyć?

Przeziębienie jest potocznie nazywane grypą, ale tylko kilka, kilkanaście procent zachorowań jest wywołanych przez wirusa ...

Ostre zapalenie oskrzeli

Ostre zapalenie oskrzeli to najczęściej infekcja wirusowa, rzadziej jej przyczyną są bakterie. Zapalenie ostre trwa ...

Haemophilus influenzae (HiB) – objawy, leczenie, antybiotyk, szczepionka

Haemophilus influenzae (Hib, pałeczka grypy) to bakteria, która wywołuje zapalenie płuc oraz zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. ...

Zapalenie oskrzeli

Są osoby, które z zapaleniem oskrzeli nigdy nie miały do czynienia, nie brakuje jednak i ...

Komentarze (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon