Gruźlica

Brak zdjęcia

19 lipca 2013

W Polsce zachorowalność na gruźlicę (łac. tuberculosis) jest obecnie na niskim poziomie, a farmaceuci odkrywają coraz to skuteczniejsze leki i szczepionki na tę chorobę. Przypadki gruźlicy wciąż jednak się zdarzają i zarówno pacjenci, jak i lekarze muszą się z nią zmagać. Diagnozowanie choroby wymaga wykonania badań bakteriologicznych oraz zdjęć RTG. W leczeniu gruźlicy stosuje się np. ryfampicynę, izoniazyd, pyrazynamid, streptomycynę.

Gruźlica – zakażenie a zachorowanie

Na samym początku warto wprowadzić pewne rozróżnienie. Otóż zakażenie prątkami gruźlicy (bakteriami z grupy Mycobacterium tuberculosis complex) nie jest jednoznaczne z zachorowaniem na gruźlicę.

Kontakt z prątkującą (zarażającą) osobą może skutkować przedostaniem się do organizmu bakterii i aktywacją mechanizmów odpornościowych – jest to zakażenie. U niektórych gruźlica rozwinie się od razu. Zakażenie może jednak przebiegać bezobjawowo, kiedy niewielkie ilości prątków zostają sprawnie wyeliminowane z organizmu lub pozostają w organizmie, ale są „nieaktywne”. Taka osoba może nigdy nie mieć żadnych objawów choroby (mówi się o tzw. gruźlicy utajonej), chyba że w wyniku obniżenia odporności prątki się „uaktywnią” i dojdzie do tzw. gruźlicy popierwotnej.

Warto więc zaznaczyć, że ze wszystkich osób, które miały kontakt z prątkami (uległy zakażeniu), a w społeczeństwie jest to dość znaczny odsetek, na gruźlicę zachoruje najwyżej co dziesiąta zakażona osoba.

Gruźlica – źródła zakażenia

Jak może dojść do zakażenia? Rezerwuarem, czyli źródłem prątków gruźlicy jest chory człowiek. Drobnoustroje chorobotwórcze rozprzestrzeniają się drogą kropelkową, zwłaszcza gdy chory kaszle, kicha, mówi, a nawet gdy oddycha. Bakterie są wtedy aspirowane do układu oddechowego przez znajdującą się w pobliżu osobę, a czasem mogą się rozsiewać po całym organizmie drogą naczyń krwionośnych.

Wiemy, że obecnie dzieci i młodzi ludzie bardzo rzadko zapadają na gruźlicę, ponieważ chronią ich szczepienia. A jakie czynniki warunkują wystąpienie gruźlicy u dorosłego? Kto jest w szczególny sposób narażony na zachorowanie? Otóż do takiej grupy należą osoby z osłabionymi mechanizmami odpornościowymi, czyli m.in.:

  • zakażone wirusem HIV,
  • cierpiące na chorobę nowotworową,
  • pacjenci poddani leczeniu immunosupresyjnemu,
  • uzależnieni od alkoholu lub narkotyków,
  • osoby z niewydolnością serca, wątroby czy nerek.

Poza tym oczywiście narażeni są ludzie mający bezpośredni kontakt z chorym na gruźlicę. W szczególnej sytuacji znajdują się też mieszkańcy tych obszarów kuli ziemskiej, gdzie gruźlica spotykana jest dość powszechnie – są to zwłaszcza niektóre kraje Afryki i Azji Wschodniej.

Gruźlica – przebieg

Sama gruźlica może mieć różny przebieg. Zdecydowanie najczęstsza jest gruźlica płuc, w której dochodzi do powstania gruzełków gruźliczych, czyli skupisk prątków i komórek żernych układu odpornościowego. Jest to miejsce intensywnej reakcji zapalnej, w przebiegu której dochodzi do martwicy części tkanki płuc, później także zwłóknienia lub też w zaawansowanej postaci w płucach pojawiają się jamy gruźlicze.

Chorzy na gruźlicę doświadczają takich dolegliwości, jak przewlekły kaszel z odkrztuszeniem wydzieliny, krwioplucie, duszność. Wśród ogólnych objawów choroby wymienia się także gorączkę i osłabienie, potliwość, utratę łaknienia i chudnięcie.

Oprócz płuc gruźlica może atakować inne struktury organizmu (jest to tzw. gruźlica pozapłucna), takie jak układ kostno-stawowy (gruźlica kości), układ moczowo-płciowy, układ nerwowy (gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych – bardzo ciężka postać). Wyróżnia się też m.in. gruźlicę jelit, kręgosłupa, węzłów chłonnych czy gruźlicę prosówkową, czyli rozsianą po całym organizmie.

Gruźlica – leczenie

Aby zdiagnozować gruźlicę, wykonuje się m.in. badania bakteriologiczne oraz obrazowe (RTG klatki piersiowej). Określa się też, czy pacjent mógł mieć kontakt z kimś chorym i – z drugiej strony – czy sam mógł być dla kogoś źródłem zakażenia.

Stosowanymi obecnie lekami są m.in. ryfampicyna, izoniazyd czy pyrazynamid. Czasem też podaje się streptomycynę (pierwszy odkryty lek na gruźlicę).

Leczenie przeciwprątkowe trwa całe miesiące i często kończy się sukcesem, jednak zdarzają się również i wznowy choroby. Obecnie problemem staje się nabywanie przez niektóre szczepy bakterii oporności na standardowe antybiotyki, co znacznie utrudnia leczenie i zmusza do sięgnięcia po terapeutyki o bardzo radykalnym działaniu.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.2


Może cię

Zapalenie płuc po grypie – co to jest i jak się leczy grypowe zapalenie płuc?

Wirusowe zapalenie płuc najczęściej wywołane jest wirusem grypy. Rzadko występuje ono jako powikłanie grypy u ...

Mykobakterioza – przyczyny, objawy i leczenie mikobakteriozy

Mykobakterioza (mikobakterioza) jest chorobą, która przebiegiem i objawami przypominać może gruźlicę. Przyczyną schorzenia są bakterie ...

Próba tuberkulinowa (test) – jak odczytać wynik odczynu?

Próba tuberkulinowa (najczęściej wykonywana próba Mantoux) to badanie, które pozwala określić na ile silna jest ...

Gruźlica u dziecka

Gruźlica jest chorobą wywoływaną przez bakterię Mycobacterium tuberculosis. Rozprzestrzenia się drogą kropelkową. Gruźlica mylnie bywa ...

Badanie plwociny

Badanie plwociny jest jednym z badań w diagnostyce chorób układu pokarmowego. Jest to proste badanie, ...

Gruźlica kości – przyczyny, objawy, badania, leczenie, szczepienie

Gruźlica to choroba zakaźna, zwykle zajmująca płuca. W przypadku rozsiewu prątków drogą krwionośną może dojść ...

Zachłystowe zapalenie płuc – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Zachłystowe zapalenie płuc nazywane jest też zespołem Mendelsona. Należy ono do grupy chemicznych zapaleń płuc ...

Szczepienia przeciwko gruźlicy

Gruźlica jest jedną z najczęściej występujących chorób zakaźnych na świecie. Około 1/3 całej populacji jest ...

Gruźlica skóry – przyczyny, rodzaje, objawy i leczenie

Gruźlica skóry jest rzadkim schorzeniem, które jest następstwem zakażenia skóry przez prątek gruźlicy. Do zakażenia ...

Choroby płuc – rodzaje, objawy, diagnoza, leczenie

Choroby płuc rozwijają się w wyniku różnych czynników. Mogą być wynikiem stanów zapalnych, czynników środowiskowych ...

Odma podskórna – przyczyny, objawy, leczenie pęcherzyków powietrza pod skórą

Odma podskórna to stan, w którym obserwuje się obecność pęcherzyków powietrza pod skórą. Zwykle odma ...

Krwioplucie – przyczyny plucia krwią

Krwioplucie, czyli odkrztuszanie krwistej plwociny, jest patologicznym objawem wymagającym niezwłocznego kontaktu z lekarzem. Jego najczęstszymi ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon