Infekcje dróg oddechowych

Infekcje dróg oddechowych w większości przypadków mają podłoże wirusowe. Odróżnienie, czy infekcję wywołuje wirus czy też jej przyczyną jest bakteria, jest sprawą podstawową w kontekście leczenia. Chorzy często wręcz domagają się od lekarza antybiotyków, które nie zawsze są konieczne i nie zawsze są skuteczne, a mogą wręcz zaszkodzić i dodatkowo powodują lekooporność szczepów bakteryjnych.

Infekcja wirusowa lub bakteryjna

Odróżnienie, czy infekcję wywołuje wirus czy bakteria, jest bardzo istotne w kontekście leczenia. Chorzy często oczekują od lekarza antybiotyków, które nie zawsze są konieczne, a nierzadko mogą szkodzić i powodować lekooporność szczepów bakteryjnych. W większości przypadków infekcje dróg oddechowych to infekcje wirusowe. Objawy są podobne, natomiast subtelne różnice między infekcjami spowodowanymi przez wirusy a tymi wywołanymi przez bakterie mogą pomóc w diagnozie.

Infekcje wirusowe – objawy i leczenie

Wirusowe infekcje dróg oddechowych stanowią większość zakażeń. Wiele z nich (poza nielicznymi wyjątkami, np. w przebiegu dostatecznie szybko zdiagnozowanej grypy) nie wymaga specyficznego leczenia. Infekcja taka ma tendencję do samoograniczania się.

Leczenie infekcji dróg oddechowych jest głównie objawowe – podaje się leki przeciwgorączkowe i przeciwzapalne (paracetamol i niesteroidowe leki przeciwzapalne) czy np. preparaty o miejscowym działaniu, zmniejszające ból gardła. Ważne jest odpowiednie nawodnienie organizmu i odpoczynek.

Infekcje wirusowe dróg oddechowych nie mogą być leczone antybiotykami. Po pierwsze – nie zadziałają, po drugie – nadużywanie antybiotyków powoduje powstawanie szczepów bakterii opornych na antybiotyki i przez to bardzo niebezpiecznych, po trzecie – antybiotyki mogą nawet zaszkodzić (nie tylko wyjaławiają przewód pokarmowy z "dobrych" bakterii, ale np. w przypadku wirusowego zapalenia oskrzeli mogą pogorszyć przebieg choroby i zaostrzyć stan pacjenta).

Czasem jednak może dojść do nadkażeń bakteryjnych. Wtedy infekcja przechodzi w infekcję bakteryjną.

Objawy bakteryjnych infekcji dróg oddechowych to najczęściej nieżyt błony śluzowej nosa – katar. Katar jest wodnisty i bezbarwny. Temperatura ciała jest podwyższona, ale zwykle poniżej 38,5 stopnia Celsjusza (stan podgorączkowy). Gardło może być bolesne i zaczerwienione, jednak nie występuje wydzielina. Mogą wystąpić tak niecharakterystyczne objawy, jak:

  • uczucie osłabienia,
  • dreszcze,
  • bóle mięśni i stawów,
  • bóle głowy,
  • bóle gardła,
  • utrata apetytu.

Jeśli występuje kaszel, ma on charakter suchy.

Infekcje bakteryjne – objawy i leczenie

W przypadku bakteryjnych infekcji dróg oddechowych występują drobne różnice. Temperatura ciała jest zwykle podwyższona powyżej 38,5 stopnia Celsjusza (gorączka). Katar ma charakter śluzowo-ropny, a podczas kaszlu chory odkrztusza zielonkawą, ropną, czasem cuchnącą wydzielinę charakterystyczną dla zakażenia bakteryjnego. Gardło jest zazwyczaj żywo czerwone. Może być również widoczna na migdałkach wydzielina. W przebiegu infekcji bakteryjnej może wystąpić duszność, bóle brzucha i bóle głowy.

Zakażenia bakteryjne leczy się antybiotykami. Należy pamiętać o kuracji osłonowej – przyjmowaniu kultur bakterii w tabletkach (dwie godziny przed przyjęciem antybiotyku lub dwie godziny po nim, by antybiotyk nie podziałał na te bakterie, które chcemy do organizmu wprowadzić) oraz ewentualnym spożywaniu jogurtów.

Oczywiście, tak jak w przypadku wirusowych infekcji dróg oddechowych, stosuje się również leczenie objawowe – przeciwkaszlowe, przeciwgorączkowe, przeciwbólowe. Leki działające przeciwgorączkowo można kupić bez recepty. Najczęściej stosuje się paracetamol jednorazowo 1–2 tabletki, czyli 500–1000 mg (należy uważać, by nie przekroczyć dawki 3, a w niektórych przypadkach 2 gramów na dobę, co wiąże się z uszkodzeniem wątroby, czasem bardzo groźnym). Nie należy leku przyjmować w odstępie czasu mniejszym niż 4 godziny. Innymi, często używanymi lekami przeciwgorączkowymi są ibuprofen i aspiryna.

W leczeniu wspomagającym można zastosować okłady ochładzające czy kąpiele (woda nie może być jednak za zimna). Bardzo ważne jest wypijanie odpowiedniej ilości płynów, by zapobiec odwodnieniu.

Diagnostyka infekcji układu oddechowego

Aby móc stuprocentowo potwierdzić charakter infekcji dróg oddechowych, należałoby wykonać badania mikrobiologiczne (posiew plwociny czy wymaz z gardła). W przypadku infekcji bakteryjnej posiew pozwoli na dobranie antybiotyku według antybiogramu (rodzaju bakterii i tego, na jaki lek jest wrażliwa). Minusem badań mikrobiologicznych jest czas oczekiwania na wyniki posiewów.

Istnieje szereg szybkich testów diagnostycznych mogących mieć zastosowanie w odpowiednich sytuacjach. Identyfikacja czynnika zakaźnego trwa do 15 minut, mogą więc być to testy stosowane w diagnostyce u lekarza pierwszego kontaktu.

W przypadku diagnostyki zapalenia gardła i krtani (szczególnie u dzieci) przydatne są szybkie testy wykrywające paciorkowce typu A. Szybkie testy immunologiczne wykrywają antygen bakterii w pobranym materiale. Badanie pozwala stwierdzić, czy zapalenie gardła to angina, co jest bardzo ważne w kontekście możliwych powikłań anginy.

Istnieją również szybkie testy wykrywające wirusa grypy, jednak ich skuteczność jest dyskusyjna.

Powikłania infekcji układu oddechowego

Powikłania bakteryjnych i wirusowych infekcji dróg oddechowych również się różnią. W przypadku infekcji wirusowej najczęstszym powikłaniem jest nadkażenie bakteryjne. W zależności od wirusa mogą wystąpić również:

  • zapalenie zatok,
  • zapalenie ucha środkowego,
  • zapalenie mięśnia serca,
  • zapalenie mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych,
  • zapalenie płuc.

Powikłaniami bakteryjnych infekcji dróg oddechowych, w zależności od etiologii zakażenia, mogą być zakażenia miejscowe i powikłania narządowe, takie jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy choroba reumatyczna.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.1


Może cię

Domowe sposoby na przeziębienie

Przeziębienie to zazwyczaj niegroźna i krótkotrwała infekcja górnych dróg oddechowych. Jego objawami są m.in. podwyższona ...

Przeziębienie

Przyczyną przeziębienia są wirusy, a nie bakterie. Do objawów zalicza się złe samopoczucie, uczucie drapania ...

Infekcja wirusowa czy bakteryjna – jak je odróżnić?

Okres jesienno-zimowy to czas, w którym bardzo często występują wszelkiego rodzaju infekcje, zwłaszcza zlokalizowane w ...

Przyczyny infekcji dróg moczowych

Infekcje dróg moczowych częściej występują u kobiet. Decyduje o tym głównie budowa anatomiczna dróg moczowych. ...

Przewlekły katar u dzieci – co oznacza i jak leczyć ciągły katar u dziecka?

Nawracający katar u dziecka i obrzęk śluzówek nosa to najczęściej objaw infekcji układu oddechowego. Za ...

Objawy gorączki u dziecka – jak mierzyć i jak zbijać wysoką temperaturę?

Gorączka u dziecka ma kilka przyczyn. Zwykle wysoka temperatura to objaw przeziębienia, choć typowa jest ...

Jak leczyć infekcję wirusową, a jak bakteryjną? Czy są różnice?

W okresie jesienno-zimowym wyraźnie wzrasta liczba zachorowań na różnego rodzaju infekcje. Częściej diagnozowane są infekcje ...

Drgawki gorączkowe u dziecka

Drgawki gorączkowe mogą występować podczas wysokiej gorączki. Mogą one pojawiać się u dzieci od okresu ...

Grypa u dziecka – przyczyny, objawy, powikłania i leczenie

Grypa u dzieci i dorosłych to jedna z najbardziej rozpowszechnionych chorób wirusowych układu oddechowego. Przyczyną ...

Przeziębienie u dzieci

Przeziębienie jest wirusową infekcją górnych dróg oddechowych (może być wywołane przez około 100 różnych wirusów). ...

Infekcja bakteryjna czy wirusowa? Jak odróżnić zakażenie bakteryjne od wirusowego?

Ostre zapalenie gardła i migdałków podniebiennych może być wywołane infekcją bakteryjną lub wirusową. Określenie, czy ...

Przedłużająca się infekcja – jak ją leczyć?

Najczęstsza przyczyna przeziębienia – infekcja wirusowa trwa kilka dni i przeważnie ulega samodzielnemu wyleczeniu. Leczenie ...

Komentarze (0)