Kolor moczu – jaka barwa moczu oznacza chorobę?

Prawidłowy kolor moczu jest barwy słomkowej. Nieprawidłowy może oznaczać chorobę. Może także być reakcją na przyjmowane leki. Najczęściej jednak mocz zmienia barwę pod wpływem diety. Mocz może przybrać kolor pomarańczowy, czerwony, brunatny, a nawet ciemnoniebieski. Spośród możliwych chorób, najczęściej nieprawidłowy kolor moczu wskazuje na choroby nerek.

Jaki jest prawidłowy kolor moczu?

Mocz to płyn o charakterystycznym kolorze oraz zapachu. Głównym jego składnikiem jest woda, pozostałe elementy to produkty przemiany materii szkodliwe dla organizmu. Zupełnie niewielką ilość stanowią sole mineralne oraz barwniki żółciowe (to one odpowiedzialne są za kolor, zapach i smak). Fizjologia mówi o słomkowej barwie moczu, w rzeczywistości może być jasnożółty lub ciemnożółty, a poranny mocz nawet pomarańczowy. Taki kolor nie oznacza choroby. Kiedy więc powinniśmy się niepokoić zmianą barwyy?

Fizjologia mówi o słomkowej barwie moczu, w rzeczywistości może ona być jasnożółta, a nawet ciemnożółta i nie oznacza choroby. Kiedy więc powinniśmy się niepokoić zmianą barwy?

Jeśli zostanie zauważona zmiana koloru moczu, nie należy od razu wpadać w panikę. Najczęstszą przyczyną są produkty spożywcze zawierające barwniki, a także warzywa lub owoce, które posiadają substancje naturalne barwiące mocz. Kolejnym czynnikiem są przyjmowane leki.

Warto więc przed wizytą u lekarza zaobserwować jak zmienia się barwa, konsystencja i zapach moczu.

  • Jak długo trwa zmiana barwy moczu?
  • Czy każdego dnia intensywność zabarwienia moczu jest jednakowa?
  • Czy jest krew w moczu?
  • Czy jest śluz z moczu? Czy mocz jest mętny?
  • Czy zmienił się zapach moczu (nieprzyjemny, dziwny)?
  • Czy mocz oddawany jest częściej lub rzadziej, czy występuje parcie na mocz, szczypanie, pieczenie w cewce moczowej i ból pęcherza wyczuwalny w okolicy nadłonowej?
  • Ile płynów zostało spożytych w ciągu doby, jak wyglądały nasze ostatnie posiłki, jakie leki były przyjmowane.

Choroby nerek – najczęstsze przyczyny zmiany koloru moczu

Może się zdarzyć tak, że jako pierwsza zostanie zauważona zmiana zabarwienia skóry, twardówek (białek) oczu lub błon śluzowych, a dopiero później zmiana barwy moczu lub kału. Nie należy bagatelizować tego stanu, gdyż mogą być to objawy żółtaczki. Skóra chorego z żółtaczką hemolityczną przyjmuje odcień blado-żółty, mocz jest bardzo jasny, odbarwiony, a stolec ma ciemne zabarwienie. Jeśli zażółconym powłokom skórnym towarzyszy ciemny mocz i bardzo jasny kał – sugeruje to żółtaczkę pozawątrobową (mechaniczną). Chorzy skarżą się na uporczywy świąd skóry, nasilający się w warunkach komfortu cieplnego (po położeniu się do łóżka). Żółtaczce wątrobowej towarzyszy prawidłowa barwa moczu.

Najczęstsze choroby i dolegliwości oraz inne przyczyny wywołujące zmianę barwy moczu:

  • skazy krwotoczne,
  • choroby nerek – zmiany zapalne oraz zwyrodnieniowe kłębuszków nerkowych – (ostre i przewlekłe zapalenie kłębuszków nerkowych) zapalenia naczyń nerkowych (angiopatie) oraz zapalenia tkanki śródmiąższowej, zmiany nowotworowe – rak nerki, rak prostaty oraz urazy nerek,
  • ostre zapalenie pęcherza moczowego i rak pęcherza moczowego,
  • kamica układu moczowego,
  • domieszka krwi miesiączkowej,
  • gorączka (w tym przypadku może pojawiać się także białko w moczu),
  • intensywny wysiłek fizyczny,
  • wirusowe zapalenia wątroby, marskość wątroby oraz rak,
  • żółtaczka.

Mocz ciemnożółty i pomarańczowy

Jasny mocz (jasnożółty, przezroczysty) zwykle nie jest oznaką choroby. Bardzo jasna barwa moczu świadczy jedynie dużej ilości przyjmowanych płynów, co w konsekwencji powoduje rozcieńczenie moczu i jego jasny kolor. Jest to zatem sytuacja fizjologiczna.

Jeśli natomiast zmianie barwy moczu towarzyszy jego częste oddawanie (poliuria) oraz polidypsja (zwiększone pragnienie), mogą być to objawy moczówki prostej – choroby, w której upośledzone jest zagęszczanie moczu. Sytuacja ta wymaga leczenia endokrynologicznego. Objawem chorobowym może być także nykturia – jest to wzmożone oddawanie moczu w nocy. Kolor może być wówczas także zmieniony.

Przyczyną częstego oddawania moczu jest cukrzyca. W wyniku zaburzeń gospodarki węglowodanowej i hiperglikemii (podwyższonego poziomu glukozy we krwi) dochodzi do polidypsji i poliurii – co w konsekwencji prowadzi do wydalania dużej ilości jasnożółtego, rozcieńczonego moczu. Jeśli sytuacji tej towarzyszy niewytłumaczalny spadek masy ciała u dziecka, w pierwszej kolejności należy przeprowadzić diagnostykę w kierunku cukrzycy typu 1. W badaniach obecny jest cukier w moczu.

Mocz ciemnożółty, bursztynowy – w wyniku małej ilości spożywanych płynów dochodzi do odwodnienia organizmu i oszczędzania wody. W związku z tym nerki resorbują wodę do krwiobiegu, a mocz staje się bardzo zagęszczony, przyjmując barwę ciemnożółtą.

Mocz pomarańczowy – spowodowany stosowaniem środków przeczyszczających, witamin z grupy B, lub karotenu.

Czerwony mocz i krew w moczu

Mocz czerwony, różowy, brunatny – często ma związek z dietą. Ciemnoczerwony, fioletowy mocz można zauważyć po buraczkach, jeżynach, jagodach, słodyczach, rabarbarze. Mocz o dziwnym kolorze może pojawić się po barwnikach zawartych w żywności. Mocz po lekach także może zmienićkolor. Warto tu wymienić takie preparaty jak :ryfampicyna, fenytoina, azatiopryna, deferoksamina.

Nie należy zapominać o uszkodzeniach mechanicznych układu moczowego, (np. uszkodzenie moczowodu złogiem, w przebiegu kamicy nerkowej), zapaleniu pęcherza moczowego, chorób zapalnych nerek – zakażenie bakterią z grupy Serratia, guz Willmsa, rak nerki, rak prostaty). Choroby te mogą prowadzić do krwinkomoczu (kiedy ilość erytrocytów w moczu, w polu widzenia oglądanym pod powiększeniem 400-krotnym nie przekracza 5) lub krwiomoczu (kiedy ilość krwi w 1 l moczu wynosi 0,5 ml i powoduje zmianę barwy moczu widoczną gołym okiem). Najczęstszą przyczyną krwi w moczu są stany zapalnie układu moczowego, np. ostre zapalenie pęcherza moczowego.

Brązowy mocz

Wydalanie hemoglobiny, mioglobiny – ich obecność świadczyć może o poważnej chorobie. Jej obecność można poznać po tym, że mocz jest brązowy.

Hemoglobinuria – to wydalanie hemoglobiny z moczem. Fizjologicznie hemoglobina to nośnik tlenu w erytrocycie. Po jego rozpadzie we krwi pojawia się śladowa ilość wolnej hemoglobiny. Jeśli dojdzie do masywnego rozpadu erytrocytów (np. w niedokrwistości hemolitycznej), ilość wolnej hemoglobiny wzrośnie w sposób znaczący, a po przekroczeniu stężenia 140 mg/ml zacznie się pojawiać w moczu.

Mioglobinuria – to wydalanie mioglobiny z moczem, do którego dochodzi w przebiegu rabdomiolizy (uszkodzenie mięśni poprzecznie prążkowanych).

Biały mocz, mętny

Mocz mlecznobiały, mętny – jest typowy dla ropnych zakażeń układu moczowego. Wykonanie posiewu moczu pozwoli na zidentyfikowanie czynnika etiologicznego zakażenia (najczęściej bakterii E. Coli, Proteus). Białawy kolor oznacza obecność ropy w moczu. Dodatkowo najczęściej znajduje się w nim śluz lub pasma śluzu. Często się pieni. Bywa, że wówczas mocz śmierdzi, jego zapach jest nieprzyjemny ze względy na powstające produkty przemiany bakterii. Obecne mogą być także leukocyty w moczu.

Inną przyczyną białego moczu może być chyluria – zwiększone wydalanie chłonki z moczem, jednak zdarza się rzadko. Związana jest z wadą rozwojową układu limfatycznego lub niedrożnością układu chłonnego spowodowaną rozrostem nowotworu lub zamknięciem układu przez pasożyty (owsiki).

Zielony mocz i niebieski

Zielononiebieski mocz – najczęściej występuje. Po kontakcie metabolitów obecnych w moczu z powietrzem, dochodzi do utlenienia tych substancji i zmiany barwy moczu na niebieskozielony. Głównymi sprawcami są: witamina B2 i amitryptilina. Taki sam efekt daje zwiększone stężenie bilirubiny lub zakażenie pałeczką ropy błękitnej – Pseudomonas Aeruginosa. Przyczyną zielonego moczu może być także bilirubina w moczu – wykładnik zapalenia wątroby, marskości wątroby, nowotworu.

Rzadkim genetycznym czynnikiem jest rodzinna hiperkalcemia. Dzieci obarczone tą chorobą oddają niebieski mocz od chwili narodzin.

Czarny mocz – takie zabarwienie zapewnia melanina, która pojawić się jeżeli w organizmie rozrasta się nowotwór ją produkujący (melanoma, melanoblastoma). Jest to też efekt nadmiernej suplementacji żelaza.

Badanie moczu

Dobrze zebrany wywiad pozwoli lekarzowi na wykluczenie wielu potencjalnych przyczyn a tym samym badań, które nie dadzą odpowiedzi na pytanie o przyczynę zmiany barwy moczu. Wśród badań podstawowych, które powinny być przeprowadzonych są:

  • badanie ogólne moczu – pozwala ocenić cechy fizyczne – pH, barwę, zmętnienie, zapach, gęstość, oraz cechy chemiczne – stężenie białka, barwników żółciowych, glukozy, ciał ketonowych, hemoglobiny, lipidów;
  • badanie krwi – umożliwi ocenę funkcjonowania narządów wewnętrznych;
  • badanie obrazowe – USG układu moczowego.

Nie ma jednego sposobu leczenia zmiany barwy moczu. Jest ona jedynie objawem choroby, którą należy zdiagnozować. Jeśli u podstaw objawu leżą błędy dietetyczne lub leki – należy je wyeliminować lub zastąpić innymi. Inne przyczyny wymagają interwencji internistycznej, a nie rzadko chirurgicznej.

Opublikowano: ; aktualizacja: 11.08.2017

Oceń:
4.8


Może cię

Gruczolak prostaty – przyczyny, objawy, leczenie

Gruczolak prostaty, nazywany inaczej łagodnym rozrostem gruczołu krokowego, jest schorzeniem powodującym u starzejących się mężczyzn ...

Śródmiąższowe zapalenie pęcherza – przyczyny, objawy, leczenie zespołu bolesnego pęcherza

Śródmiąższowe zapalenie pęcherza moczowego (PBS, IC), utożsamiane zazwyczaj z tzw. zespołem bolesnego pęcherza, jest chorobą ...

Dializa nerek – przetoka tętniczo-żylna, cewniki i dostęp naczyniowy do dializ

Częstość występowania przewlekłej i ostrej niewydolności nerek rośnie. Coraz częściej więc pacjenci potrzebują dializ. Jedną ...

Objaw Goldflama – jak sprawdzać, co oznacza dodatni i ujemny, na czym polega?

Objaw Goldflama to badanie pomagające stwierdzić, czy u pacjenta występują choroby nerek. Lekarz sprawdza go ...

Nietrzymanie moczu u osób starszych

Nietrzymanie moczu, czyli mimowolny, niekontrolowany wyciek moczu prowadzący do problemów higienicznych i socjalnych, to często ...

Pęcherz nadreaktywny – przyczyny, objawy, leki i domowe sposoby

Pęcherz nadreaktywny (OAB – angl. overactive bladder) jest chorobą w której występują następujące objawy: parcie ...

Dyzuria – przyczyny, objawy i leczenie dysurii

Dyzuria to ból, pieczenie lub dyskomfort podczas oddawania moczu. Czasem występują dodatkowe objawy, takie jak ...

Wrodzony przerost nadnerczy – objawy, skutki, leczenie

„Przerost nadnerczy” jest pojęciem nieco nieprecyzyjnym, najczęściej stosuje się go w odniesieniu do wrodzonego przerostu ...

Zapalenie prostaty – jakie są objawy i leczenie zapalenia prostaty

Zapalenie prostaty należy do najczęstszych chorób męskiego układu moczowo-płciowego. Może to być ostre lub przewlekłe ...

Rozrost prostaty (stercza) – przyczyny, objawy, leczenie

Łagodny przerost gruczołu krokowego jest powszechną chorobą prostaty. Jego przyczyną jest m.in. nadmierne dzielenie się ...

Skąpomocz i bezmocz – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Skąpomocz (oliguria) i bezmocz (anuria) to stany, występujące zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, ...

Wideo – Zespół nerczycowy

Zespołem nerczycowym nazywamy zespół objawów klinicznych, który rozwija się w wyniku nadmiernej utraty białka z ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon