Hiperkalcemia – wysoki poziom wapnia we krwi

Hiperkalcemia to zwiększona zawartość wapnia w osoczu. Jego norma laboratoryjna to 2,25–2,75 mmol/l. Każdy wynik zawartości tego pierwiastka w osoczu przewyższający normę, nazywa się hiperkalcemią. Objawy podwyższonego stężenia wapnia we krwi to: zaburzenia funki nerek i przewodu pokarmowego, nadciśnienie, przyspieszona akcja serca. Leczenie hiperkalcemii zależy od przyczyny zaburzeń.

Objawy hiperkalcemii

Hiperkalcemia nie jest obojętna dla organizmu człowieka, ma wpływ na funkcjonowanie niemal wszystkich narządów, głównie:

  • Ośrodkowego Układu Nerwowego (mózgu),
  • nerek,
  • układu bodźcoprzewodzącego serca,
  • wpływa na przebieg krzepnięcia krwi,
  • funkcjonowanie wielu enzymów.

Hiperkalcemia sama w sobie jest objawem wielu poważnych chorób, dodatkowo wpływ na narządy wewnętrzne może być groźny i nieodwracalny.

Objawy hiperkalcemii:

  • zaburzenia czynności nerek: powoduje wielomocz, odwodnienie, zwiększone wydalanie wapnia z moczem, które prowadzi do kamicy nerek,
  • zaburzenia żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty, utrata łaknienia, zaparcia, choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy, ostre zapalenie trzustki. Bardzo często pojawia się metaliczny smak w ustach,
  • objawy sercowo-naczyniowe: nadciśnienie tętnicze, tachykardia (przyspieszone bicie serca), niemiarowość (nierówne bicie serca),
  • objawy ze strony Ośrodkowego Układu Nerwowego: ból głowy, senność, nawet śpiączka.
  • objawy nerwowo-mięśniowe: osłabienie mięśni, przemijające porażenie mięśni twarzy.

Jeśli hiperkalcemia występuje przewlekle, prowadzi do odkładania wapnia i fosforanów w narządach (rogówce, nerkach, błonie śluzowej żołądka, tkance łącznej otaczającej stawy, a także ścianie naczyń), stan taki nazywa się wapnicą.

Jeśli stężenie wapnia we krwi przekroczy 3,75 mmol/l dochodzi do przełomu hiperkalcemicznego. To zespół groźnych objawów, min. zaburzenia świadomości, silny ból brzucha, wymioty i nudności, wielomocz prowadzący do odwodnienia, zaburzenia rytmu serca (zmiany w EKG mogą nawet imitować zawał) oraz śpiączka.

Jakie są przyczyny hiperkalcemii?

Przyczyny hiperkalcemii:

1) przyczyny PTH-zależne:

  • pierwotna nadczynność przytarczyc – głównie spowodowana gruczolakiem przytarczyc, mnogimi gruczolakami lub rakiem;
  • zespoły paraneoplastyczne (towarzyszące nowotworowi) to grupa objawów, które mogą wystąpić nawet kilka miesięcy a nawet lat, przed nowotworem. Są wskazaniem do szczególnie wnikliwej diagnostyki i czujności onkologicznej. Tkanka nowotworowa może wydzielać PTH, prowadząc do hiperkalcemii. Najczęściej ma to miejsce w raku sutka, raku jajnika i raku nerki.

2) przyczyny PTH-niezależne:

  • nowotwory – nie tylko jako efekt paraneoplastyczny wspomniany wyżej ale przede wszystkim efekt osteolityczny spowodowany przez przerzuty do kości różnych nowotworów (głównie rak sutka, płuca, nerki, szpiczak mnogi, chłoniaki, białaczki);
  • zatrucie witaminą D – jako efekt przedawkowania suplementowanej witaminy lub jako efekt wytwarzania witaminy D przez ziarniniaki(w sarkoidozie) lub chłoniami;
  • stosowanie leków moczopędnych z grupy tiazydów;
  • długotrwałe unieruchomienie – prowadzi do wzmożonej mobilizacji wapnia z kości.

Hiperkalcemia w 90 % spowodowana jest nadczynnością przytarczyc i nowotworami. Jeśli w badaniach poziom wapnia jest podwyższony należy udać się niezwłocznie do lekarza, by pogłębić diagnostykę.

Badania dotyczące hiperkalcemii

  • Stężenie wapnia zjonizowanego – to bardziej precyzyjny marker ciężkości hiperkalcemii. Norma laboratoryjna dla wapnia zjonizowanego to 1–1,3 mmol/l;
  • Stężenie kreatyniny, chlorków, fosforanów, magnezu – dla oceny funkcji nerek;
  • Stężenie PTH – dla zróżnicowania przyczyny PTH zależnej od PTH – niezależnej;
  • Stężenie metabolitów witaminy D – gdy istnieje możliwość nadmiaru egzogennego (zewnętrznego) lub endogennego (pochodzącego z wewnątrz organizmu);
  • Stężenie fosfatazy zasadowej – dla oceny resorpcji kości.

Jeśli hiperkalcemii towarzyszy niskie stężenie PTH należy zastanowić się, czy przyczyną nie jest nowotwór. Aby wyjaśnić tę sytuację, jak najszybciej należy udać się do lekarza onkologa.

Jeśli hiperkalcemii towarzyszy podwyższone stężenie PTH, przyczyną najprawdopodobniej jest nadczynność przytarczyc. Aby leczyć chorobę, najlepiej udać się do lekarza endokrynologa.

Leczenie hiperkalcemii

Po znalezieniu przyczyny powodującej hiperkalcemię, należy leczyć chorobę podstawową. Po przeprowadzonej kuracji zaleca się powtórzenie badań laboratoryjnych dla sprawdzenia efektów leczenia.

Powszechnie stosuje się obfite nawadnianie – pozwalające zwiększyć wydalanie wapnia z organizmu wraz z moczem. Zaleca się podawanie nawet 5 l soli fizjologicznej z jednoczesnym podawaniem leku moczopędnego wydalającego wapń np. furosemidu. Konieczna jest kontrola parametrów nerkowych podczas leczenia (aby stosować tę metodę nerki muszą być wydolne).

Aby zmniejszyć resorpcję wapnia z kości wykorzystuje się kalcytoninę – która odwraca efekty działania PTH oraz bisfosfoniany (leki hamujące osteolizę kości). Aby zmniejszyć wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego należy przyjmować glikokortykosteroidy (GKS), np. hydrokortyzon. Jeśli nerki nie są wydolne, wówczas jedyną metodą leczenia pozostaje dializoterapia.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.3


Może cię

Guz jądra

Guz jądra może być spowodowany toczącym się procesem zapalnym, nowotworowym, czy wodniakiem jądra. Podstawą diagnostyki ...

Przyczyny zakażenia układu moczowego

Zakażenia układu moczowego to powszechnie spotykany problem. Infekcje układu moczowego spotykane są u osób w ...

Problem z oddawaniem moczu u mężczyzn – jakie są przyczyny?

Problemy z oddawaniem moczu u mężczyzn mogą być różnorakie. Należą do nich zbyt: częste oddawanie ...

Parcie na pęcherz – co oznacza? Jak leczyć parcie na mocz?

Uczucie nadmiernego parcia na pęcherz jest jednym z najczęstszych objawów zakażenia dolnego odcinka układu moczowego, ...

Wideo – Rak gruczołu krokowego

Rak gruczołu krokowego jest najczęstszym nowotworem występującym u mężczyzn. Najważniejszym czynnikiem ryzyka raka prostaty jest ...

Ostre i przewlekłe śródmiąższowe zapalenie nerek

Śródmiąższowe zapalenie nerek może mieć przebieg ostry lub przewlekły. Przyczyną zapalenia nerek mogą być: leki, ...

Ból podbrzusza u mężczyzn

Ból podbrzusza u mężczyzn może być objawem, który wskazuje na choroby układu pokarmowego, a także ...

Łagodny rozrost gruczołu krokowego (przerost prostaty)

Łagodny rozrost gruczołu krokowego, przez pacjentów często nazywany przerostem prostaty to częsta choroba. Dotyczy ok. ...

Wideo – Nowotwory układu moczowo-płciowego

Nowotwory układu moczo-płciowego obejmują głównie: nowotwory złośliwe męskich narządów płciowych: gruczołu krokowego, jądra, prącia, (złośliwe ...

Mikroalbuminuria – co to jest, jakie są objawy i jak ją leczyć?

Mikroalbuminuria to zwiększony poziom albumin stwierdzany w czasie badania próbki moczu. Albuminy są to białka ...

Nietrzymanie moczu

Nietrzymanie moczu to niekontrolowane wydalanie moczu. Większość chorych stanowią kobiety. Ryzyko zachorowania wzrasta wraz z ...

Wapń w pożywieniu

W organizmie dorosłego człowieka znajduje się około 1200 g wapnia, z czego 99 % występuje ...

Komentarze (0)