Miażdżyca aorty – przyczyny, objawy, leczenie, dieta przy aorcie miażdżycowej

Miażdżyca aorty to stan, w którym w aorcie brzusznej lub w aorcie piersiowej doszło do nagromadzenia blaszki miażdżycowej. Główną przyczyną odkładania złogów w łuku aorty jest wysoki poziom cholesterolu LDL. Przy aorcie miażdżycowej objawy występują dopiero wtedy, gdy naczynie jest zwężone w dużym stopniu. Mogą pojawić się duszności, bóle kończyn czy brzucha. Leczenie miażdżycy aorty polega głównie na przyjmowaniu leków przeciwmiażdżycowych, konieczna może być operacja.

Co to jest miażdżyca aorty brzusznej i piersiowej?

Miażdżyca (łac. atherosclerosis, potocznie nierzadko określana jako arterioskleroza) jest procesem, który występuje u większości ludzi. W przeszłości uważano, że zmiany miażdżycowe pojawiają się w naczyniach krwionośnych wraz z wiekiem. Obecnie jednak pogląd ten uległ zmianie – najprawdopodobniej bowiem początki procesu miażdżycowego mają miejsce już w dzieciństwie, a niektórzy badacze przekonują nawet, że dochodzić do tego może jeszcze podczas życia wewnątrzmacicznego.

Blaszka miażdżycowa tworzyć się może w wielu różnych naczyniach tętniczych organizmu. Z tego właśnie względu wyróżnić można m.in. miażdżycę tętnic szyjnych, tętnic kręgowych czy tętnic udowych. Jeszcze innym problem, którego z pewnością bagatelizować nie można, jest miażdżyca aorty.

Aorta (zwana także tętnicą główną) jest głównym naczyniem tętniczym opuszczającym serce. Ogólny podział wyróżnia trzy części tego największego ludzkiego naczynia, są nimi: aorta wstępująca, łuk aorty oraz aorta zstępująca. W dokładniejszym podziale część zstępującą dzieli się na aortę piersiową oraz aortę brzuszną.

Uwapnione blaszki miażdżycowe pojawić się mogą w różnych częściach tętnicy głównej – w zależności od ich lokalizacji wyróżnia się miażdżycę aorty piersiowej czy miażdżycę aorty brzusznej. Co jednak sprzyja występowaniu tychże zmian?

Wysoki cholesterol – przyczyna miażdżycy aorty

Podstawowym czynnikiem, który zwiększa zagrożenie wystąpienia miażdżycy aorty serca jest hipercholesterolemia, czyli wysoki poziom cholesterolu LDL (przy trójglicerydach w normie). Nadmiar substancji tłuszczowych we krwi zwiększa ryzyko odkładania się lipidów w naczyniach i powstania blaszki miażdżycowej w łuku aorty.

Zbyt wysoki poziom cholesterolu nie jest jednak jedynym zaburzeniem, które zwiększa ryzyko pojawienia się blaszki miażdżycowej w aorcie. Inne czynniki ryzyka aorty zmienionej miażdżycowo to:

  • nadwaga i otyłość,
  • niska aktywność fizyczna,
  • palenie papierosów,
  • płeć męska,
  • cukrzyca,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • zaawansowany wiek,
  • występowanie miażdżycy u członków rodziny pacjenta.

Miażdżyca aorty – objawy blaszki miażdżycowej

Zmiany miażdżycowe aorty prowadzić mogą do różnych problemów. U części pacjentów postępujące odkładanie złogów w aorcie prowadzi do jej zwężenia, co początkowo nie wiąże się z wystąpieniem żadnych dolegliwości. Dopiero znaczne zmniejszenie średnicy światła naczynia doprowadza do pojawienia się objawów.

Problem jest więc poważny, zazwyczaj bowiem pacjent nie jest świadomy narastającego zagrożenia dla zdrowia, przez co leczenie zostaje wdrożone z dużym opóźnieniem.

Zdarza się jednak, że skleroza aorty objawy wywołuje. Zazwyczaj najbardziej nasilone są dolegliwości chorych z miażdżycą aorty brzusznej. To właśnie od tego odcinka tętnicy głównej odchodzą naczynia, które zaopatrują m.in. przewód pokarmowy czy nerki.

Pacjenci mogą wówczas odczuwać objawy, których teoretycznie nie powiązaliby z procesem miażdżycowym, a którymi mogą być:

  • bóle brzucha, nudności i wymioty,
  • ogólne złe samopoczucie,
  • duszności,
  • bóle kończyn dolnych (w przypadku ich niedokrwienia),
  • biegunka, wzdęcia.

Jakie badania wykryją blaszkę miażdżycową w aorcie?

Podstawowymi badaniami, które są zlecane u osób z podejrzeniem procesu miażdżycowego są badania krwi. Z nich zasadniczo najważniejszy jest lipidogram – polega on na oznaczeniu stężeń we krwi frakcji poszczególnych lipidów. Typowo z miażdżycą związany jest podwyższony poziom cholesterolu całkowitego oraz cholesterolu LDL.

Same badania laboratoryjne nie wystarczą jednak do tego, aby móc wykryć u pacjenta uwapnione blaszki miażdżycowe – do tego celu konieczne jest wykonanie badań obrazowych. Zastosowanie znajdują w tym wypadku takie badania jak USG Doppler, tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny.

Miażdżyca zwiększa ryzyko wystąpienia szeregu poważnych schorzeń. Największe ryzyko związane jest z niestabilną blaszką miażdżycową, która wykazuje skłonność do pękania. Oderwana skrzeplina może w dużym stopniu zwęzić lub całkowicie zamknąć światło naczynia, czego skutkiem bywa zawał serca lub udar mózgu.

Poważnym powikłaniem miażdżycy aorty brzusznej jest powstanie tętniaka, co stanowi bezpośrednie zagrożenie życia pacjenta. Wczesna diagnostyka przy podejrzeniu aortalnych zmian miażdżycowych jest zatem konieczna.

Zmiany miażdżycowe aorty – leki i operacja

Nie ulega prawdopodobnie wątpliwości, że pacjent z blaszkami miażdżycowymi aorty brzusznej czy łuku aorty zdecydowanie wymaga rozpoczęcia terapii. Leczenie miażdżycy opiera się głównie na farmakoterapii i odpowiedniej diecie. Za leki na miażdżycę uznawane są przede wszystkim statyny (takie jak np. atorwastatyna czy rosuwastatyna). Środki te nie tylko wykazują się działaniem zmniejszającym stężenie cholesterolu we krwi, ale dodatkowo mogą wpływać na częściowe cofnięcie się zmian miażdżycowych w naczyniach tętniczych.

Innymi środkami, które również znajdują wykorzystanie jako leki przeciwmiażdżycowe, są fibraty. Wpływają one jednak głównie na poziom trójglicerydów we krwi i są przydatne przede wszystkim u chorych z najbardziej nasilonymi zaburzeniami lipidowymi.

Farmakoterapia odgrywa podstawową rolę w leczeniu miażdżycy, jednakże nie zawsze jest ono wystarczające – u niektórych pacjentów zmiany miażdżycowe mogą być tak znacznego stopnia, że konieczne będzie wykonanie u nich zabiegu chirurgicznego.

Tak bywa chociażby u osób, u których występują częste objawy niedokrwienia różnych narządów, oraz u pacjentów, u których wytworzy się dużych rozmiarów i zagrażający pęknięciem tętniak. W takich przypadkach przeprowadzane mogą być różne zabiegi, jak choćby operacje wszczepiania by-passów.

Dieta miażdżycowa – zalecenia

Pozostaje jeszcze jeden aspekt, który jest wyjątkowo istotny dla osób z miażdżycą aorty – dieta. Przestrzeganie odpowiednich zaleceń dietetycznych jest konieczne zarówno w trakcie leczenia farmakologicznego, jak i po operacji – poprawia to bowiem rokowania chorych.

Dieta miażdżycowa to przede wszystkim ograniczenie spożywania nasyconych kwasów tłuszczowych i cholesterolu. To właśnie te składniki odpowiedzialne są w największej mierze za powstawanie blaszek miażdżycowych, dlatego też pacjenci z miażdżycą koniecznie muszą ich unikać. Tłuste sosy, potrawy smażone na głębokim tłuszczu i zasmażki dla takich osób nie są odpowiednie.

W diecie przy miażdżycy istotne jest również ograniczenie węglowodanów prostych – substancje te w organizmie mogą być przekształcane do lipidów i właśnie dlatego pacjentom z miażdżycą zalecane jest ograniczenie spożycia słodkich przekąsek.

Bibliografia:

  • Kronzon I., Tunick P. A., Aortic atherosclerotic disease and stroke. Circulation, 2006, 114: 63–75.
  • https://www.umcvc.org/conditions-treatments/arteriosclerotic-aortic-disease
  • Windak A., Chlabicz S., Mastalerz-Migas A. (red.), Medycyna rodzinna. Termedia, Poznań 2015.
  • Gajewski P. (red.), Interna Szczeklika 2016/2017. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2016.
Opublikowano: ; aktualizacja: 30.04.2018

Oceń:
4.7


Może cię

Nierówna praca serca – co oznacza nieregularne bicie serca?

Niemiarowe bicie serca, czyli arytmia, jest jednym z typów zaburzeń czynności serca. Lekarze arytmię częściej ...

Zimne stopy – jakie są przyczyny i sposoby na marznące stopy?

Pacjenci często skarżą się na zimne stopy. Marznące stopy mogą być objawem chwilowego wychłodzenia. Gdy ...

Fibraty – mechanizm działania, skutki uboczne, opinie

Fibraty to leki na cholesterol i trójglicerydy. Ich mechanizm działania wykorzystuje się w przypadku schorzenia ...

Kołatanie serca – jakie są przyczyny, objawy, co robić i jak leczyć uczucie kołatania serca?

Kołatanie serca oznacza subiektywne uczucie szybkiej i nierównej pracy narządu. Wśród przyczyn wymienia się tu ...

Cewnikowanie serca – wskazania

Cewnikowanie serca jest inwazyjnym badaniem diagnostycznym dotyczącym chorób układu krążenia. Ze względu na rozwój nieinwazyjnej ...

Czym są bajpasy serca (by-passy) CABG – jak wygląda operacja, ryzyko, powikłania i rokowanie?

By-passy serca to zabieg, który polega na wszczepieniu pomostu naczyniowego – swoistego połączenia pomiędzy aortą, ...

Trzepotanie przedsionków – przyczyny, objawy, leczenie, powikłania

Trzepotanie przedsionków to szybkie bicie serca wywołane bardzo częstymi skurczami przedsionków mięśnia sercowego. W przeciwieństwie ...

Niedociśnienie tętnicze – przyczyny, objawy, sposoby na niskie ciśnienie

Niedociśnienie (hipotonia), to stan zbyt niskiego ciśnienia wywołującego niepożądane objawy w postaci m.in. zawrotów głowy, ...

Wysokie tętno – co oznacza i jakie przyczyny ma wysoki puls?

Wysokie tętno, czyli szybkie bicie serca, nie zawsze powinno być powodem do niepokoju. Przyczyną wysokiego ...

Jak poprawić krążenie krwi – sposoby na poprawę krążenia

Sposobem na poprawę krążenia jest przede wszystkim zmiana trybu życia. Na cyrkulację krwi w organizmie ...

Blaszka miażdżycowa – przyczyny powstawania, objawy i leczenie blaszek miażdżycowych

Blaszka miażdżycowa zbudowana jest głównie z cholesterolu LDL. Powstawanie blaszek miażdżycowych może doprowadzić do istotnego ...

Żylaki nóg – jak leczyć je w domu?

Żylaki na nogach pojawiają się z różnych powodów. Część z nich jest konsekwencją prowadzonego stylu ...

Komentarze i opinie (1)


Najbardziej jestem nie zadowolona o przejrzystosci wyjasnien duzo jezyka fachowego określeń a bardzo malo dla pacjenta prosty jezyk trzeba zrobic to to konkretnie anie jak pisza Dieta konkretnie co jesc a co nie konkretnie ruch nie wszyscy moga jednakowo ćwiczyć itd itd
Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon