Miażdżyca tętnic szyjnych – przyczyny, objawy, leczenie zwężania naczyń szyjnych

Miażdżyca tętnic szyjnych zwiększa ryzyko udaru mózgu. Może dawać też dokuczliwe objawy – bóle głowy, problemy z widzenia, zaburzenia czucia i mowy. Przyczyną zatorów i zwężeń powodujących powstawanie zmian w tętnicach szyjnych to nie tylko dieta i wysoki cholesterol. Palenie papierosów, cukrzyca i nadciśnienie przyspieszają rozwój blaszki miażdżycowej. Leczenie zależy od charakteru zmian. Stosuje się leki – statyny oraz wykonuje operacje polegające na oczyszczeniu tętnicy i wszczepieniu stentu.

Miażdżyca tętnic szyjnych – jakie są przyczyny zwężenia?

Tętnice szyjne odchodząc od aorty. Zaopatrują narządy głowy i szyi, w tym również i mózgowie. Od aorty odchodzą dwie tętnice szyjne: wspólna prawa oraz wspólna lewa. Biegną one następnie ku górze, aż do poziomu 3–4. kręgu szyjnego, gdzie ulegają podziałowi. Każde z tych naczyń dzieli się następnie na tętnicę szyjną wewnętrzną oraz tętnicę szyjną zewnętrzną.

Podobnie jak i inne naczynia w organizmie, tak i naczynia szyjne mogą być zajęte różnymi procesami patologicznymi. Jednym z najgroźniejszych w skutkach jest zwężenie tętnic szyjnych. Prowadzić do tego problemu mogą różne czynniki, najczęściej jednak niewydolność tętnic szyjnych wynika ze zmian miażdżycowych.

Teoretycznie problem miażdżycy (określany również jako arterioskleroza) jest powszechnie znany, co jednak dokładnie stoi za jego występowaniem i co sprawia, że tętnice szyjne stają się zwężone?

Miażdżyca jest procesem, w którym światło naczyń tętniczych ulega przewężeniu. Problem ten występuje przez odkładanie się w naczyniach blaszek miażdżycowych. W ich skład wchodzą różne substancje – głównym budulcem płytki miażdżycowej jest cholesterol, oprócz niego w blaszkach obecne są inne lipidy, elementy tkanki łącznej, a także komórki piankowate (którymi są przekształcone makrofagi).

Zwężenie tętnic szyjnych – co zwiększa ryzyko?

Do miażdżycy doprowadza przede wszystkim niewłaściwa dieta – spożywanie dużych ilości pokarmów bogatych w tłuszcze znacząco zwiększa zagrożenie wystąpieniem zatorów. Teoretycznie można by więc pomyśleć, że dieta ubogotłuszczowa powinna chronić przed rozwojem zmian miażdżycowych – tak rzeczywiście jest, ale tylko częściowo. Miażdżyca – co prawda o różnym stopniu zaawansowania – występuje u większości ludzi, stwierdzać jej początki można już nawet u dzieci. Mówi się o nawet o tym, że wpływ na rozwijanie się blaszek miażdżycowych ma nie tylko pokarm, który spożywamy od momentu przyjścia na świat, ale i nawet dieta, którą stosuje matka jeszcze w trakcie ciąży.

Zatkane tętnice szyjne występować mogą ze względu na niewłaściwą dietę, ale i sprzyjać jej rozwojowi może szereg innych czynników. Wśród czynników predysponujących do pojawienia się blaszek miażdżycowych w tętnicach szyjnych wymieniane są:

  • nadciśnienie tętnicze,
  • cukrzyca,
  • zaawansowany wiek,
  • otyłość,
  • brak aktywności fizycznej,
  • palenie papierosów.

Wpływ na występowanie zwężeń tętnic szyjnych mają również uwarunkowania genetyczne. Otóż w sytuacji, kiedy w rodzinie pacjenta ktoś zmagał się ze zmianami miażdżycowymi w tętnicach szyjnych, ryzyko, iż u niego samego również wystąpi ten problem, jest znacząco zwiększone.

Miażdżyca tętnic szyjnych – objawy i skutki

To, czy w przebiegu zwężenia tętnic szyjnych będą występowały u pacjenta jakiekolwiek dolegliwości, uzależnione jest od stopnia istniejących zaburzeń. Problemem w przypadku procesów miażdżycowych jest to, że przez długi czas mogą one przebiegać całkowicie bezobjawowo – proces patologiczny może rozwijać się u pacjenta, stopniowo postępując, a objawy miażdżycy tętnic szyjnych mogą pojawić się dopiero wówczas, kiedy miażdżyca będzie już bardzo zaawansowana.

Wszelkie dolegliwości, które pojawiają się u chorych z niedrożnością tętnic szyjnych, wynikają z zaburzeń dopływu krwi do ośrodkowego układu nerwowego. O tym, że miażdżyca tętnic szyjnych jest poważnym problemem z pewnością powinno przekonać to, że w jej przebiegu występować mogą nawet epizody przejściowego niedokrwienia mózgu (tzw. TIA, mikroudar, czyli przemijający atak niedokrwienny). W ich przypadku u pacjentów nagle pojawiać się mogą takie objawy zwężenia tętnic szyjnych, jak:

  • niedowłady,
  • zaburzenia czucia,
  • zaburzenia mowy,
  • zaburzenia widzenia,
  • silny ból głowy.

Powikłania takie jak np. zawroty głowy, szumy uszne czy zaburzenia równowagi, również mogą być związane z miażdżycą, jednak wymienione wyżej problemy pojawiają się w przypadku zwężeń innych tętnic dostarczających krew do mózgowia – mowa tutaj o tętnicach kręgowych. Dolegliwość taka jak zwężenie kręgów szyjnych może uciskać na naczynia krwionośne i dawać objawy podobne do opisanych. Z kolei ból szyi i jej powiększenie może dodatkowo oznaczać c problemy z tarczycą.

Miażdżyca tętnic szyjnych, jak wspomniano wyżej, przebiegać może całkowicie bezobjawowo – stan ten jest wyjątkowo groźny. Otóż pacjent może być nieświadomy tego, że rozwija się u niego ta patologia, a jednocześnie znajduje się on w grupie znacznie zwiększonego ryzyka wystąpienia udaru mózgu. To właśnie z tego powodu schorzenie powinna być jak najwcześniej wykrywana – jakie jednak są badania na miażdżycę?

Zwężenie tętnic szyjnych – jakie badania wykonać?

W diagnostyce miażdżycy tętnic szyjnych podstawową rolę odgrywa USG tętnic szyjnych. Podczas tego właśnie badania możliwe jest chociażby oszacowanie wielkości blaszki miażdżycowej, jeżeli u pacjenta obecne są uwapnione blaszki miażdżycowe w tętnicach szyjnych, to również to odchylenie może zostać wykryte podczas ultrasonografii. W diagnostyce problemu znajduje wykorzystanie specjalna technika, dzięki której możliwa jest ocena przepływu w naczyniach – w badaniu Doppler tętnic szyjnych objawem miażdżycy jest przede wszystkim ograniczenie przepływu szyjnego krwi przez te naczynia.

Innymi badaniami, które wykonywane są u pacjentów z miażdżycą tętnic szyjnych, są angiografia tętnic szyjnych, badania obrazowe (np. TK) głowy, a także badania laboratoryjne. U chorych z miażdżycą konieczne jest oznaczenie lipidogramu, ponieważ wybór leczenia zależny jest m.in. od stężeń lipidów we krwi.

Jak leczyć miażdżycę tętnic szyjnych?

Pytaniem, które mogą zadawać sobie osoby z rozpoznanymi zwężeniami tętnic szyjnych, jest to, czy można wyleczyć miażdżycę. Tutaj jednej konkretnej odpowiedzi nie ma, gdyż aspekt jest dość złożony. Otóż na pewno – chociażby przy pomocy diety oraz leczenia farmakologicznego – możliwe jest zahamowanie postępu zmian miażdżycowych. Możliwe jest również przywrócenie drożności naczyń szyjnych – w tym jednak celu konieczne jest już raczej przebycie leczenia zabiegowego.

Wybór postępowania leczniczego u chorego z miażdżycą tętnic szyjnych uzależniony jest zarówno od tego, jakiego stopnia zwężenie naczyń szyjnych występuje u pacjenta, jak i od tego, czy patologiom tym towarzyszą jakieś dolegliwości. Przy najmniej zaawansowanej miażdżycy wystarczające jest leczenie dietetyczne oraz farmakologiczne. Mianem leków na miażdżycę określa się statyny, czyli preparaty, które wpływają przede wszystkim na obniżenie stężenia cholesterolu we krwi.

W leczeniu miażdżycy tętnic szyjnych wykorzystywane są również operacje tętnic szyjnych. Metody zabiegowe wykorzystywane są przede wszystkim u tych pacjentów, u których doszło do wystąpienia niedokrwienia mózgu lub udaru mózgu i u których zwężenia tętnic szyjnych przekraczają 50 proc. Zabiegami, które służą udrożnieniu naczyń szyjnych, są endarterektomia (czyli operacyjne usunięcie zmian miażdżycowych, oczyszczenie) oraz plastyka naczyń z wykorzystaniem stentów.

Miażdżyca tętnic szyjnych – jaką dietę stosować?

Powyżej wspominano o roli diety w leczeniu miażdżycy tętnic szyjnych. Właściwe żywienie może zarówno zmniejszać ryzyko zachorowania na miażdżycę, ale i – u osób z już rozpoznanymi zmianami miażdżycowymi – zmniejszać tempo pogłębienia się patologicznych zwężeń.

W diecie przy miażdżycy tętnic szyjnych powinno się pamiętać przede wszystkim o ograniczeniu kwasów tłuszczowych nasyconych, należy także zmniejszyć spożycie produktów zawierających duże ilości cholesterolu. Sprzyjać miażdżycy, ze względu na to, iż w organizmie mogą one być przekształcane do lipidów, może również jedzenie dużych ilości cukrów prostych. Z tego właśnie powodu w diecie miażdżycowej po prostu nie ma miejsca na słodkie i słone przekąski.

Bibliografia

April L Rodrigues, Atherosclerotic Disease of the Carotid Artery, May 2017, Medscape

https://www.healthline.com/health/carotid-artery-disease#causes

Hobson W.R. et al., Management of atherosclerotic carotid artery disease: Clinical practice guidelines of the Society for Vascular Surgery, Journal of Vascular Surgery, vol. 48, iss. 2, Aug 2008, 480–486

Interna Szczeklika 2016/2017, red. P. Gajewski, wyd. Medycyna Praktyczna

Opublikowano: ; aktualizacja: 06.03.2018

Oceń:
4.9


Może cię

Menopauza a choroby serca

Choroby serca w czasie menopauzy mogą wynikać z zaburzeń hormonalnych lub niekorzystnych zmian w profilu ...

Tłuszcze

Tłuszcze stanowią stały składnik budowy organizmu ludzkiego. Obecnie rośnie spożycie tłuszczów nasyconych i trans, powodujących ...

Miażdżyca tętnic kończyn dolnych (zarostowa) – przyczyny, objawy, leczenie, operacja

Miażdżyca tętnic kończyn dolnych powstaje powoli z wyniku nakładania się różnych czynników – genetycznych, innych ...

Seks po zawale – czy to bezpieczne?

Pacjenci często mają wiele pytań dotyczących seksu po zawale, jednak to wciąż temat tabu. Pacjenci ...

Udar niedokrwienny a miażdżyca

Udar mózgu jest chorobą ogólnoustrojową, a proces chorobowy dotyczy całego organizmu, a nie jak na ...

Wideo – Choroby naczyń mózgowia

Najczęstszymi chorobami naczyń mózgowia jest miażdżyca tętnic. Znacznie rzadziej występuje stwardnienie tętnicze ośrodkowego układu nerwowego, ...

Czynniki ryzyka zawału serca

Najczęstszą przyczyną zawału serca jest zaawansowana miażdżyca, dlatego pośrednio czynniki ryzyka rozwoju miażdżycy są jednocześnie ...

Jakie są przyczyny i objawy miażdżycy?

Skąd się bierze miażdżyca? Miażdżyca to choroba charakteryzująca się bardzo podstępnym przebiegiem. Przez wiele lat ...

Stres a choroby układu sercowo-naczyniowego

Stres w znaczeniu biologicznym oznacza każdą zmianę w środowisku, która zagraża homeostazie ustrojowej, czyli istniejącemu, ...

Angiografia mózgowa

Angiografia mózgowa to badanie mózgu często stosowane w neurologii. Pozwala ono na ocenę stanu naczyń ...

Seks a choroby układu krążenia

Choroby układu krążenia są jedną z najważniejszych przyczyn wystąpienia problemów z aktywnością seksualną. Zazwyczaj zaburzenia ...

Miażdżyca mózgu – przyczyny, objawy, leczenie miażdżycy naczyń mózgowych

Miażdżyca mózgu jest efektem miejscowego zapalenia i zwłóknienia tętnic. Jej następstwem jest ograniczony przepływ krwi ...

Komentarze (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon