USG dopplerowskie

Brak zdjęcia

30 października 2013

Badanie dopplerowskie jest to rodzaj badania ultrasonograficznego naczyń. USG doppler to proste i nieinwazyjne badanie, stosowane w diagnostyce czynności mechanicznych serca, przepływów krwi, tętniaków i zaburzeń naczyń krwionośnych. Badanie dopplera służy także do monitorowania leczenia chorób naczyń.

Co to jest badanie dopplerowskie?

Podstawą do stworzenia badania dopplerowskiego było odkryte przez Christiana Andreasa Dopplera (stąd nazwa) zjawisko, polegające na zmianie częstotliwości źródła sygnału (w tym przypadku tkanki, krwi), poruszającego się względem obranego, nieruchomego punktu (sondy). Za pomocą innych praw fizyki można obliczyć objętość i prędkość krwi, która odbija wysyłane przez głowicę sondy dopplerowskiej ultradźwięki.

Sonda dopplerowska nie różni się niczym od zwykłej sondy używanej do badania USG. Na monitorze prędkości kodowane są kolorami (czerwonym i niebieskim). Badanie dopplerowskie (określane też jako USG doppler, badanie dopplera, czy po prostu doppler) używane jest także w ocenie pracy serca.

Istnieją dwa podstawowe rodzaje badań dopplerowskich:

  • doppler fali ciągłej, tzw. ślepy,
  • doppler pulsacyjny znakowany kolorem.

Badanie dopplerem ślepym jest możliwe do wykonania w każdym miejscu i jest relatywnie tanie, natomiast nie jest tak dokładne jak badanie dopplerem pulsacyjnym. Doppler ślepy jest więc narzędziem do zgrubnej, przesiewowej oceny. Należy pamiętać, że ważną kwestią jest doświadczenie i umiejętności badającego, gdyż jest to subiektywne badanie.

Na czym polega badanie dopplerowskie?

Badanie dopplerowskie pozwala dokonać pomiarów:

  • objętości wyrzutowej serca,
  • czynności skurczowej,
  • prędkości przepływów przez zastawki,
  • fali zwrotnej przez te zastawki,
  • przecieków przez patologiczne otwory
  • i innych cech, które składają się na całościową ocenę pracy serca.

Na ich podstawie można wnioskować o zaburzeniach hemodynamicznych w sercu i podjąć działania naprawcze.

W przypadku USG doppler naczyń, umożliwia wykrycie w nich takich patologii, które powodują zaburzony przepływ. Są to m.in.:

  • zwężenia miażdżycowe, pozapalne,
  • owrzodzenia,
  • skrzepliny,
  • całkowite niedrożności,
  • tętniaki.

Badanie dopplerowskie wykaże także patologiczne unaczynienie guza. W badaniu stanu żył duże znaczenie ma pomiar wstecznego przepływu, jako wyraz niewydolności zastawek żylnych. Obecnie doppler ma podstawowe znaczenie w wykrywaniu zaburzeń przepływu krwi w naczyniach.

Wskazania do badania USG dopplerowskiego

Lista wskazań do przeprowadzenia badania dopplerowskiego jest duża, najważniejszymi są:

  • ocena hemodynamiczna serca (czyli czynności mechanicznej serca i przepływów krwi) – badanie ultrasonograficzne serca z wykorzystaniem techniki dopplerowskiej nazywa się echokardiografią dopplerowską. Znajduje zastosowanie w diagnostyce niedomykalności zastawek i zwężeniu ich ujść, niewydolności serca oraz wadach z przeciekiem krwi przez nieprawidłowe otwory – ubytek w przegrodzie międzykomorowej lub międzyprzedsionkowej. Innym rodzajem badania jest tkankowa echokardiografia dopplerowska, która mierzy nie prędkość ruchu krwi, ale samej tkanki mięśnia sercowego. W ten sposób można dokonać oceny niedokrwienia i żywotności ścian serca;
  • podejrzenie zwężenia naczynia, ocena jego drożności – naczynia, które są najczęściej badane pod tym kątem to tętnice szyjne, aorta, tętnice biodrowe, tętnice nerkowe i tętnice doprowadzające krew do jelit. Przyczyną jest przede wszystkim miażdżyca. Większość zwężeń powoduje groźne dla życia i zdrowia zaburzenia – udar w przypadku tętnic szyjnych i kręgowych, niedokrwienie kończyn dolnych, jelit, nadciśnienie naczyniowonerkowe, gdy zwężeniu ulegną tętnice nerkowe. Wykładnikiem zwężenia w badaniu dopplerowskim jest przyspieszenie prędkości przepływu w miejscu zwężenia i pojawienie się turbulencji. Brak sygnału przepływu oznacza całkowitą niedrożność badanego naczynia.
  • podejrzenie zespołu podkradania tętnicy podobojczykowej – jest to postać niedokrwienia mózgu, spowodowana wstecznym przepływem w tętnicy kręgowej. Dzieje się tak, gdy początkowy odcinek tętnicy podobojczykowej jest zwężony. Za miejscem zwężenia gwałtownie spada ciśnienie, a krew zgodnie z jego gradientem przepływa do tego miejsca, cofając się właśnie z tętnicy kręgowej, gdyż naczynia te połączone są siecią krążenia obocznego. Objawami zespołu podkradania są zawroty głowy, upadki na skutek zaburzeń równowagi, kłopoty z widzeniem, omdlenia związane z pracą mięśni kończyny górnej. Badanie dopplerowskie pozwala potwierdzić wsteczny przepływ krwi w naczyniu;
  • podejrzenie tętniaka, monitorowanie jego rozwoju – tętniak jest to poszerzenie światła naczynia tętniczego. Ściana takiego naczynia staje się o wiele bardziej podatna na uszkodzenia, a jej pęknięcie, z następowym krwotokiem, często jest śmiertelne. Badanie dopplerowskie uwidacznia przepływ krwi w tętniaku.
  • ocena zaburzeń rozwojowych naczyń, przetok tętniczo-żylnych – wrodzone malformacje tętniczo-żylne są nieprawidłowymi połączeniami tętnic z żyłami. Podczas badania dopplerowskiego można je szybko zidentyfikować, jako zbiór szerokich, krętych naczyń. W ocenie innych zaburzeń, jak naczyniaki, doppler również bywa pomocnym narzędziem diagnostycznym. Naczyniak jest to łagodny nowotwór wywodzący się z naczyń włosowatych. Występuje samodzielnie lub jako składowa np. zespołu Klippela i Trenaunaya;
  • podejrzenie zakrzepicy żylnej – zakrzepica żylna w badaniu dopplerowskim wykazuje kilka charakterystycznych cech. Dowodem na istnienie zakrzepicy jest zniesienie spontanicznego przepływu krwi w naczyniu oraz brak tzw. fazowości (na wdechu krew wolniej płynie w żyłach w dolnej połowie ciała, a szybciej w górnej). Również brak przyspieszenia przepływu pod wpływem ucisku świadczy o tym, że w żyle obecny jest skrzep;
  • diagnostyka niewydolności żylnej – niewydolność żylna polega na zastoju krwi w żyłach na skutek choroby żył, które nie są w stanie pełnić swojej funkcji, czyli doprowadzać krwi do serca. W dopplerze widoczny jest wtedy zwrotny przepływ krwi – refluks żylny, a same żyły są zwężone lub niedrożne (na skutek różnych chorób, np. wspomnianej wyżej zakrzepicy żylnej);
  • ocena pracy przeszczepionej nerki – za pomocą badania dopplerowskiego można ocenić przepływu w naczyniach doprowadzających krew do przeszczepionego naczynia i zdiagnozować np. jego martwicę lub zwężenie tętnicy nerkowej;
  • monitorowanie efektów leczenia chorób naczyń

Jak wygląda badanie dopplerowskie?

Badanie dopplera jest bezbolesne i nieinwazyjne, nie trzeba się tez do niego specjalnie przygotowywać – jedynie w przypadku badania jamy brzusznej należy przyjść na czczo, ponieważ resztki pokarmu i gazy w jelitach mogą zamazywać obraz..

Na skórę w wybranym miejscu nakładany jest żel ułatwiający przenikanie ultradźwięków. Głowica sondy dopplerowskiej przesuwana jest po tym miejscu, na monitorze aparatu wyświetlany jest obraz. Podczas badania emitowany jest dźwięk – jest to szum przepływającej krwi w badanym naczyniu. Badanie trwa kilka – kilkanaście minut

Przeciwwskazania do badania USG doppler

Nie ma żadnych przeciwwskazań do wykonania badania dopplerowskiego, ze względu na jego całkowitą nieinwazyjność. Kiedy na skórze, pod którą znajduje się wymagające diagnostyki naczynie, istnieją otwarte rany, należy poczekać do ich zagojenia, ponieważ ucisk głowicy mógłby spowodować ból i infekcję.

Opublikowano: ; aktualizacja: 12.02.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Angiografia naczyń obwodowych

Angiografia naczyń obwodowych jest to badanie radiologiczne z użyciem kontrastu, za pomocą którego uwidocznione są ...

Scyntygrafia serca i naczyń

Scyntygrafia serca i naczyń jest badaniem nieinwazyjnym, które ma charakter uzupełniający. Wykorzystywane jest w celu ...

Leczenie uciskowe – kiedy i jak stosować terapię uciskową przy żylakach nóg?

Podstawą leczenia zachowawczego przewlekłej niewydolności żylnej jest elewacja kończyny oraz odpowiednia kompresjoterapia. Leczenie farmakologicznie, opisane ...

Operacja tętniaka aorty

Tętniaki oznaczają poszerzenie tętnicy o więcej niż połowę jej normalnej średnicy. Najczęściej dotyczą aorty, głównej ...

D-dimery – badanie stężenia

Dimer D czy inaczej D-dimer jest produktem rozpadu sieci włóknika. Oznaczanie poziomu D-dimerów jest ważnym ...

Angiografia mózgowa

Angiografia mózgowa to badanie mózgu często stosowane w neurologii. Pozwala ono na ocenę stanu naczyń ...

Zakrzepica żył a ciąża

Podczas ciąży w organizmie kobiety zachodzi szereg zmian predysponujących do rozwoju zakrzepicy żylnej. Następstwa zakrzepicy ...

Zakrzepica żył głębokich – przyczyny, objawy, leczenie, powikłania trombozy

Zakrzepica żył głębokich (tromboza) obejmuje wszystkie przypadki manifestujące się klinicznie pod postacią zatorowości płucnej. Przyczyn ...

Zakrzepowe zapalenie żył głębokich – przyczyny, objawy, leczenie

Zakrzepowe zapalenie żył pojawia się najczęściej w powiązaniu z innymi schorzeniami, jak zakrzepowe zapalenie żył ...

Niedokrwienie kończyn dolnych – przyczyny, objawy, leczenie niedokrwienia nóg

Niedokrwienie kończyn dolnych obejmuje postać przewlekłą i ostrą. Przewlekłe niedokrwienie kończyn dolnych jest stanem, w ...

USG doppler układu rozrodczego

Badanie dopplerowskie układu rozrodczego polega na ocenie przepływów krwi w żeńskich, jak i męskich narządach ...

Przewlekła niewydolność żylna

Przewlekła niewydolność żylna dotyczy znacznego odsetka społeczeństwa. Należy pamiętać, że to nie tylko żylaki. Choroba ...

Komentarze (0)