Co jeść przy wymiotach? Jaka dieta przy wymiotach jest najlepsza?

Dieta przy wymiotach jest bardzo ważnym elementem leczenia. Bez względu na ich przyczynę należy stosować dietę łatwostrawną i skutecznie nawadniać organizm. Do grup populacyjnych szczególnie narażonych na poważne konsekwencje wymiotów, takie jak odwodnienie i zaburzenia elektrolitowe należą dzieci i osoby starsze.

Wymioty – przyczyny

Wymioty polegają na gwałtownym zwracaniu treści znajdującej się w przewodzie pokarmowym. Mogą być poprzedzone nudnościami, czyli nieprzyjemną subiektywną potrzebą zwymiotowania. Istnieje wiele przyczyn występowania wymiotów. Mogą one towarzyszyć stanom fizjologicznym takim jak np. ciąża. Pojawiają się także niekiedy pod wpływem stresu, nadużycia alkoholu czy intensywnego wysiłku fizycznego. Wymioty mogą być także objawem wielu chorób, takich jak:

  • Choroby ośrodkowego układu nerwowego
  • Choroby psychosomatyczne
  • Ostre i przewlekłe choroby narządów jamy brzusznej
  • Zatrucia pokarmowe i infekcje układu pokarmowego
  • Choroby błędnika
  • Choroby układu hormonalnego i zaburzenia metaboliczne
  • Choroby narządów klatki piersiowej
  • Kolka nerkowa i żółciowa

Niezależnie od przyczyny mogą one nieść za sobą poważne konsekwencje dla zdrowia pacjenta. Te wynikają przede wszystkim z strat wody oraz elektrolitów, które mogą skutkować zaburzeniami neurologicznymi czy pracy serca. Szczególnie na zjawisko odwodnienia w przebiegu wymiotów narażone są dzieci i osoby starsze.

Występowanie tych dokuczliwych objawów wymaga zwrócenia szczególnej uwagi na odpowiednią dietę oraz nawadnianie, tak by ułatwić regenerację organizmu, powrót do zdrowia i ewentualne leczenie choroby podstawowej.

Zdaniem eksperta

Pierwszym krokiem w leczeniu odwodnienia spowodowanego biegunkami u dziecka powinno być nawadnianie doustne. Najlepiej nadają się do tego tzw. doustne płyny nawadniające (DPN) o specjalnie opracowanym składzie.

Czytaj więcej

Dieta łatwostrawna – co jeść po wymiotach?

Dieta podczas wymiotów w swojej początkowej fazie skupiona jest głównie na zapewnieniu odpowiedniego nawodnienia i uzupełnieniu straconych elektrolitów. Przy nasilonych objawach pacjent w pierwszej i często też drugiej dobie powinien stosować dietę płynną. Polega ona na podawaniu w stałych odstępach czasu niewielkich ilości płynów, takich jak:

  • przegotowana woda,
  • niegazowana woda mineralna,
  • napoje elektrolitowe,
  • naparu z rumianku,
  • słaba herbata.

Jeśli tolerancja pacjenta na obojętne płyny lub doustne płyny nawadniające będzie dobra można wprowadzić odtłuszczony rosół, a także rozcieńczone kleiki z drobnych kasz, rozgotowanego ryżu czy płatków. W trzeciej lub czwartej dobie, gdy częstotliwość objawów maleje można przejść do diety łatwotrawnej papkowatej. Stanowi ona modyfikację diety lekkostrawnej w zakresie konsystencji podawanych dań, co ma ułatwić ich gryzienie i przełykanie. Lekka dieta po wymiotach powinna opierać się na:

  • kleikach z rozgotowanego ryżu, drobnych kasz czy płatków;
  • miękkim pieczywie pszennym namoczonym w mleku, kawie zbożowej, słabej herbacie lub wodzie;
  • zmielonym mięsie drobiowym, chudych wędlinach i rybach;
  • jajku na miękko i jajecznicy zrobionej na parze;
  • drobnych kaszach, makaronie i ugotowanych ziemniakach oraz kluskach;
  • warzywach gotowanych ( wyklucza się strączki oraz warzywa wzdymające typu kalafior, brokuły, brukselka);
  • dojrzałych, przetartych, gotowanych lub pieczonych owocach;
  • sokach owocowych, jeśli są dobrze tolerowane.

W kolejnych dniach jadłospis należy oprzeć o zasady typowej diety łatwostrawnej. Oznacza to, że oprócz unikania pokarmów ciężkostrawnych powinno się odpowiednio dobierać techniki obróbki produktów. Dieta po wymiotach dziecka oraz dorosłego musi uwzględniać pokarmy gotowane w wodzie i na parze, duszone bez obsmażania i pieczone bez tłuszczu. Wyłącza się z niej potrawy długo zalegające w żołądku, ostre, powodujące wzdęcia, produkty zawierające dużo błonnika nierozpuszczalnego w wodzie, wędzone. Jedzenie po wymiotach powinno być atrakcyjne smakowo i wizualnie, tak by pobudzić apetyt osoby, która ma je konsumować. Należy spożywać 5 małych, regularnych posiłków dziennie. Ich temperatura powinna być umiarkowana.

Dieta przy wymiotach – produkty zalecane i przeciwwskazane

Dieta przy wymiotach dorosłych oraz dzieci powinna mieć charakter łatwostrawny. Jej zadaniem jest odciążenie układu pokarmowego oraz dostarczenie właściwej dla osoby chorej ilość energii, makro i mikroskładników. Co podać przy wymiotach w codziennym menu? Dieta w zatruciu pokarmowym oraz innych stanach przebiegających z tym objawem powinna opierać się o:

  • pieczywo jasne, drobne kasze, makarony i biały ryż;
  • sucharki, biszkopty, herbatniki;
  • jogurty, kefiry, sery twarogowe;
  • jaja gotowane na miękko, jajecznicę na parze;
  • masło, oleje roślinne – dodawane do potraw po przygotowaniu, na surowo;
  • chude mięsa, wędliny i ryby;
  • gotowane warzywa takie jak ziemniaki, marchew, pietruszka, seler, dynia, buraki, młoda fasolka szparagowa. Na surowo można podawać pomidora bez skórki i niewielkie ilości sałaty
  • dojrzałe owoce bez skórki i pestek takie jak banany, jabłka, morele, pomarańcze, brzoskwinie – podajemy je w postaci gotowanej, pieczonej, przecieranej;
  • miód, dżemy bez pestek, kisiele, galaretki, budynie, kompoty.

Potrawy można przyprawiać za pomocą przypraw, takich jak cynamon, wanilia, koperek, anyż, bazylia, kminek, imbir, pietruszka, sok z cytryny. Do pokarmów przeciwwskazanych na diecie łatwostrawnej zaliczamy:

  • pieczywo pełnoziarniste, grube kasze, brązowy ryż, pełnoziarniste makarony;
  • sery pleśniowe, żółte, topione, typu feta;
  • jajka gotowane na twardo, tradycyjną jajecznicę;
  • tłuste mięsa, wędliny, ryby wędzone i w puszkach;
  • kapustę, paprykę, szczypiorek, cebulę, pora, ogórki, rzodkiewki, kukurydzę;
  • niedojrzałe owoce, śliwki, czereśnie, gruszki, agrest, owoce suszone, orzechy;
  • strączki;
  • kakao;
  • mocna herbata, kawa, alkohol.

Zastanawiając się, co jeść na pusty żołądek po wymiotach warto przestudiować listę produktów wskazanych w diecie łatwostrawnej. Można z nich komponować szereg ciekawych i smacznych dań, które pozwolą zaspokoić zapotrzebowanie na energię i składniki odżywcze.

Dieta podczas wymiotów – jak zapobiegać odwodnieniu?

Dieta przy wymiotowaniu powinna skupić się w dużej mierze na nawadnianiu pacjenta tak, aby zapobiec skutkom utraty elektrolitów. Co pić przy wymiotach w praktyce? Wskazane jest spożywanie obojętnych płynów, takich jak woda mineralna niegazowana, napary z rumianku, słaba herbata, woda przegotowana. Należy podawać je małymi porcjami w krótkich odstępach czasu.

W przypadku grup szczególnie narażonych na odwodnienie, takich jak dzieci i osoby starsze warto zastosować również doustne płyny nawadniające. Te dostępne w aptece preparaty dzięki właściwej zawartości sodu oraz węglowodanów prostych, a przez to odpowiedniej osmolalności nawadniają w sposób bardziej skuteczny niż sama woda. W przypadku dzieci w pierwszych 4–6 h nawadniania zaleca się podawanie średnio 75 ml/kg m.c. uzupełniając dawkę o 5ml/kg m.c. po każdym epizodzie wymiotów. Zwraca się również szczególną uwagę na to by podawane płyny nie były ciepłe. W przypadku współwystępującej biegunki należy unikać płynów hiperosmolarnych (ściągających wodę z jelit i powodujących dodatkowe odwodnienie), takich jak napoje słodzone gazowane w tym typu cola czy nierozcieńczone soki owocowe.

Bibliografia

  1. Włodarek D., Lange E., Kozłowska L., Głąbska D., Dietoterpia, Warszawa, wyd. I, 2017.
  2. Ciborowska H., Rudnicka A., Dietetyka żywienie zdrowego i chorego człowieka, Warszawa, 2014.
  3. Jarosz M., Praktyczny podręcznik dietetyki, Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa, 2010.
  4. National Institute for Health and Clinical Excellence: Diarrhoea and vomiting caused by gastroenteritis: diagnosis, assessment and management in children younger than 5 years. (Clinical guideline 84) London, NICE, 2009 (http://www.nice.org.uk/nicemedia/live/11846/43789/43789.pdf).
Opublikowano: ; aktualizacja: 20.09.2018

Oceń:
4.3


Może cię

Biegunka u dziecka – jak leczyć rozwolnienie u dziecka?

Łagodna biegunka u dziecka w większości przypadków leczona jest w warunkach domowych. Jeśli jednak trwa ...

Nudności i wymioty

Nudności i wymioty to jedne z najczęstszych dolegliwości gastrycznych. Towarzyszą one wielu schorzeniom różnych części ...

Nawadnianie dziecka – co robić przy odwodnieniu spowodowanym biegunką i wymiotami?

Codzienne nawadnianie dziecka powinno uwzględniać niesłodzone ziołowe herbatki oraz niegazowaną wodę. Należy pamiętać, że w ...

Leczenie biegunek i wymiotów u małego dziecka i niemowlaka

Biegunka to jeden z częstszych problemów z jakimi zgłaszają się rodzice z dziećmi do pediatry, ...

Wymioty i biegunka u dziecka

Biegunka jest objawem charakteryzującym się zwiększoną częstością oddawania stolca w formie płynnej lub półpłynnej albo ...

Leczenie zatrucia pokarmowego u dziecka

Leczenie zatruć pokarmowych u dzieci w znacznej większości przypadków odbywa się domowymi sposobami. Podstawą terapii ...

Elektrolity – badanie

Badanie elektrolitów to jedno z częściej wykonywanych badań krwi. Elektrolity – tą nazwą określane są ...

Odwodnienie u dziecka

Odwodnienie u dzieci jest najczęściej efektem nasilonej biegunki, na przykład przebiegającej z wymiotami. Odwodnienie prowadzi ...

Biegunka i wymioty u dzieci – leczenie i nawadnianie

Biegunka i wymioty u dzieci powodują utratę płynów z organizmu. Leczenie biegunki i wymiotów u ...

Co zmniejsza skuteczność tabletek antykoncepcyjnych?

Istnieje wiele czynników, które zmniejszają skuteczność zapobiegania ciąży, w tym tabletek antykoncepcyjnych i innych metod ...

Mdłości

Mdłości, częsty objaw, na który skarżą się pacjenci, w języku medycznym określany jest jako nudności. ...

Wymioty u dziecka – przyczyny

Wymioty u dzieci zdarzają się dość często. Najczęściej są one wynikiem zatrucia pokarmowego. Jeśli są ...

Komentarze (0)