Roszponka – przepisy, właściwości i wartości odżywcze

Roszponka, zwana również roszpunką warzywną, to gatunek rośliny należący do rodziny kozłkowatych. Kulinarnie znana jest, jako smaczny dodatek do sałatek, koktajli czy pesto. Charakteryzuje się nie tylko delikatnym orzechowym smakiem, ale również wieloma wartościami odżywczymi. Jak przygotować smaczną sałatkę z roszponką?

Roszponka – właściwości i wartości odżywcze

Roszponka (Valernianella locusta L.) to gatunek jadalnej rośliny należącej do rodziny kozłkowatych. Powszechnie w stanie naturalnym występuje ona w Azji Mniejszej, Afryce Północnej i Europie. W Polsce jest popularnym gatunkiem uprawnym. Znana jest pod wieloma nazwami, min.: rapontynka, rapunkuł, raszpanka, roszpunka jadalna, roszpunka pospolita, roszponka warzywna. Mimo, że należy do rodziny kozłkowatych ze względu na swe liście często bywa zaliczana do sałat. Przez wiele lat w Polsce traktowana, jako chwast ostatnio zyskuje na popularności, jako składnik sałatek czy koktajli.

Roszponka to warzywo tworzące małe rozetki mające ok. 10–20 liści. Mają one charakterystyczna zieloną barwę i niewielkie rozmiary. Ich wartości odżywcze cenione są od setek lat. Roszponka właściwości swe zawdzięcza obecności w liściach witamin oraz składników mineralnych, takich jak:

  • beta karoten,
  • witamina C,
  • witaminy z grupy B (B1, B6, kwas foliowy),
  • wapń,
  • żelazo,
  • magnez.

Nie brakuje w niej także innych cennych bioaktywnych związków. Są to, m.in. luteina, zeaksantyna, neoksantyna, kampferol, rutyna czy kwas chlorogenowy. Mają one korzystny wpływ na stan naczyń krwionośnych, regulacje ciśnienia tętniczego krwi oraz lipidogram. Oznacza to, że sałata roszponka będzie pożądanym składnikiem diety w profilaktyce chorób układu sercowo naczyniowego. Dostarczy także składników ważnych do prawidłowej pracy układu nerwowego. Warto podkreślić, że będzie źródłem ważnego dla kobiet ciężarnych kwasu foliowego. Dzięki zawartości związków o działaniu antyoksydacyjnym może stanowić element strategii żywieniowych mających na celu minimalizowanie szkód powodowanych przez nadmiar wolnych rodników.

Sałatka z roszponką może być też daniem polecanym osobom dbającym o narząd wzroku. Zawarte w tej roślinie karoteny wpływają korzystnie na procesy widzenia. Część z nich ma również potencjał chemoprewencyjny, co oznacza, że obniżają ryzyko rozwoju nowotworów. Medycyna ludowa wymienia roszpunkę wśród roślin poprawiających trawienie oraz działających lekko uspokajająco.

Roszpunka na odchudzanie – kalorie

Roszponka warzywna to roślina jadalna, która znajdzie doskonałe zastosowanie w dietach redukcyjnych. Jej ogromną zaletą jest niska kaloryczność. 100 g tego warzywa dostarcza, bowiem zaledwie 21 kcal. Dzięki niskiej gęstości energetycznej można używać jej do zwiększania objętości posiłków, a przez to podnoszenia ich sytości bez znaczącego podwyższania kaloryki. Roszponka to źródło błonnik pokarmowego, który odgrywa ważna rolę w regulacji pracy przewodu pokarmowego.

Kolejną zaleta tego warzywa jest także niski indeks i ładunek glikemiczny. Oznacza to, że jego jedzenie nie wpływa znacząco na poziom glikemii. To pozwala polecić roszponkę osobom cierpiącym na cukrzyce i insulinooporność. Ograniczenie wahań poziomów glukozy we krwi ułatwia także panowanie nad apetytem, co ma ogromne znaczenie w przypadku diet redukcyjnych.

Roszponka – jak jeść?

Warto wiedzieć, że samodzielna uprawa roszponki nie należy do szczególnie trudnych. Zasiewa się ją w okresie od lipca do września. Preferuje ona dobrze nasłonecznione stanowiska i glebę o odczynie obojętnym. Ma krótki okres wegetacji.

Jej niewielkie listki charakteryzują się delikatnym lekko orzechowym aromatem. Znajdują one wiele zastosowań kulinarnych. Można dodawać je do sałatek i surówek. Posiekane doskonale sprawdzą się również, jako składnik past do pieczywa czy twarożku. Można z nich przygotowywać smaczne pesto. Jako, że roszponka smak ma niezwykle łagodny nadają się również na składnik popularnych ostatnio zielonych koktajli. Pizza z roszponką to kolejny sposób na wykorzystanie tego warzywa. Warto wiedzieć, że aby zachować świeżość listków tej rośliny należy przechowywać je w lodówce w lekko wilgotnej ściereczce.

Roszponka – przepisy

Roszponka sałata to ciekawe warzywo, które może urozmaicić codzienny jadłospis. Wykorzystując ją warto pamiętać o jej wartościach odżywczych. Przykładem zastosowania listków tej rośliny mogą być następujące przepisy:

Pesto roszponkowo-bazyliowe

Składniki:

  • ¾ szklanki liści roszponki,
  • ¼ szklanki listków bazylii,
  • ¼ szklanki oliwy z oliwek,
  • 2 łyżki parmezanu,
  • ząbek czosnku,
  • sól.

Wszystkie składniki dokładnie blendować. Jeśli konsystencja będzie za gęsta można dodać więcej oliwy. Następnie rozlać do słoików i zalać ok. centymetrową warstwą oliwy. Przechowywać w lodówce do tygodnia. Pesto można podawać z makaronem czy np. jako dodatek do kanapek i sałatek.

Koktajl owocowy z roszponką

Składniki:

  • roszponka – 3 garście,
  • jabłko,
  • banan,
  • kiwi,
  • ½ pęczka zielonej pietruszki,
  • woda mineralna niegazowana.

Owoce obrać ze skórki. Usunąć z nich niejadalne części. Umieścić w misie blendera i miksować. Dodawać wody do uzyskania odpowiedniej konsystencji. Spożywać od razu po przygotowaniu.

Pasta twarogowa z roszponką

Składniki:

  • twaróg półtłusty lub kremowe tofu,
  • odrobina jogurtu krowiego lub sojowego,
  • 3 garście roszponki,
  • kiełki rzodkiewki,
  • siemię lniane łyżka,
  • papryka czerwona.

Paprykę pokroić w drobną kostkę. Roszponkę umyć i posiekać. Składniki połączyć ze sobą i dokładnie wymieszać. Całość przyprawić.

Bibliografia

  1. USDA National Nutrient Database, ndb.nal.usda.gov/ndb (02.01.2019).
  2. Gwóźdź E., Gębczyński P., Prozdrowotne właściwości owoców, warzyw i ich przetworów, Post Fitoter 2015; (16)4: 268-271.
  3. Igielska-Kalwat J., Gościańska J., Nowak I., Karotenoidy, jako naturalne antyoksydanty, Postępy Hig Med Dosw (online), 2015; 69: 418-428.
  4. Mirek Z., Piękoś-Mirkowa H., Zając A., Zając M., Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002.
Opublikowano: ; aktualizacja: 01.02.2019

Oceń:
4.5


Może cię

Ogórek zielony i gruntowy – właściwości, kalorie, witaminy

Ogórki zawierają wiele cennych składników odżywczych, a także przeciwutleniaczy, które mogą pomóc w zapobieganiu wielu ...

Jarmuż – właściwości, działanie, przeciwwskazania, jakie potrawy z jarmużu?

Jarmuż to bardzo cenne warzywo z rodziny kapustnych. Przez wiele lat niedoceniano jego zastosowania kulinarnego ...

Szpinak – kalorie, właściwości, wartości odżywcze i przepisy

Szpinak, mimo powszechnego przekonania nie jest dobrym źródłem żelaza ze względu na obecność szczawianów, które ...

Seler naciowy

Seler naciowy to warzywo o licznych właściwościach zdrowotnych. Szczególnie polecane jest osobom odchudzającym się oraz ...

Brokuły – wartości odżywcze, właściwości, indeks glikemiczny

Brokuł to wartościowe warzywo o cennych właściwościach prozdrowotnych. Dzięki zawartości wielu witamin, składników mineralnych oraz ...

Dieta anti-aging

Dieta anti-aging to sposób żywienia, który ma na celu hamowanie procesów starzenia, głównie skóry. Dieta ...

Rukola – właściwości, kalorie, wartości odżywcze i przepisy

Rukola, a dokładnie rokietta siewna to jednoroczna roślina należąca do rodziny kapustowatych. Pochodzi z basenu ...

Najlepsze wiosenne warzywa i zioła na odchudzanie

Wiosna sprzyja utracie zbędnych kilogramów z uwagi na bogactwo świeżych nowalijek, niezbędnych w diecie odchudzającej. ...

Pomidory – wartości odżywcze, właściwości, przepisy

Pomidor zwyczajny to roślina, której owoce cieszą się niezwykłą popularnością w kuchniach całego świata. Początkowo ...

Dieta na obniżenie poziomu trójglicerydów

Wysoki poziom trójglicerydów wiąże się z ryzykiem rozwoju niebezpiecznych chorób, takich jak otyłość czy schorzenia ...

Dieta owocowo-warzywna oczyszczająca organizm - zasady, przeciwwskazania i jadłospis

Dieta owocowo-warzywna jest jedną z najskuteczniejszych diet detoksykujących. Powala na szybkie oczyszczenie organizmu z toksyn ...

Soki warzywne

Soki warzywne powinny znaleźć się w codziennej diecie. Zawierają witaminy i mikroelementy, są cennym źródłem ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon