Uczucie duszności – uczucie braku powietrza

Duszność to uczucie braku powietrza. Najczęściej przyczyną odczuwania duszności jest intensywny wysiłek fizyczny lub przebywanie w wysokich temperaturach. Uczucie braku powietrza bardzo często towarzyszy silnemu lekowi, a także nerwicy. Bywa jednak, że występowanie silnej duszności stanowi objaw chorób płuc lub układu krążenia. Niekiedy towarzyszy ona również zaburzeniom hormonalnym.

Duszność a uczucie duszności

Duszność to subiektywne uczucie braku powietrza. Może jej doświadczyć zupełnie zdrowa osoba, przebywając na dużych wysokościach, w bardzo zatłoczonych pomieszczeniach czy też w sytuacji silnego wzburzenia emocjonalnego.

Duszność może wynikać także z chorób (zwłaszcza układu oddechowego czy krążenia), zaburzeń metabolicznych, hormonalnych, zatruć itd. Jakie są przyczyny duszności? Skąd się bierze uczucie duszności? Jakie jest postępowanie w razie duszności?

Jakie są objawy duszności?

Duszność może znacznie utrudniać oddychanie. Najczęściej obserwowane objawy duszności to:

  • praca dodatkowych mięśni oddechowych,
  • poruszanie skrzydełkami nosa,
  • zaciąganie międzyżebrzy,
  • przybieranie przymusowej pozycji (zwykle w pochyleniu do przodu, z opieraniem się o coś), przyspieszony oddech, płytki oddech.

W duszności wdechowej słyszalny bywa charakterystyczny dźwięk nazywany stridorem. W duszności wydechowej obserwuje się wydłużenie fazy wydechu, słyszalne są świsty.

Uczucie braku powietrza w sytuacjach stresowych

Uczucie duszności pojawia się bardzo często w przypadku silnego stresu. Jest charakterystyczne dla nerwicy. Pojawia się w chwilach silnego lęku. Często towarzyszy mu ucisk w klatce piersiowej, kłucie w okolicy serca i uczucie kołatania serca. Stan taki często diagnozowany jest jako nerwica lękowa. Pacjenci skarżą się na uczucie trudności w nabraniu powietrza.

Uczucie silnej duszności może pojawiać się w napadzie histerii. Może wystąpić u osób z zaburzeniami nerwicowymi, ale także i u zdrowych osób pod wpływem silnych emocji lub bólu. Duszności towarzyszy objaw nazywany globus hystericus – uczucie obecności „guli” w gardle i (wrażenie to wywołane jest kurczem mięśni tylnej ściany gardła).

Uczucie duszności może pojawić się u osób zupełnie zdrowych w trakcie przebywania w bardzo zatłoczonym pomieszczeniu, w silnym upale, przy bardzo natężonym wysiłku fizycznym, na wysokościach (objaw wynika bowiem z niedostatecznego stężenia tlenu w powietrzu i jest reakcją fizjologiczną).

Jakie są przyczyny duszności?

Duszność i uczucie braku powietrza bardzo często jest oznaką chorobową. Najczęściej wiązana jest z chorobami układu oddechowego. Występuje zarówno w chorobach górnych dróg oddechowych (np. w ostrym zapaleniu krtani), jak i dolnych dróg oddechowych (zapalenie oskrzeli, zapalenie oskrzelików, zapalenie płuc, płyn w jamie opłucnej, odma opłucnowa, astma oskrzelowa, przewlekła obturacyjna choroba płuc, wady wrodzone dróg oddechowych), może wiązać się z obrzękiem dróg oddechowych w wyniku reakcji alergicznej lub też ekspozycji np. na gorącą parę wodną, może być rezultatem obecności ciała obcego w drogach oddechowych.

Kolejną z grup chorób mogących manifestować się uczuciem duszności są choroby układu krążenia (np. choroba niedokrwienna serca, zawał mięśnia sercowego, wady zastawkowe i inne wady serca, arytmie, zatorowość płucna, płyn w jamie osierdzia, zapalenie mięśnia sercowego).

Duszność może występować w przebiegu zaburzeń metabolicznych (takich jak np. kwasica ketonowa, kwasica mleczanowa) i endokrynologicznych (np. w nadczynności tarczycy), chorobach układu nerwowego (np. w neuroinfekcjach, guzach mózgu), zaawansowanych niewydolnościach narządowych (niewydolność wątroby, niewydolność nerek), infekcjach uogólnionych, chorobach przebiegających z osłabieniem siły mięśniowej (np.miastenia), chorobach klatki piersiowej (np. w masywnych deformacjach klatki piersiowej), zatruciach (np. tlenkiem węgla, morfiną), guzach uciskających na drogi oddechowe (np., guzach śródpiersia).

Postępowanie w przypadku duszności

Jeżeli brak powietrza wystąpił w zatłoczonym pomieszczeniu, powinno się wyjść na zewnątrz, na świeże powietrze. Osobę z dusznością w przebiegu histerii powinno się uspokoić, kazać jej powoli oddychać, odwrócić jej uwagę od własnych emocji.

Postępowanie w przypadku duszności zależne jest od jej duszności i od stopnia jej nasilenia. Uniwersalnym lekarstwem skutecznym w każdym rodzaju duszności jest tlen – jeżeli tylko to możliwe, powinno zapewnić się jego podaż, a absolutnym minimum jest ułatwienie dostępu do świeżego powietrza. Konieczne jest także zapewnienie choremu takiej pozycji, która ułatwia mu oddychanie (zwykle jest to pozycja siedząca lub półsiedząca, nie wolno chorego kłaść).

Napad duszności w przebiegu ostrego zapalenia krtani można przerwać dzięki ekspozycji na zimne powietrze – jeżeli jest to nieskuteczne, wykorzystuje się nebulizacje z adrenaliny i/lub glikokortykosteroidy podane wziewnie, domięśniowo lub dożylnie. W duszności wynikającej z chorób dróg oddechowych w pierwszej kolejności podaje się szybko działający lek rozszerzający oskrzela (zwykle salbutamol), a dalsze leczenie dostosowuje się do przyczyny duszności. Ostra reakcja alergiczna objawiająca się dusznością może wymagać podania adrenaliny domięśniowo.

Uczucie silnej duszności

Ciało obce w drogach oddechowych wymaga szybkiego usunięcia (chory jak najszybciej powinien znaleźć się w oddziale szpitalnym wykonującym zabieg bronchoskopii). Choroby układu krążenia związane z dusznością, oprócz leczenia przyczynowego, mogą wymagać podania leków odwadniających (diuretków), jeżeli duszność wynika z zastoju krwi w krążeniu płucnym.

W skrajnych sytuacjach zdarza się, że duszność wynika z ciężkiej niewydolności oddechowej opornej na standardowe leczenie i wymagającej wentylacji mechanicznej.

Objawami alarmowymi, które świadczą o tym, że konieczne jest natychmiastowe wezwanie pomocy lekarskiej, są przede wszystkim:

  • szybkie narastanie duszności,
  • sinica,
  • zaburzenia rytmu serca,
  • zaburzenia świadomości.
Opublikowano: ; aktualizacja: 14.02.2018

Oceń:
4.3


Może cię

Duszność

Duszność jest subiektywnym odczuciem braku powietrza, utrudnionego oddychania. Może jej towarzyszyć wrażenie skrócenia oddechu lub ...

Duszność w klatce piersiowej – co to znaczy?

Duszność to subiektywne odczuwanie braku powietrza w płucach lub problemów z oddychaniem. Atak duszności z ...

Chrypka – przyczyny i leczenie chrypki u dorosłych i dzieci

Chrypka, czyli szorstka barwa głosu, połączona zwykle z uczuciem suchości i drapania w gardle, to ...

Rozedma płuc – przyczyny, objawy, badania, leczenie, skutki, rokowanie, śmiertelność

Rozedmą nazywa się przewlekłą chorobę płuc u palaczy. Występuje ona często z przewlekłym zapaleniem oskrzeli, składając ...

Porażenie nerwów krtaniowych

Duszność jest subiektywnym odczuciem braku powietrza oraz związaną z tym trudnością w oddychaniu. Powoduje ją ...

Chrypka

Chrypka najczęściej jest następstwem infekcji dróg oddechowych. Często pojawia się u osób palących. Zwykle chrypka ...

Przyczyny duszności

Duszność jest to subiektywne uczucie braku powietrza, zazwyczaj połączone ze wzmożoną pracą mięśni oddechowych. Duszność ...

POChP – leczenie i rokowanie

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (znana też pod skrótem POChP) jest to schorzenie charakteryzujące się trwałym, ...

Duszność spoczynkowa – jakie są przyczyny problemów z oddychaniem?

Duszność (spoczynkowa, wysiłkowa, napadowa) to subiektywne odczucie braku powietrza i problemów z oddychaniem. Objaw ten ...

Brak tchu i pełnego oddechu przy wysiłku i w spoczynku – jakie są przyczyny

Duszność, którą można potocznie określić jako brak tchu, jest bardzo ważnym objawem diagnostycznym. Może oznaczać ...

Jak rozpoznać astmę?

Napady duszności, uporczywy kaszel, świszczący oddech oraz uczucie ciężkości w klatce piersiowej to objawy charakterystyczne ...

Przyczyny duszności

Duszność jest subiektywnym poczuciem braku powietrza. W związku z tym, że jest to subiektywne odczucie, ...

Komentarze (0)