Rak krtani – przyczyny, rodzaje, objawy, badania, przerzuty, leczenie, śmiertelność

Rak krtani to najczęściej występujący nowotwór złośliwy w obrębie głowy i szyi. Wśród przyczyn jego powstawania wymienia się m.in. palenie papierosów oraz regularne spożywanie alkoholu w dużych ilościach. Wyróżnia się: raka głośni, nagłośni oraz podgłośni. Objawy to: długotrwała chrypka, zmiana barwy głosu, uczucie przeszkody podczas przełykania i "guli" w gardle. Rak krtani daje przerzuty do okolicznych węzłów chłonnych. Jak wygląda leczenie i jakie jest rokowanie?

Rak krtani – przyczyny i czynniki ryzyka

Rak krtani jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym głowy i szyi. Duży wpływ na powstanie tej choroby ma styl życia, a przede wszystkim nałóg nikotynowy oraz regularne spożywanie alkoholu w dużych ilościach.

Do najczęstszych objawów należą: chrypka, ból przy połykaniu i ból uszu, a w późniejszym okresie narastająca duszność, kaszel, krwioplucie oraz wyniszczenie. Często pada pytanie, jak długo rozwija się rak krtani. W zależności od typu nowotworu jest to kwestia tygodni lub miesięcy.

Palenie papierosów i alkohol – przyczyna raka krtani

Największe znaczenie dla powstania raka krtani ma nałóg palenia papierosów – szczególnie zawarty w dymie papierosowym benzopiren działa silnie drażniąco na nabłonek dróg oddechowych, w tym krtań – zwiększa prawdopodobieństwo zachorowania około 40 razy.

Podobnie regularne spożywanie alkoholu w dużych ilościach podnosi ryzyko raka krtani. Jednak połączenie tych dwóch nałogów powoduje, że ryzyko choroby się nie sumuje, tylko wielokrotnie zwiększa i jest około 330 razy wyższe niż u osoby wolnej od tych nałogów (jest to tzw. synergizm hiperaddycyjny).

Podrażnienie krtani a rak

Duże znaczenie dla powstania guza na krtani ma również regularne narażenie na substancje drażniące – jak zawodowa ekspozycja na substancje smołowate, metale ciężkie (np. związki chromu, niklu, żelaza), pyły, środki ochrony roślin, nawozy, azbest itp. Nie bez znaczenia jest także dieta, szczególnie gdy brak w niej antyoksydantów – witamin.

Podobnie negatywny wpływ ma zła higiena jamy ustnej i nadużywanie głosu.

Stany przedrakowe krtani

Stan przedrakowy to zmiana, na podłożu której dużo częściej dochodzi do rozwoju nowotworu złośliwego. W przypadku raka krtani do stanów przedrakowych zaliczamy dysplazje nabłonka (w tym leukoplakię i pachydermię) oraz brodawczaki u dorosłych. Również długo trwające przewlekłe zapalenie krtani może poprzedzać raka krtani. W badaniu laryngologicznym są to najczęściej niewielkie, uniesione, często rogowaciejące guzy. Do rozpoznania zmiany przedrakowej konieczne jest badanie histopatologiczne.

Rak krtani u kobiet i mężczyzn – kto jest narażony?

Mężczyźni chorują około 10 razy częściej niż kobiety. Jeżeli chodzi o raka krtani, wiek, w którym wykrywa się nowotwór, to najczęściej 55–65 lat, jednak coraz częściej występuje on u młodszych osób.

Mieszkańcy bardziej uprzemysłowionych regionów i terenów miejskich są bardziej narażeni na tę chorobę. Obserwuje się również rodzinną predyspozycję.

Rak krtani – rodzaje nowotworu krtani

Wyróżnia się trzy rodzaje nowotworu krtani. Pierwszy z nich to rak głośni. Jego przebieg nie jest dynamiczny. Objawia się chrypką, suchym i uporczywym kaszlem, a czasem prowadzi nawet do utraty głosu (bezgłos). Symptomy pojawiają się dość szybko. Chory, w miarę rozwoju choroby, może skarżyć się także na duszność, uczucie braku powietrza, a także problemy z przełykaniem. Przerzuty do węzłów chłonnych w tym przypadku występują dość późno.

Rak nagłośni (okolicy nagłośniowej) to z kolei nowotwór o dynamicznym przebiegu. Objawia się uczuciem przeszkody przy połykaniu oraz uczuciem podrażnienia błony śluzowej gardła, Chrypka pojawia się rzadko, co utrudnia rozpoznanie. Ten nowotwór krtani daje dosyć szybko przerzuty do szyi i węzłów chłonnych.

Najrzadszym rodzajem jest rak podgłośni (okolicy podgłośniowej). U pacjenta przez długi czas mogą nie pojawić sie objawy, co wpływa na gorsze rokowanie. Wykrywany jest zazwyczaj w zaawansowanym stadium. Przerzuty są częste.

Około 95 proc. przypadków stanowi rak płaskonabłonkowy, rzadko gruczolakorak. Około 60 proc. stanowią zmiany zlokalizowane w głośni, czyli na fałdach głosowych, spoidle przednim i ścianie tylnej. Rzadsze (około 35–40 proc.) są guzy nagłośni, natomiast nowotwory podgłośniowe stanowią jedynie 1–5 proc.

Rak krtani – objawy

Objawy raka krtani są silnie uzależnione od wspomnianych wcześniej lokalizacji guza nowotworowego. Najlepiej rokują zmiany nowotworowe na fałdach głosowych, ponieważ szybko dają wyraźną zmianę barwy głosu (dysfonia), a poprzez to umożliwiają wczesne rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia. Co więcej, ze względu na niewielką ilość naczyń chłonnych w tym miejscu, rzadko i późno dają przerzuty.

Zwykle pierwszym objawem raka krtania jest chrypka, która, w przeciwieństwie do zmian głosu towarzyszących infekcji, nie ustępuje. Dlatego w każdym przypadku chrypki utrzymującej się ponad trzy tygodnie należy zgłosić się do lekarza, aby wykluczyć nowotworowe podłoże choroby.

Raki okolicy podgłośniowej i nagłośniowej dłużej przebiegają bezobjawowo. Ujawniają się zwykle wtedy, gdy już są obecne przerzuty do węzłów chłonnych bądź gdy dochodzi do nacieku na głośnię. Może wystąpić ból krtani przy dotyku. Jeżeli chodzi o raka krtani, objawy zewnętrzne, to wyczuwalne i powiększone węzły chłonne na szyi.

Wraz ze wzrostem masy guza krtani występuje uczucie ucisku, ciała obcego w krtani, pacjenci czasem mówią o "guli" w gardle – jest to szczególnie częste przy lokalizacji guza w nagłośni. Rozrastając się, nowotwór może powodować usztywnienie i rozdęcie krtani oraz problemy z przełykaniem (dysfagia).

Guzy, wypełniając światło dróg oddechowych mogą powodować duszność. W zaawansowanym stadium występuje również krwioplucie, przerzuty raka krtani do węzłów chłonnych, wyniszczenie. Objawem może być również ból uszu (otalgia) – świadczy to o nacieku nowotworowym na nerw błędny.

Rak krtani – jak rozpoznać i jakie badania wykonać?

Rozpoznanie raka krtani opiera się głównie na wywiadzie oraz badaniu laryngologicznym z pobraniem wycinka do badania histopatologicznego. Podstawą badania laryngologicznego są laryngoskopia pośrednia (z użyciem lusterka lub endoskopu) i laryngoskopia bezpośrednia (z wykorzystaniem mikroskopu lub układów optycznych).

Jeśli wykażą one niepokojące zmiany, to poszerza się diagnostykę o kolejne badania krtani, takie jak:

  • mikrolaryngoskopia z pobraniem wycinka do badania histopatologicznego – analiza fragmentu tkanki jest podstawą rozpoznania, ale samo badanie pozwala również na dokładną ocenę lokalizacji, wielkości guza oraz ustalenie zewnętrznych cech nowotworu, jak np. rodzaj powierzchni, barwa, obecność owrzodzenia;
  • stroboskopia – pozwala ocenić ruchomość fałdów głosowych;
  • tomografia komputerowa i tomografia rezonansu magnetycznego – umożliwia ocenę wielkości guza i obecności przerzutów;
  • USG szyi – pozwala na stwierdzenie przerzutów do węzłów chłonnych;
  • zdjęcie RTG klatki piersiowej – służy do oceny obecności przerzutów odległych.

Diagnoza nowotworu krtani uwzględnia również zdjęcie warstwowe, obecnie rzadko stosowane, które pozwala określić rozległość nacieku. Ocena krtani pozwala także na wykrycie raka gardła.

Rak krtani – przerzuty – klasyfikacja TNM

Rodzaj postępowania jest ustalany indywidualnie u każdego pacjenta i zależy przede wszystkim od zaawansowania nowotworu. W praktyce do oceny rozległości procesu nowotworowego używa się klasyfikacji TNM, w której ocenie podlegają:

  • T (tumor = guz) – określa się wielkość guza, naciekanie otaczających tkanek – bezpośrednio decyduje o rozległości zabiegu operacyjnego,
  • N (nodulus = węzeł chłonny) – ocenia się obecność komórek nowotworowych w węzłach chłonnych.

Wskaźnik M (metastasis = przerzut) z kolei pozwala stwierdzić występowanie przerzutów odległych za pomocą badań obrazowych (jak np. zdjęcie RTG klatki piersiowej).

Rak krtani – jak wygląda leczenie nowotworu krtani?

W wyborze odpowiedniego leczenia raka krtani bierze się pod uwagę zaawansowanie nowotworu, wielkość i stopień złośliwości zmiany, ogólny stan chorego oraz warunki anatomiczne. Do najpopularniejszych obecnie metod walki z tym nowotworem należą: zabiegi operacyjne, laseroterapia, napromieniowanie, chemioterapia, leczenie paliatywne i opieka terminalna.

Często, aby uzyskać większą skuteczność leczenia łączy się dwie terapie ze sobą, np. przy wczesnych nowotworach bardzo dobre wyniki uzyskuje się przy napromieniowaniu i usunięciu zmiany przy użyciu lasera. Oczywiście wybór metody leczenia powinien być rozpatrywany indywidualnie u każdego chorego.

Ponadto w postępowaniu chirurgicznym dokonuje się zabiegów częściowych z zachowaniem krtani i naturalnej drogi oddychania:

  • chordektomia (usunięcie struny głosowej),
  • laryngektomia częściowa – częściowe usunięcie krtani,
  • mikrochirurgiczna dekortykacja strun głosowych.

Całkowite usunięcie krtani (laryngektomia) wykonywana jest przypadkach zaawansowanych. Podczas zabiegu tchawica zostaje wszyta w skórę w okolicy wcięcia szyjnego mostka. W ten sposób droga pokarmowa zostaje odseparowana od drogi oddechowej. Po takim zabiegu wymagane jest, aby chory używał rurki tracheotomijnej w celu uniknięcia przewężenia tracheostomy. Po całkowitym usunięciu krtani stosowane jest również napromieniowanie i rehabilitacja mowy przeprowadzona przez foniatrę i logopedę.

Leczenie paliatywne dotyczy osób nierokujących wyleczenia, ze znacznie rozwiniętym procesem nowotworowym. Często wykonuje się u nich tracheostomię, naświetlanie, a także podaje się leki przeciwbólowe.

W skrajnych przypadkach, gdzie leczenie nie odniosło żądanych efektów, stosowane jest leczenie terminalne, prowadzone w domach i hospicjach, gdzie chorym zapewnia się opiekę w ostatnim stadium choroby oraz podaje się leki uśmierzające ból.

Rak krtani – ile się żyje i jaka jest śmiertelność?

Pacjenci zgłaszający się odpowiednio wcześnie, w początkowym stadium choroby mają bardzo duże szanse na usunięcie zmiany krtani i wieloletnie przeżycie, w zaawansowanych stadiach wdrożenie leczenia może okazać się nawet niemożliwe. Dlatego nie należy zwlekać z wizytą u lekarza, przewlekła chrypka powinna zmusić do jak najszybszej wizyty u laryngologa.

Leczenie operacyjne daje dość dobre rokowanie. Przeżywalność w przypadku nowotworu krtani, który nie jest zaawansowany i nie daje przerzutów do węzłów chłonnych, wynosi ok. 80–95 proc. Jeżeli chodzi o stan zaawansowany, szanse przeżycia mieszczą się w granicach 50–70 proc.

Opublikowano: ; aktualizacja: 22.02.2018

Oceń:
4.4


Może cię

Badanie USG w laryngologii

Badania USG w laryngologii służą przede wszystkim diagnozowaniu chorób szyi, krtani i ślinianek. USG węzłów ...

Palenie a choroby układu oddechowego

Nałóg palenia papierosów należy niewątpliwie do najpoważniejszych wyzwań medycyny w ostatnich latach i jednocześnie jest ...

Ostre zapalenie oskrzeli

Ostre zapalenie oskrzeli to najczęściej infekcja wirusowa, rzadziej jej przyczyną są bakterie. Zapalenie ostre trwa ...

Choroby krtani – jakie objawy wskazują, że krtań jest chora?

Choroby krtani występują zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Najczęściej diagnozuje się ostre, wirusowe ...

Przewlekłe zapalenie krtani – przyczyny objawy, leczenie przewlekłego stanu zapalnego krtani

Przewlekłe zapalenie krtani to stan zapalny fałdów głosowych oraz otaczających je tkanek. Przyczyną może być ...

Zachłystowe zapalenie płuc – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Zachłystowe zapalenie płuc nazywane jest też zespołem Mendelsona. Należy ono do grupy chemicznych zapaleń płuc ...

Przyczyny i objawy nowotworów gardła

Najpoważniejszymi stanami chorobowymi gardła są nabłonkowe guzy złośliwe, określane jako raki. Dają wcześnie przerzuty, rozrastają ...

USG szyi i krtani – co pokazuje i wykrywa, wskazania i cena

USG krtani to badanie obrazowe, bezbolesne i nieinwazyjne. Ultrasonografia szyi pozwala przede wszystkim na wykrycie ...

Utrata głosu – przyczyny i leczenie zaniku głosu oraz chrypki (dysfonii)

Zanik głosu może być spowodowany chorobami krtani oraz zaburzeniami hormonalnymi. Często również pojawia się chrypka ...

Leczenie mukowiscydozy

Leczenie mukowiscydozy jest procesem długotrwałym i niestety tylko objawowym. Polega przede wszystkim na zmniejszaniu dolegliwości ...

Kaszel mokry – przyczyny, objawy i leki na mokry kaszel

Kaszel mokry (wilgotny, produktywny) wiąże się z występowaniem flegmy w gardle. Przyczyną mokrego kaszlu są ...

Mikrolaryngoskopia – badanie krtani – wskazania, przebieg, powikłania

Mikrolaryngoskopia to badanie polegające na bezpośrednim oglądaniu krtani oraz gardła dolnego za pomocą laryngoskopu oraz ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon