Rytm zatokowy – miarowy, przyspieszony, zwolniony – co to znaczy?

Rytm zatokowy odzwierciedla pracę serca, którą ocenia się w badaniu EKG. Miarowy rytm zatokowy oznacza, że skurcze serca są prawidłowe. Rytm niemiarowy wymaga pogłębionej diagnostyki. Spowolniony rytm zatokowy to bradykardia, natomiast przyspieszenie rytmu zatokowego określane jest jako tachykardia. Przyczyny zaburzeń rymu serca mogą być fizjologiczne, jednak w wielu przypadkach oznaczają chorobę.

Praca serca – jak powstają skurcze mięśnia sercowego?

Serce jest mięśniem pracującym przez całe życie człowieka. Potrafi samoistnie i rytmicznie pobudzać swoje komórki do skurczu. Dzieje się to dzięki układowi bodźco-przewodzącemu. W jego skład wchodzą: węzeł zatokowo-przedsionkowy, węzeł przedsionkowo-komorowy, pęczek przedsionkowo-komorowy (zwany inaczej pęczkiem Hisa). Pęczek dzieli się na dwie odnogi – prawą i lewą, prowadząc impulsy odpowiednio do prawej i lewej komory.

Obie odnogi, rozgałęziają się dalej i tworzą tzw. włókna Purkiniego. Dzięki specyficznej budowie komórek układu bodźco-przewodzącego, ma on zdolność do samoistnych, rytmicznych pobudzeń elektrycznych. Nadrzędnym ośrodkiem, nadającym rytm serca, jest węzeł zatokowo-przedsionkowy. Znajduje się on w ścianie prawego przedsionka pod nasierdziem, w pobliżu ujścia żyły głównej górnej. Następnie pobudzenie rozchodzi się do niżej położonych elementów układu bodźco-przewodzącego. Dzięki temu w pierwszej kolejności kurczą się przedsionki, a następnie dochodzi do skurczu komór. Fizjologiczny rytm, narzucony przez węzeł zatokowo-przedsionkowy, nazywany jest rytmem zatokowym serca.

Co to jest miarowy rytm zatokowy serca?

Rytm serca, to jeden z podstawowych parametrów pracy serca. Może być oceniany podczas prostego badania pulsu lub badaniem elektrokardiograficznym – EKG serca. Jego celem jest ocena pracy serca. Prócz zaburzeń rytmu serca, EKG pozwala wykryć wiele innych chorób, jak niedokrwienie mięśnia sercowego czy zawał. Badanie polega na przyłożeniu 6 elektrod do klatki piersiowej i 4 elektrod do kończyn. Dzięki nim, urządzenie rejestruje czynność elektryczną serca i zapisuje ją na papierze milimetrowym w postaci krzywej. Badanie jest bezbolesne.

Laikowi graficzne przedstawienie pracy serca niewiele mówi. Dla lekarza jest jednak podstawowym źródłem informacji o sercu. Dzięki badaniu, lekarz może stwierdzić przede wszystkim, czy serce bije równo i z jaką szybkością. Rytm zatokowy w EKG ocenia się dzięki obecności tzw. „załamka P”. Załamek P, to wychylenie krzywej EKG obrazujące skurcz przedsionków serca. Ponadto, po każdym „załamku P” powinien pojawić się tzw. zespół QRS (będący wyrazem skurczu komór).

Miarowy rytm zatokowy, oznacza, że załamki P występują w tej samej odległości od siebie na EKG, a rytm serca narzucany jest przez węzeł zatokowo-przedsionkowy. Średnio, podczas minuty, serce u zdrowego, spokojnego człowieka bije z częstością około 60–80 uderzeń/min. Zarówno w sercu zdrowym, jak i dotkniętym chorobą, zdarza się niemiarowy rytm zatokowy. Ponadto może dojść do spowolnienia akcji serca lub jej przyspieszenia. Zaburzenia rytmu serca mogą się objawiać skurczami dodatkowymi, blokami przedsionkowo-komorowymi serca, migotaniem przedsionków, itp. Każdy inny rytm serca, niż rytm zatokowy, wymaga diagnostyki i wizyty u lekarza specjalisty – kardiologa.

Niemiarowość zatokowa – oddechowa i bezładna

Niemiarowość oddechowa to przypadłość wielu zdrowych ludzi. Polega ona na zakłóceniu rytmu zatokowego związanym z oddechem. Zmiana objawia się przyspieszonym biciem serca podczas wdechu i spowolnieniem akcji serca podczas wydechu. Ruchy oddechowe rytmicznie hamują aktywność nerwów błędnych odpowiedzialnych za przywspółczulne unerwienie serca. Dzieje się to podczas wdechu. Wtedy przewagę uzyskuje współczulne unerwienie serca, czego wynikiem jest nieznaczne przyspieszenie akcji serca.

Niemiarowość oddechową spotyka się głównie u dzieci, nastolatków i osób młodych. Po 40. roku życia jest rozpoznawana znacznie rzadziej. Zwykle nie wymaga leczenia ani głębszej diagnostyki. Jest zjawiskiem fizjologicznym. Rozpoznaje się ją dzięki badaniu EKG. W przypadku, gdy niemiarowość zatokowa nie ma związku z oddychaniem, mówimy o niemiarowości zatokowej bezładnej. Stan ten może sugerować chorobę serca i wymaga konsultacji z kardiologiem.

Bradykardia zatokowa – spowolniony rytm zatokowy

Wolne bicie serca może mieć wiele przyczyn. Jeżeli częstość pracy serca spadnie poniżej 60 uderzeń/ minutę mówimy o bradykardii. Bradykardia zatokowa, to termin oznaczający spowolnienie rytmu zatokowego. Generalnie, rzadkoskurcz serca, o ile nie wywołuje przykrych dolegliwości, jest korzystnym zjawiskiem. U niektórych jest jednak przyczyną omdleń, zawrotów głowy, osłabienia, problemów z koncentracją i pamięcią. W przypadku uporczywego rzadkoskurczu serca należy rozważyć wszczepienie kardiostymulatora.

Istnieje wiele przyczyn bradykardii. U każdego człowieka, podczas snu lub wypoczynku, dochodzi do zwolnienia akcji serca. Ponadto bradykardia zatokowa występuje często u osób młodych, trenujących sport. Systematyczny trening wytrzymałościowy może doprowadzić do utrwalonego rzadkoskurczu. Wśród pozostałych przyczyn bradykardii wymienia się:

  • przyjmowanie niektórych leków (B-blokerów, glikozydów naparstnicy),
  • obniżenie temperatury ciała, hipotermia,
  • niedoczynność tarczycy,
  • uszkodzenia mózgu (guz mózgu, krwiak mózgu),
  • hipoglikemia,
  • choroby serca (wady zastawkowe serca, wrodzone zaburzenia węzła zatokowo-przedsionkowego).

Przyczyną bradykardii zatokowej mogą być także zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej w organizmie.

Tachykardia zatokowa – przyspieszony rytm zatokowy

Tachykardia zatokowa, to termin określający częstoskurcz serca. Częstość bicia serca przekracza 100 uderzeń/ min. Rytm wywodzi się z węzła przedsionkowo-zatokowego. Na EKG, widoczne są „załamki P”, które występują często po sobie. Szybkie bicie serca jest zwykle odczuwane przez pacjenta jako nieprzyjemne kołatanie serca.

Do przyczyn przyspieszonego rytmu zatokowego należą:

  • wysiłek fizyczny,
  • zdenerwowanie, stres,
  • silne emocje, ból,
  • nadczynność tarczycy,
  • niedokrwistość,
  • odwodnienie organizmu.

Przyspieszenie rytmu zatokowego może nastąpić także na skutek zażywania środków psychoaktywnych czy podczas gorączki. Kiedy rytm zatokowy serca jest przyspieszony, powodem może być także utrata krwi lub niedotlenienie.

Leczenie tachykardii zatokowej jest przyczynowe. Dolegliwości ustępują po usunięciu ich przyczyny, np. obniżeniu gorączki, zastosowaniu środków przeciwbólowych, uspokajających, nawodnieniu pacjenta. W niektórych przypadkach konieczne jest zastosowanie leków – B-adrenolityków.

Bibliografia:

  1. Interna Szczeklika, wyd. Medycyna Praktyczna, Kraków 2013
  2. Medycyna w praktyce, wyd. Puls Medycyny, Warszawa,
  3. Fizjologia człowieka z elementami fizjologii stosowanej i klinicznej, pod red. W. Traczyka, wyd. PZWL, Warszawa.
Opublikowano: ; aktualizacja: 06.03.2018

Oceń:
4.5


Może cię

Frakcja wyrzutowa serca – co to jest, jaka jest norma i co oznacza obniżona frakcja wyrzutowa serca?

Frakcja wyrzutowa – EF serca – wyraża stosunek SV do EDV, czyli objętości wyrzutowej i ...

Plamy opadowe (pośmiertne) – po jakim czasie występują i jak wyglądają?

Plamy opadowe to jedno z tzw. znamion śmierci, czyli charakterystycznych zmian, które zachodzą w ludzkim ...

Alkohol a choroby serca i naczyń

Uzależnienie od alkoholu ma negatywny wpływ na większość narządów człowieka, najczęściej powoduje schorzenia trzustki, wątroby ...

Leczenie nadciśnienia a leki

Leczenie nadciśnienia tętniczego to nie tylko odpowiednio dobrana farmakoterapia, ale także zmiana stylu życia – ...

Jak obniżyć trójglicerydy? Co robić przy podwyższonych trójglicerydach?

Trójglicerydy stanowią ważne źródło materiałów energetycznych, niezbędnych organizmowi do prawidłowego funkcjonowania. Jednak podwyższone trójglicerydy mają ...

Obrzęki nóg – przyczyny, objawy i leczenie obrzękniętych nóg

Obrzęk nóg to objaw, który wskazuje najczęściej na obecność niewydolności żylnej określanej przez pacjentów jako ...

Ucisk w klatce piersiowej

Ucisk w klatce piersiowej to niepokojący objaw, którego nigdy nie należy lekceważyć. Odczuwany za mostkiem ...

Zapalenie żył w nodze – przyczyny, objawy i leczenie zapalenia żył kończyn dolnych

Zapalenie żył w nodze najczęściej współwystępuje z zakrzepicą żył, której powikłanie stanowi. Przyjmuje postać zakrzepowego ...

Czym są bajpasy serca (by-passy) CABG – jak wygląda operacja, ryzyko, powikłania i rokowanie?

By-passy serca to zabieg, który polega na wszczepieniu pomostu naczyniowego – swoistego połączenia pomiędzy aortą, ...

Nadciśnienie tętnicze wtórne

Około 10 % przypadków nadciśnienia tętniczego stanowią przypadki podwyższonego poziomu ciśnienia w przebiegu innych chorób. ...

Wideo – Pomostowanie aortalno-wieńcowe (CABG), tzw. bypassy

Bajpasy są to połączenia omijające, stosowane do poprawy ukrwienia danego narządu. Można je stosować pomiędzy ...

Drożny otwór owalny – co to za wada, powikłania, badania, leczenie

Drożny otwór owalny należy do najczęściej występujących wad wrodzonych serca. Jest on pozostałością po krążeniu ...

Komentarze (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon